LEUSDEN - De laatste paar jaren neemt de juridisering van de Nederlandse maatschappij toe. Gaat de Nederlandse claimcultuur ooit nog dezelfde vormen aannemen als die in de Verenigde Staten? En wat is de oorzaak van de opwaartse trend? In deze column een visie vanuit de praktijk op dit onderwerp, waar u als ondernemer op moet letten en welke maatregelen u kunt nemen om geschillen te voorkomen.

Juridisering van de maatschappij
Naar mijn idee zijn er twee ontwikkelingen die van belang zijn bij de toenemende trend van juridisering. Ten eerste wordt de Nederlandse consument steeds mondiger. Vroeger speelde de vakbond een grote rol. Nu zijn er consumentenorganisaties en tv-programma’s zoals Radar en Kassa die van invloed zijn bij het claimgedrag van mensen. Ten tweede zijn er rechtshulpverleners die te hoge verwachtingen wekken over de (ver)haalbaarheid van geschillen en op die manier veel gedupeerden naar zich toe trekken.

Voorbeelden hiervan zijn advocatenkantoren die organisaties zoals EasyLife en PalmInvest willen aanpakken, die mensen gouden bergen geloven en daarmee geen reëel beeld schetsen van de situatie. Begeleiding, informatie verstrekken en een reëel beeld schetsen van de situatie is dan ook essentieel. Dat is ook iets wat gelukkig de meeste rechtsbijstandsverzekeraars naar hun klanten toe doen. Bovendien kunnen klanten van rechtsbijstandsverzekeraars ook nog een beroep doen op een “second opinion” wanneer zij het niet eens zijn over de (ver)haalbaarheid van hun zaak.

Een claimcultuur zoals in de Verenigde Staten zal zich naar mijn idee niet ontwikkelen. De Nederlander is van oudsher gewend op zoek te gaan naar oplossingen voor problemen door te onderhandelen. Denk hierbij vrij recent aan Stichting Woekerpolis en de Stichting Verliespolis. Door lange onderhandelingen met verzekeraars hebben zij voor hun achterban een aanvaardbaar resultaat behaald. Wordt via onderhandelen geen oplossing geboden dan is er altijd nog de mogelijkheid om middels een procedure je recht te gaan halen.

De cijfers liegen er niet om
De kansen op een juridisch conflict nemen toe. Uit onderzoek blijkt dat in Nederland 24 procent van de bedrijven in de afgelopen tien jaar een juridisch conflict heeft gehad of een beroep heeft gedaan op juridische ondersteuning. Hierbij ging het in de meeste gevallen om algemene bedrijfscontracten gevolgd door arbeidszaken en vergunningen.

Bovendien zien wij de laatste tijd dat mensen niet alleen de kosten van een geschil vergoed willen hebben, maar ook een vergoeding claimen voor het leed wat hen is aangedaan. Zo wilde laatst een meneer bij wie een deel van zijn voorgevel was vernield ook een vergoeding voor de tijd die hij had gestoken in het uitzoeken van precies dezelfde stenen.

Goed advies telt
Omdat niet alleen de gemoederen maar ook de kosten van een geschil behoorlijk kunnen oplopen is goed advies van groot belang. Voor bedrijven zijn het hebben van goede leveringsvoorwaarden, een juridisch klankbord, een goed verzekeringspakket en een goed debiteurbeheer essentieel om eventuele geschillen te voorkomen. Zeker in deze tijden waar mensen minder geld hebben te besteden. Vooral startende ondernemers vergeten dat nota’s de deur uit moeten en maken zich daarmee onnodig kwetsbaar.

Het is helaas niet mogelijk om alle conflicten te voorkomen. Wel is het raadzaam om bij potentiële geschillen zo snel mogelijk advies over uw rechtspositie in te winnen. Hierbij helpt het, als u de wederzijdse rechten en verplichtingen zo goed mogelijk schriftelijk hebt vastgelegd.

Mr. Anne-Luut Dijkstra
Hoofd Speciale Zaken, ARAG Rechtsbijstand

Over de auteur
Na ervaring te hebben opgedaan als advocaat op een kantoor, startte Anne-Luut Dijkstra vijftien jaar geleden bij ARAG Rechtsbijstand. Sinds 2001 is hij daar hoofd Speciale Zaken en onder meer verantwoordelijk voor de uitvoering van het fraudebeleid. Daarnaast is Anne-Luut een veel gevraagde spreker op congressen en evenementen.

Met twee voeten middenin de verzekeringspraktijk, een expliciete visie op juridische dienstverlening en een schat aan aansprekende voorbeelden uit de praktijk weet hij zijn publiek altijd weer te boeien.