ABCOUDE - België is een klein maar complex land. Omdat het land is opgedeeld in drie delen: Vlaanderen, Wallonië en Brussel. En wat in het ene deel gebruikelijk is, is in het andere deel weer heel anders. Dus dat is goed opletten. Maar België is na Duitsland wel onze belangrijkste handelspartner. En: zaken doen in België kan ook nog eens een springplank zijn naar Zuid-Europa.

“Veel Nederlandse ondernemers die zaken willen gaan doen met België, denken: België is zo dichtbij, dat doen we wel even. Maar dat is niet waar. België is echt buitenland.” Aan het woord is Drs. Natassa Bruins-Schadi, marktadviseur België & Luxemburg van de EVD. “En België is ook nog eens best ingewikkeld, vanwege de taal- en cultuurverschillen tussen Vlaanderen en Wallonië en de vele organisaties op gewestelijk niveau.”

Het zuiden van Noord-Europa
Een ding is zeker, weet Bruins-Schadi: België is het zuiden van Noord-Europa en meer Bourgondisch ingesteld. Dus een ondernemer moet echt de tijd nemen om eens te lunchen of te dineren met zijn (toekomstige) zakenpartner. Dat helpt om hem beter te leren kennen, het persoonlijke contact op te bouwen en het vertrouwen te winnen.

Leer uw handelspartner kennen
Volgens Bruins-Schadi is het in België van essentieel belang om veel te investeren in de relatie: “Grijp na de eerste kennismaking elke gelegenheid aan om die persoon weer even te spreken of te bezoeken. Verdiep u ook in hem/haar: wat is zijn/haar functie precies, is hij/zij een kennisdrager binnen de organisatie, is hij/zij in staat om beslissingen te nemen?”

Nog een verschil: in België bestaat een meer hiërarchische structuur dan in Nederland. Volgens Bruins-Schadi moet de ondernemer zijn zakelijke relatie ook zeker niet onder druk zetten: “Als u te snel tot afspraken wil komen, loopt u het gevaar dat uw Belgische partner zal afhaken. Belgen zijn veel minder direct dan Nederlanders, ze zullen weliswaar niet zo gauw 'nee' zeggen, maar ze zullen misschien het contact dood laten bloeden.”

Maar waar moet u beginnen?
Een goed begin om zaken te doen in België is gebruik te maken van de diensten die de Economische afdeling van de ambassade in Brussel aan Nederlandse bedrijven biedt. Om er achter te komen wat zij precies voor u kunnen betekenen, kunt u eerst de website te bezoeken. Bruins-Schadi: “Daar vindt u bijvoorbeeld een tweewekelijks nieuwsbrief met interessante ontwikkelingen binnen de Belgische markt. Ook selecteert de ambassade elk jaar een sector en organiseert rondom deze sector een reeks evenementen met de bedoeling de kansen die er zijn voor Nederlandse bedrijven zo goed mogelijk te belichten. In 2009 werd de sector Transport & Logistiek uitgekozen, voor 2010 is dat Architectuur.”

Handelsreis naar België
Maar uiteraard kan de ondernemer ook heel goed informatie inwinnen bij de EVD. Op de site staan bijvoorbeeld alle activiteiten zoals handelsmissies en seminars die op de planning staan en het netwerk waarop een ondernemer terug kan vallen als hij meer ondersteuning nodig heeft. Een goed voorbeeld is de handelsreis naar België die de EVD organiseert. Die handelsreis heeft als thema Intelligente Systemen voor Multimodaal Transport en Logistiek en vindt plaats van 9 t/m 10 februari 2010.

Kansrijke sectoren
En die handelsreis is niet toevallig. Transport en logistiek is namelijk een van geselecteerde kansrijke sectoren voor het Nederlandse bedrijfsleven die de EVD, samen met de Nederlandse ambassade in België, heeft geïdentificeerd. Deze selectie is gebaseerd op onder meer criteria als omvang en ontwikkeling van de markt en mogelijkheden voor import of investeringen vanuit Nederland. De kansrijke sectoren zelf zijn bijvoorbeeld zonne-energie, architectuur en interior design en medische hulpmiddelen.

Origineel en betrouwbaar
Dat de EVD die sectoren als kansrijk ziet voor de Nederlandse ondernemer komt bijvoorbeeld omdat de Nederlandse architectuur België bekend staat als gedurfd, duurzaam en origineel. Of omdat veel Belgische importeurs van en groothandelaren in meubels open staan voor import uit Nederland. En dat komt onder meer weer door betrouwbare levertijden en goede aftersalesservice.

België, na Duitsland, Nederlands belangrijkste handelspartner
België is op Duitsland na traditioneel de belangrijkste handelspartner van Nederland. In 2008 ging maar liefst 13,6 procent van de Nederlandse export naar België (ter vergelijking: 24,4 procent naar Duitsland). Dat is heel veel voor zo'n kleine markt als België, even veel als naar Frankrijk en Italië samen. Dat de economische banden met België zo sterk zijn, stamt, volgens Bruins-Schadi, nog van de tijd van de Benelux (1944), toen België, Nederland en Luxemburg een douane-unie hadden gevormd om onderling goederen vrij van invoertarieven te mogen importeren

Economische crisis
Uit deze week gepresenteerde cijfers van het economische onderzoeksbureau Graydon blijkt dat er een recordaantal bedrijven failliet zijn gegaan in België. Van januari tot november 2009 gingen 8684 ondernemingen failliet. Over heel 2008 bedroeg het aantal faillissementen in België 8518. Vooral de horeca werd zwaar getroffen. Eén op de 33 cafés en restaurants moest dit jaar de deuren sluiten. Ook in de bouw, de transportsector en de telecommunicatie gingen veel bedrijven over de kop.

Open economie
Toch, gemeten naar de waarde van de export en de import ten opzichte van het bruto nationaal product (bnp), heeft België een van de meest open economieën ter wereld. Het land was een van de eerste industrielanden in Europa, maar heeft zich in de afgelopen decennia geheel tot een diensteneconomie ontwikkeld. Diensten droegen in 2008 voor 76,1 procent bij aan het bruto binnenlands product (bbp).

Hele hoge staatsschuld
België heeft nog altijd een van de hoogste staatsschulden in de Europese Unie. Dit is een structureel probleem voor het land. Het ontstaan van de hoge staatsschuld is vooral te wijten aan de in het verleden gevoerde politiek. Deze was vooral gericht op het oplossen van wrijvingen tussen het Franstalige zuiden en het Nederlandstalige noorden.

Belgische Attractiviteit2009
Buitenlandse investeringen spelen een belangrijke rol in België en zijn van belang geweest voor het herstel van de Belgische economie in de afgelopen decennia. Zo hebben bijvoorbeeld alle grote Nederlandse banken een vestiging in België. En dat uit de Barometer van de Belgische Attractiviteit2009 van Ernst&Young blijkt dat België in 2008 van de vijfde naar de achtste plaats zakt wat betreft het aantal investeringen in Europa, zegt niet heel veel. Ter vergelijking: Nederland stond in 2008 op de tiende plaats.

Centrum van de Europese Unie
België was één van de stichters van de EEG, en haar hoofdstad Brussel is het bestuurlijk centrum van de Europese Unie. Daarom wordt Brussel ook wel vaak als de hoofdstad van Europa beschouwd In Brussel zijn zeer veel buitenlandse bedrijven (multinationals) en instellingen gevestigd, die hier hun Europese hoofdkwartier hebben. Ook zijn hier veel administratieve en financiële dienstencentra gevestigd. De ICT-sector is goed vertegenwoordigd in het Brussels Gewest. Het Brussels Agentschap voor de Onderneming ziet de ICT-, financiële en automobielsector en de sector lifesciences als kansrijk voor buitenlandse bedrijven.

Vlaams is geen Hollands
Ondanks het feit dat België naast de deur ligt kunnen taalproblemen een rol spelen bij het aangaan van een contract, maar ook bijvoorbeeld bij offertes, etiketten en advertenties. Dus zorg ervoor dat u weet of in het gebied waar u zaken wilt gaan doen, Frans of Nederlands of eventueel Duits wordt gesproken. Pas uw documentatie en eventueel uw visitekaartjes daaraan aan. Een tweetalige brochure kan in België bijzonder nuttig zijn. Maar ook de Nederlandstalige brochure moet worden aangepast aan de Vlaamse taal. Laat Nederlandse teksten dan ook altijd controleren door een Vlaming. Want het is net even anders. Een goed voorbeeld is de term 'het MKB'. In Vlaanderen heeft men het over de term 'KMO's', kleine en middelgrote ondernemingen.

De kamers van nijverheid en handel
Maar er zijn veel meer verschillen. De Kamer van Koophandel heet in Vlaanderen de kamers van 'nijverheid en handel'. Ook hebben deze kamers in België een iets andere taak dan in Nederland. Zo zijn bedrijven in België niet verplicht om zich in te schrijven bij een kamer, hoewel ze daar wel lid van kunnen worden. Het is voor bedrijven wel verplicht om zich via een Ondernemingsloket in te schrijven bij het handelsregister, dat is opgenomen in de Kruispuntbank van Ondernemingen.

Vooroordelen
Voor de Belgen zijn Nederlanders als de Duitsers voor ons, weet Bruins-Schadi: “Ze hebben veel respect voor de Nederlandse inventiviteit, durf en handelsgeest, maar houden niet echt van ons, omdat ze het beeld hebben dat Nederlanders te zelfverzekerd, betweterig, zelfs arrogant en drammerig zijn. Zorg daarom dat u deze 'vooroordelen' die overigens aan beide kanten leven, niet bevestigt, maar weg neemt door u juist bescheiden, open en geïnteresseerd op te stellen. Onthoud dat Belgen vooral zaken willen doen met iemand die ze vertrouwen en dat vertrouwen moet eerst worden verdiend.”

Springplank naar Frankrijk en Zuid Europa
En tot slot heeft Bruins-Schadi nog een goede tip: “Juist vanwege de aanwezigheid van de 'romaanse' taal- en cultuurgemeenschap van Wallonië en de Franse oriëntatie van Brussel is België een uitstekende springplank naar Frankrijk en Zuid Europa. Als u van Vlaanderen naar Brussel en Wallonië gaat, stapt u inderdaad van Noordelijk naar Zuidelijk Europa, lijkt het. Conclusie: als u zaken met België doet, vergeet Brussel en Wallonië niet, dat is de 'test'markt die nog meer deuren opent naar het zuiden.”

De in dit artikel gehanteerde cijfers zijn afkomstig van de EVD, het CIA World Factbook, Brussels Agentschap voor de Onderneming, Barometer van de Belgische Attractiviteit 2009,
het IMF en de Wereldbank.

Meer informatie over België kunt u vinden op de pagina’s België van de EVD.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl