ABCOUDE - Wie aan Zwitserland denkt, denkt misschien aan bankgeheimen, kaasfondue en bergen. Maar ondertussen is er een levendige handel tussen Nederland en Zwitserland: van biologische producten tot de bouw en infrastructuur en vooral ook creatieve industrieën als design en architectuur.

Economisch zwaartepunt in Duitstalig gebied
“Meestal beginnen Nederlandse ondernemers is het Duitstalige gebied van Zwitserland met zakendoen,’’ zegt Eric Meijer, marktadviseur Zwitserland voor de EVD. “De belangrijkste steden en ook economische centra zijn Bern, Bazel, Zurich en Geneve. Hiervan liggen er drie in het Duitstalige gebied waar dan ook het economische zwaartepunt ligt.”

26 Kantons
Er zijn vier officiële talen in Zwitserland: Frans, Italiaans, Duits en Retroromaans (zeer kleine minderheid). Verder is Zwitserland verdeeld in 26 kantons die relatief autonoom zijn. Dit is belangrijk om te weten omdat bepaalde zaken een sterk kantonaal karakter hebben. Denk hierbij aan belastingwetgeving, onderwijs, financiële diensten en vergunningen voor uitgezonden personeel.

Interessante afzetmarkt
De afzetmarkt in Zwitserland is, gelet op het aantal inwoners, misschien niet groot, maar wel heel interessant vanwege de hoge koopkracht van de Zwitsers. En omdat de Zwitser over het algemeen bereid is meer te betalen voor een product met een goed verhaal, biedt dat volop kansen voor de Nederlandse ondernemer.

Biologische producten
Neem nu bijvoorbeeld biologische producten. Dit wordt door de EVD en de Nederlandse ambassade in Zwitserland gezien als een van de meest kansrijke sectoren voor het Nederlandse bedrijfsleven. Dat komt bijvoorbeeld omdat het aandeel biologische producten in 2008 in Zwitserland ongeveer 5,5 procent van de totale markt voor levensmiddelen bedroeg. Even een vergelijking: In Nederland was dat 2,1 procent. Vooral in West-Zwitserland schijnt de biomarkt zich sterk te ontwikkelen. In heel Zwitserland steeg de omzet van biologische producten in 2008 met maar liefst 11 procent naar 960 miljoen euro.

Ook Aldi en Lidl verkopen biologische producten
Nog een feit: In Zwitserland wordt 74 procent van de biologische producten door de supermarkten Coop en Migros verkocht. Daarnaast zijn de - ook in Nederland bekende - discounters als Aldi en Lidl begonnen met de verkoop van biologische producten. Maar ook de omzet van producenten van de bioboer of boerenmarkten, groeide in 2008 met maar liefst 17 procent. Zwitserse consumenten besteden gemiddeld bijna 81 euro per jaar aan biologische producten. Hiermee is Zwitserland na Denemarken het land met de hoogste besteding per inwoner.

Nog meer kansrijke sectoren
Maar de EVD ziet, zegt Eric Meijer - naast de biologische producten - ook andere belangrijke sectoren waarin Nederlandse ondernemers goed zaken kunnen doen met de Zwitsers: de biotechnologie, de bouw en infrastructuur en vooral ook creatieve industrieën als design en architectuur.

Design in Zwitserland
De EVD ziet dat er een grote vraag vanuit Zwitserland is naar samenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van corporate design, mode- en textielontwerp, meubel- en productdesign, sieraadontwerp, toneelontwerp en fotografie.

Grote belangstelling voor de Nederlandse creatieve industrie
Die grote vraag naar samenwerking blijkt onder meer uit de aanvragen die terechtkomen bij de ambassade in Bern. Volgens de EVD hebben Nederlanders in Zwitserland een bijzonder goede naam. De Zwitsers tonen grote belangstelling voor de Nederlandse creatieve industrie. De belangstelling voor Nederland is door het EK voetbal 2008 versterkt.

Beurs in Zwitserland
En ander goed voorbeeld van het vertrouwen van de Zwitsers in de Nederlandse design, is het feit dat Nederland gevraagd is in april/mei 2010 gastland te zijn op een van de drie grootste beurzen van Zwitserland: de BEA Expo in Bern. Doel hiervan is om ook de innovatieve en onbekende kanten van ons land te laten zien.

Cultuurverschil
Toch moet de gemiddelde Nederlandse ondernemer zich realiseren dat er een belangrijk cultuurverschil bestaat tussen Nederland en Zwitserland bij het zaken doen. De Nederlandse ambassade in Zwitserland schrijft daarover op de site: Nederlanders willen vooral "snel" handelen, zoals "even" een afspraak of offerte maken. In Zwitserland is dit ongebruikelijk; het wordt gemakkelijk opgevat als "oppervlakkig", niet serieus of solide en "zonder werkelijke interesse".

Familiebedrijf heeft streepje voor
En dan zijn er nog twee dingen die een Nederlandse ondernemer moet weten. Ten eerste is de Zwitserse ondernemer zeer geïnteresseerd in de vraag waarom de Nederlandse ondernemer nu uitgerekend toe wil treden tot de Zwitserse markt. En ten tweede is er nog het aspect van de persoonlijke informatie. In Zwitserland wordt het namelijk zeer gewaardeerd als het Nederlandse bedrijf een familiebedrijf is.

Op export gerichte economie
In Zwitserland is er sprake van een duale economie, zo valt te lezen op de site van de Nederlandse Ambassade in Zwitserland. Zo zou er een sterk op export gerichte economie zijn, met grote internationale bedrijven als Nestlé en Roche.

Een lokaal gerichte economie
Aan de andere kant is er een economie met veel mkb'ers, maar die zijn wel weer behoorlijk lokaal georiënteerd. Het is niet eenvoudig voor buitenstaanders om binnen te dringen in deze markt. Om als Nederlandse ondernemer zaken te doen in Zwitserland is het vinden van een juiste Zwitserse zakenpartner dan ook van groot belang.

Van goede huize komen
Een goed voorbeeld van het lokale consumentengedrag is dat de gemiddelde Zwitser het liefst in zijn eigen omgeving koopt. En ook de Zwitserse bedrijven zelf zijn over het algemeen zeer loyaal aan hun bestaande (Zwitserse) leveranciers. Er moeten goede redenen zijn om van leverancier te veranderen. Daaruit blijkt wel dat een buitenlandse aanbieder van een product van heel goede huize moet komen om een kans te maken op de Zwitserse markt.

Vertrouwen winnen
Maar volgens de EVD, het agentschap van het Ministerie van Economische Zaken voor internationaal ondernemen en samenwerken en de Nederlandse Ambassade in Zwitserland, wil dat niet zeggen dat Zwitsers niet bereid zijn om producten van buitenlandse aanbieders te kopen. Als buitenlander moet men wel moeite doen om het vertrouwen te winnen.

Prijs ondergeschikt
In een welvarend land als Zwitserland is de prijs van een product ondergeschikt aan de kwaliteit. En dat gaat dan niet alleen maar over de kwaliteit van het product op zich, maar ook over de kwaliteit van de service eromheen. Vandaar dat een Zwitser in eerste instantie producten het liefst in eigen dorp koopt.

Feiten en cijfers
Even wat feiten. Zwitserland is iets kleiner dan Nederland. Volgens schatting van de Economist Intelligence Unit's (EIU) had het land in 2008 7,7 miljoen inwoners. De uitvoer uit Nederland naar Zwitserland bedroeg 4,6 miljard euro, de invoer in Nederland uit Zwitserland 2,0 miljard euro. De belangrijkste handelspartners waren zowel qua in- als uitvoer: Duitsland, VS, Italië en Frankrijk. Bekijk zelf eens de databases zoals de EIU die de EVD gratis beschikbaar stelt.

Ook Zwitserland in recessie
Maar ook Zwitserland heeft te lijden onder de mondiale economische teruggang. De Zwitserse economie is in het eerste kwartaal van 2009 0,8 procent gekrompen ten opzichte van de voorgaande drie maanden. Daarmee was het land officieel in een recessie beland. In het vierde kwartaal kromp het Zwitserse bruto binnenlands product (bbp), de som van alle geproduceerde goederen en diensten, met 0,3 procent.

Prijsniveau zal normaliseren
De economie van Zwitserland hangt sterk samen met de Europese economie. Als bijvoorbeeld de vraag in belangrijke exportlanden als Duitsland of Frankrijk afneemt, heeft dit grote invloed op de Zwitserse economie. Daarnaast heeft ook het dalende consumentenvertrouwen in Zwitserland geleid tot een afnemende binnenlandse consumptie. En ook de inflatie liep in 2008 op tot 2,4 procent. Maar de verwachting is dat het prijsniveau zich in 2010 weer normaliseert, aldus de EIU.

De in dit artikel genoemde cijfers zijn afkomstig van de EVD, het IMF, de Wereldbank, de Economist Intelligence Unit, het CIA World Factbook, BioSuisse en Landbouw Economisch Instituut - LEI.

Meer informatie over Zwitserland kunt u vinden op de pagina’s Zwitserland van de EVD.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl