ABCOUDE - China is voor ondernemers één van de meest tot de verbeelding sprekende landen van het moment. In drie decennia van onstuimige groei werd het land het belangrijkste productieplatform van de wereld.
China staat zelfs op het punt Japan te passeren als tweede economie van de wereld. Hoe ver kan de Chinese economie nog groeien, wat zijn de gevolgen voor Nederland en hoe kunnen Nederlandse ondernemers profiteren?

We spreken erover met Erik van der Molen, chief representative van de Netherlands Business Support Office in Nanjing in China. Erik is voor een kort bezoek in Nederland om deel te nemen aan spreekdagen van de EVD. Tevens spreken we met twee vertegenwoordigers van de EVD: Mathilde Teuben, business development adviseur China en Kamal Afarmach, marktadviseur China.

China is al vele jaren de snelst groeiende economie ter wereld. Wat is de reden van het succes?
Mathilde Teuben: “Ik denk niet dat er één reden is. Het is een groot land met een grote bevolking. China biedt mogelijkheden aan veel verschillende soorten bedrijven en sectoren. In het noorden van China kun je andere dingen doen dan in het zuiden. Ik denk dat het ook een rol speelt dat de Chinese economie grotendeels gestuurd wordt door de overheid. Dat heeft de ontwikkeling gestimuleerd.”
Erik van der Molen: “Men zegt wel: de slapende reus is wakker geworden. Ik denk dat die stelling klopt. Chinese bedrijven zijn gemotiveerd, ze willen vooruit. Ze zijn geïnteresseerd in het westen, willen hun kennis vergroten en de kwaliteit van hun producten verbeteren.”
Kamal Afarmach: “China biedt veel kansen voor Nederlandse bedrijven om samen te werken. Het vertrouwen in China als economische wereldmacht groeit.”

Het bruto binnenlands product van China staat op het punt dat van Japan in te halen. Hoever kan de groei van China nog gaan? Kan China de Verenigde Staten inhalen en de grootste economische macht van de wereld worden?
Erik van der Molen: “Ik denk niet dat je daar een termijn voor kunt stellen. Op dit moment is het verschil tussen arm en rijk nog te groot. Ik denk niet dat het in de komende 20 jaar gebeurt. Maar in 50 of 100 jaar, misschien wel.”
Kamal Afarmach: “Ik vind het moeilijk te zeggen. Er kan ook een terugslag komen. Bijvoorbeeld door de opkomst van de omringende landen, als die goedkoper produceren dan China.”
Erik van der Molen: “Verdere groei vergt meer overheidsinvesteringen. Dat zie je op dit moment overal gebeuren, in infrastructuur, onderwijs, milieu en duurzaamheid.”

In welke mate is China open voor Nederlandse ondernemers?
Mathilde Teuben: “China wordt steeds opener. Er zijn veel kansen voor Nederlandse ondernemers. Maar succes is niet gegarandeerd, het is geen makkelijke markt. Enkele aandachtspunten zijn:
• Zorg voor een goede strategie rondom eigendom;
• Zorg voor een betrouwbare partner;
• Wees bereid te investeren, ook in het leggen van contacten. Dat vergt meer inzet en geduld dan in Nederland.”

Contacten leggen
Erik van der Molen: “Contacten leggen in China kan vooral door daar te zijn en potentiële zakenpartners te ontmoeten, bijvoorbeeld op beurzen. Ondernemers kunnen ook mee op handelsmissie met vertegenwoordigers van de Nederlandse overheid. Maak gebruik van de ondersteuning die de EVD biedt, zoals met een marktscan. En bezoek in China de Netherlands Business Support Offices (NBSO’s). Nederland is in China goed vertegenwoordigd met 6 NBSO’s, een ambassade en 3 consulaten. Zij zijn allemaal gericht op het helpen van Nederlandse ondernemers ter plekke. Het Nederlandse netwerk biedt een goed eerste startpunt bij het zoeken naar een agent of distributeur. Het bedrijf moet daarna zelf de vervolgstappen ondernemen.”

Zakelijke cultuur
Kamal Afarmach: “In China is het belangrijk te investeren in persoonlijke contacten. De zakelijke cultuur in China is niet ‘direct’. Nederlandse ondernemers hebben daar soms moeite mee. Er moet de tijd genomen worden om een persoonlijke relatie op te bouwen, voordat er tot zaken kan worden overgegaan.”
Erik van der Molen: “Zorg bij meetings voor een goede Chinese tolk. Meetings kunnen steeds vaker in het Engels plaatsvinden, maar er zijn ook veel Chinese bedrijven waar Engels nog een probleem is. Verder is het altijd belangrijk u te verdiepen in de lokale cultuur.”
Kamal Afarmach: “Chinezen zeggen eerder ja dan Nederlanders. Soms is dat uit beleefdheid. Neem de tijd en heb het geduld om na te gaan wat er precies wordt bedoeld.”

Kansrijke sectoren
De EVD en de Nederlandse posten in China hebben voor 2009/10 de volgende kansrijke sectoren gedefinieerd:
• Havenlogistiek
• Ecocities
• Sierteelt
• Afvalverwerking
• IT-outsourcing
• Automotive
• Energie-efficiëntie & windenergie
Daarnaast voert de EVD veel activiteiten uit op andere gebieden, zoals duurzaamheid, watertechnologie en creatieve industrie.

Handelsmissie creatieve industrie
Mathilde Teuben: “De handelsmissie voor de creatieve industrie, die vorig jaar onder leiding van staatssecretaris Heemskerk Hongkong bezocht, heeft veel bedrijven opdrachten opgeleverd. Wegens succes gaat er volgende week een nieuwe missie naar Hongkong. Het is een missie voor modeontwerpers, designers en architecten.
We gaan nog eens omdat het belangrijk is om regelmatig langs te komen en te laten zien wat je kunt. Dat levert meer mooie opdrachten en samenwerkingsverbanden op.”

Bevolking
Met meer dan 1,3 miljard mensen heeft China de grootste bevolking ter wereld. Volgens de VN zal China nog voor 2030 ingehaald worden door de andere bevolkingsreus, India. De Chinese bevolking groeit tussen nu en 2050 nog licht naar ruim 1,4 miljard. India heeft dan meer dan 1,6 miljard inwoners.

Welvaart en werkloosheid
In de afgelopen decennia ontstegen 400 miljoen Chinezen de armoedegrens. Volgens het CIA World Factbook had de gemiddelde Chinees in 2008 een koopkracht van 6000 US Dollar. Daarmee staat China op plaats 133 in de wereld, tussen Albanië en Egypte. (Deze ranglijst wordt aangevoerd door Liechtenstein met 118.000 dollar; Nederland staat op plaats 20 met 40.500 dollar.)
China kent forse verschillen tussen regio’s en tussen arm en rijk. Naar maatstaven van de Wereldbank (1 dollar per dag) leven nu nog 160 miljoen Chinezen in absolute armoede. Naar schatting van de Economist Intelligence Unit is ongeveer 10 procent van de Chinese beroepsbevolking werkloos. De officiële statistieken geven voor beide gegevens lagere getallen, omdat de Chinese overheid hiervoor eigen definities hanteert.

Communistisch bestuur
De communistische partij zwaait nog altijd de scepter. China is geen volwaardige democratie en er is terechte kritiek op de mensenrechtensituatie. Ondermeer de boeddhistische Tibetanen in het zuidwesten en de islamitische Oeigoeren in het noordwesten worden onderdrukt door het regime.

Economische groei blijft hoog
Ook China heeft last van de zwakkere wereldeconomie, maar op een ander niveau dan westerse landen. Er is in China geen krimp. In 2007 expandeerde de Chinese economie nog met een riante 13 procent. In 2008 was dit 9 procent en in 2009 8,5 procent. Naar verwachting van het IMF zal de groei iets oplopen naar 9 procent in 2010 en 9,5 procent in 2014.

Investeringen
China is sinds 2002 wereldwijd de grootste ontvanger van buitenlandse investeringen. Nederlandse bedrijven investeerden in 2008 837 miljoen euro in China.

Regionale ontwikkeling
De voorspoedige ontwikkeling van China beperkte zich aanvankelijk tot de zuidoostelijke kuststrook, maar raakt nu ook het noordoosten en westen van het land. De belangrijkste handelsregio’s in China zijn Shanghai en Shenzhen.

Import en export
China was in 2008 de tweede exporteur van de wereld (na Duitsland), met een totale waarde van 1435 miljard US Dollar aan exporten. China importeerde in dat jaar voor 1074 miljard en was daarmee de vierde importeur. 17,7 Procent van alle uitvoer ging naar de Verenigde Staten, terwijl 7,2 procent van de invoer uit de VS werd betrokken. Naar Nederland werd voor 26,3 miljard euro geëxporteerd, tegenover 3,6 miljard aan importen.

Gevolgen voor Nederland
Volgens de meeste economen heeft de opkomst van China voor Nederland per saldo meer voordelen dan nadelen. Nederland is voor veel Chinese producten de toegangspoort naar Europa. De transportsector floreert hierbij, evenals de Nederlandse wederuitvoer (uitvoer van producten die eerst zijn ingevoerd). De lagere Chinese productiekosten zorgen voor lagere prijzen in de winkel. Het nadeel van de Chinese invoer ligt uiteraard in de verhevigde concurrentie met in Nederland geproduceerde goederen.

De in dit artikel gehanteerde cijfers zijn afkomstig van de EVD, het CIA World Factbook, de Economist Intelligence Unit, de VN, het IMF en de Wereldbank.

Meer informatie over China kunt u vinden op de pagina’s China van de EVD.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl