ABCOUDE - Frankrijk is één van de belangrijkste handelspartners van Nederland en de vijfde grootste economie van de wereld. Dus zakendoen in Frankrijk ligt voor de hand. Daarbij worden kleine buitenlandse ondernemers ook nog eens aan alle kanten geholpen door de Franse overheid.

“De Nederlandse bedrijven die nu al zakendoen in Frankrijk zijn heel divers en in allerlei sectoren. Dat zijn hele grote bedrijven als Phillips, maar ook éénpitters en pure starters.” Dit zegt Taco van Rooij marktadviseur Frankrijk voor de EVD, het agentschap van het ministerie van Economische Zaken voor internationaal ondernemen en samenwerken. “Vooral op het milieugebied kunnen de Fransen nog wel iets van de Nederlanders leren. Daarin loopt Frankrijk toch wel wat achter.”

Franse polder
Dat Frankrijk op milieugebied iets achter loopt komt omdat tot voor kort in Frankrijk het milieu geen thema was. Maar inmiddels - ook door de economische crisis - vindt men in Frankrijk dat de samenleving duurzamer moet worden. Veel stimuleringsmaatregelen staan daarom in het teken van de zogenoemde 'Grenelle de l'Environnement'. Dit is het Franse 'polderoverleg'. Op deze manier worden de komende jaren de Franse transportinfrastructuur, de woningvoorraad en de energievoorziening ingrijpend 'vergroend'.

Veel mogelijkheden in de bouw
En die vergroening in Frankrijk kan goed nieuws zijn voor Nederlandse ondernemers. Zo is bijvoorbeeld de gemiddelde woning in Nederland twee maal zo energiezuinig als een Franse woning. Dit ligt voor een groot gedeelte aan een betere isolatie, maar bijvoorbeeld ook aan efficiëntere verwarming, zoals HR-ketels. Dus dat betekent voor de Nederlandse ondernemers op het gebied van woningisolatie grote mogelijkheden. De duurzame bouw is dan ook een van de sectoren die de EVD heeft aangemerkt als kansrijke sector voor Nederlandse ondernemers die zaken willen doen in Frankrijk.

Subsidies voor verantwoord ondernemen
In Frankrijk is duurzaam bouwen dus in opkomst. En er is genoeg te doen: het land telt 30,7 miljoen woningen waarvan tweederde voor 1975 gebouwd is. Onderzoek heeft uitgewezen dat deze woningen goed zijn voor 43 procent van het totale energieverbruik. Het is daarom niet verwonderlijk dat men in Frankrijk - door middel van reglementering en het beschikbaar stellen van subsidies - bezig is om deze zaken 'ecologisch verantwoord' aan te pakken.

Nederlandse industrieel ontwerpers hebben een voorsprong
Andere sectoren die de EVD heeft geselecteerd als kansrijke sectoren voor Nederlandse ondernemers zijn bijvoorbeeld nieuwe media en gaming, medische hulpmiddelen en de meubelindustrie. “Op meubelgebied zijn de Fransen toch iets stijver,” vult Van Rooij aan. “Nederlandse industrieel ontwerpers hebben echt wel een voorsprong op design gebied.”

Cocooning in Frankrijk
En dat komt goed uit. Het schijn dat de rustieke en klassieke interieurs in Frankrijk terrein verliezen aan de jonge en moderne stijlen. Zo valt op de site van de EVD te lezen dat tuinmeubels die zowel binnen als buiten gebruikt kunnen worden, in zijn. En dat de vraag naar jacuzzi’s, balneotherapie en whirlpools enorm stijgt. En dat de Fransen willen investeren in uitrustingen om te relaxen na een werkdag. Met andere woorden: 'Cocooning' is de tendens.

Economie en inkomen
In 2008 was Frankrijk, met een omvang van 1.950,1 miljard euro, na de Verenigde Staten, Japan, China en Duitsland, de vijfde grootste economie van de wereld. In 2006 bedroeg het gemiddelde netto-inkomen in Frankrijk 23.306 euro. Tussen de verschillende regio's in Frankrijk bestaan grote verschillen in inkomen. Er zijn ook verschillen in inkomen tussen man en vrouw. In 2006 verdienden mannen gemiddeld 11 procent meer dan vrouwen.

Verder is het beter om in Frankrijk bij een groot dan een klein bedrijf te werken, want het gemiddeld salaris ligt bij grote bedrijven tot 11 procent hoger dan bij kleine bedrijven. Maar de ambtenaren zijn het beste af: in 2006 verdiende een Frans ambtenaar gemiddeld 26.182 euro bruto.

Economische hervormingsagenda
Tot het uitbreken van de economische crisis stond het economisch beleid van de Fransen in het teken van het hervormen van de economie. De hervormingen moesten vooral de Franse arbeids -en concurrentiewetgeving versoepelen. Zo werden er bijvoorbeeld maatregelen genomen om het relatief grote aantal ambtenaren in het land enigszins terug te brengen. Maar ook het maken van overuren werd belastingvrij gemaakt, de pensioenleeftijd verhoogd, de arbeidstijdenwet verruimd, de wetgeving over vakbondvertegenwoordiging gewijzigd en de wetgeving over het prijs -en vestigingsbeleid van supermarkten versoepeld.

De economische crisis
Toen in 2008 de eerste gevolgen van de economische crisis in Frankrijk merkbaar werden, nam de regering een reeks nieuwe maatregelen die de economie door de crisis heen moesten loodsen. Naast acute hulp voor het bankwezen zijn er enkele economische stimuleringsplannen gemaakt. De nadruk in deze plannen ligt vooral op het gebied van investeringen doen.

Buitenlandse investeringen
In 2008 was Luxemburg de grootste buitenlandse investeerder in Frankrijk. In 2008 investeerden Luxemburgse bedrijven voor meer dan 15 miljard euro in Frankrijk. Maar als er naar de door buitenlandse investeringen gecreëerde werkgelegenheid wordt gekeken waren de Verenigde Staten en Duitsland de grootste investeerders, gevolgd door Nederland. In 2008 investeerden buitenlandse bedrijven voor 85 miljard euro in Frankrijk tegenover 182 miljard euro aan investeringen in het buitenland van Franse bedrijven.

Aantrekkelijk voor buitenlandse investeerders
De Franse overheid voert actief beleid om Frankrijk aantrekkelijker te maken voor buitenlandse investeerders, vooral om werkgelegenheid te creëren en innovatie te bevorderen.
Zo kent Frankrijk sinds een aantal jaar de zogenoemde 'pôles de compétitivité'. Dit zijn clusters van in Frankrijk gevestigde bedrijven, onderzoeksinstellingen en Franse overheden die samen in een specifieke economische sector aan innovatie werken.

Investeren in Frankrijk
Een van de redenen waarom deze clusters zijn opgericht, is om zo eenvoudiger buitenlands kapitaal te kunnen aantrekken. De hulp die de Franse overheid biedt aan buitenlandse investeerders varieert van het verbeteren van de infrastructuur tot het verstrekken van subsidies. Er zijn in Frankrijk diverse subsidieregelingen, die via diverse overheden worden toegekend. Bedrijven die daar meer over willen weten, kunnen bijvoorbeeld terecht bij de Invest in France Agency. Nederlandse ondernemers kunnen daar advies krijgen over markten, vestigingsmogelijkheden en overnamekandidaten of handelspartners in Frankrijk.

Import en export
In 2007 was Frankrijk de vijfde exporteur ter wereld, na Duitsland, de Verenigde Staten, China en Japan. Frankrijk was de zesde importeur ter wereld. Frankrijk exporteert de meeste producten naar de Europese Unie. In 2008 ging de Franse export vooral naar Duitsland, Italië, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en België. Naar omzet vormde Nederland in 2008 het zevende land waar Frankrijk naar exporteerde.

Import- en exportproducten
Frankrijk importeert vooral industriële goederen, machines, transportmiddelen en brandstoffen. Transportmiddelen werden voornamelijk uit Duitsland en Spanje geïmporteerd, maar de import uit Italië, Turkije en Polen nam ook toe. Door de stijgende energieprijzen maakte energie een zeer groot deel uit van de totale Franse import.

Tutoyeren?
Terug naar het zakendoen. “Clichés zijn vaak waar, ook in Frankrijk”, zegt Van Rooij. “Zo zit de Franse samenleving meer hiërarchisch in elkaar dan de Nederlandse. Een goed voorbeeld daarvan is dat het in Nederland een teken van vertrouwen is als men op een gegeven moment ´je´ en ´jij´ tegen elkaar zegt. Dat moet men in Frankrijk absoluut niet doet, daar blijft men elkaar meestal vousvoyeren. Ook als men elkaar al langer kent.”

Strakkere hiërarchische structuur
Een ander voorbeeld van de strakkere hiërarchische structuur in Frankrijk is dat Fransen het op prijs stellen als hen bij een eerste ontmoeting een organogram van het bedrijf wordt overhandigd. Men wil weten wie welke beslissingsbevoegdheid heeft. Het is daarom ook niet ongepast om te informeren welke positie uw gesprekspartner binnen de organisatie heeft. Dit alles geldt uiteraard vooral voor de grotere bedrijven. Maar overal wordt het in ieder geval op prijs gesteld om na een bezoek schriftelijk te bedanken voor de ontvangst.

Bloemen in Frankrijk
Een ander cliché is dat men zich heel goed moet voorbereiden als men zaken wil doen in Frankrijk. Van Rooij noemt het voorbeeld van een bloemenhandelaar uit Nederland die eerst in een van de supermarkten - Carrefour - ter plekke ging kijken welke bloemen er stonden en welke in de aanbieding waren. Met die kennis ging hij een zakelijk gesprek in. “Dat klinkt eenvoudig, maar het wordt wel enorm op prijs gesteld als men de markt kent.”

Frans spreken
Nog een cliché: Ook in Frankrijk stelt men het zeer op prijs als iemand Frans spreekt. `´Kijk, `` legt Van Rooij uit, ``Je moet het zo zien: 15 jaar geleden ging nog geen 2 procent van de Fransen naar het buitenland met vakantie. Dat is nu enorm aan het veranderen. De Fransen kijken ook meer en meer buiten hun landsgrenzen. Natuurlijk ligt het er ook wel een beetje aan in welke branche men zaken doet. In de farmacie of in de bankwereld in Frankrijk spreekt men minstens net zo goed Engels als de Nederlander.”

Stap voor stap
Maar zoals overal in de wereld, men doet stap voor stap zaken in het buitenland. Frankrijk is daarop geen uitzondering. Goed marktonderzoek, maar ook kennis van de taal en de cultuur is belangrijk voor wie zaken wil doen met Frankrijk. Verstandig is bijvoorbeeld om veel aandacht te besteden aan de keuze voor een tussenpersoon. Zo iemand moet in ieder geval beschikken over kennis van de markt en goede contacten hebben.

Enorme afzetmarkt
Tot slot wil Van Rooij nog benadrukken dat Frankrijk heel dichtbij ligt en een enorme afzetmarkt heeft. En dat de Franse regering er alles aan doet om buitenlandse bedrijven hulp te bieden. Van Rooij: “Er zijn heel veel subsidiemogelijkheden om je als bedrijf te vestigen in Frankrijk. Vooral Nederlandse bedrijven die zich in Frankrijk willen vestigen kunnen veel hulp van de Kamers van Koophandel en lokale investeringsmaatschappijen krijgen. En er zijn veel subsidiemogelijkheden.”

Gratis hulp in Frankrijk
Maar ook voor Nederlandse bedrijven die vanuit Nederland de markt bewerken is er hulp beschikbaar. Van Rooij: “En niet alleen via de EVD in Nederland en andere - al dan niet commerciële - organisaties, maar ook via het handelsbevorderende netwerk van Nederland in Frankrijk. Er zijn posten in Parijs in de ambassade, in Lille en Lyon bij de zogenoemde Netherlands Business Support Offices en sinds kort zelfs in Bordeaux in het consulaat. Daar is veel kennis van de regionale markt en zij beschikken over goede lokale contacten waarmee ze Nederlandse bedrijven gratis kunnen helpen. Dit is dit voor veel Nederlandse mkb-ers wellicht ook goed om te weten. Echt, het is de moeite waard om zaken te doen in Frankrijk.”

Uitgebreide informatie over zakendoen in Frankrijk kunt u vinden op de pagina's Frankrijk van de EVD.

De in dit artikel gebruikte cijfers zijn afkomstig van de EVD, CBS, het CIA World Factbook, Eurostat, Wikipedia, Insee, Banque de France, Agence Française pour les Investissements Internationaux en de Wereldbank.

Zie voor andere landen: import & export

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl