ABCOUDE - Als een ondernemer een eigen bedrijf wil beginnen, doet hij dat meestal als eenmanszaak of in een vennootschap onder firma (VOF). Bij groei wordt het op een bepaald moment aantrekkelijk om de onderneming voort te zetten in de vorm van een BV. Maar wanneer?

Steeds meer bedrijven
Volgens cijfers van het Centaal Bureau voor de Statistiek (CBS) is het totaal aantal bedrijven in het Nederlandse bedrijfsleven sinds 1996 toegenomen met 32,5 procent tot bijna 594 duizend op 1 januari 2006. Het aantal kleine bedrijven (tien werknemers en minder) blijft groeien, het midden- en vooral het grootbedrijf (100 werknemers of meer) daalt de laatste drie jaar fors. Volgens cijfers uit 2004 van het CBS was bijna de helft van de bedrijven een eenmanszaak, 28 procent een besloten vennootschap (BV) en 18 procent een vennootschap onder firma (VOF).

Eigenschappen
Elke ondernemer vraagt zich af in welke rechtsvorm de onderneming ondergebracht moet worden. Kiezen we voor een VOF, of voor een BV? Niet alleen tijdens het starten van een bedrijf, maar vaak ook in de jaren erna. Alle fiscale en juridische eigenschappen van alle rechtsvormen zijn voor u op een rijtje gezet op onze site: Businesscompleet.nl.

Rechtsvormen
Rechtsvormen bepalen voor een groot gedeelte de koers van uw bedrijf. Als uw bedrijf goed begint te lopen en u over wilt gaan naar een andere rechtsvorm, moet u de juiste rechtsvorm kiezen. Van belang daarbij is uw huidige situatie en uw toekomstplannen. In grote lijnen moet u een keuze maken tussen een natuurlijk persoon (eenmanszaak, VOF) of een rechtspersoon (BV). En u moet kiezen tussen twee verschillende rechtsvormen: rechtsvormen zonder en rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid.

Zonder
Kenmerkend voor rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid is dat u met uw hele privévermogen aansprakelijk bent voor schulden van de onderneming. U moet er rekening mee houden dat, als u in gemeenschap van goederen bent getrouwd, uw echtgeno(o)t(e) ook volledig aansprakelijk is voor eventuele verliezen in de onderneming. De volgende vier rechtsvormen vallen onder de rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid: de eenmanszaak, vennootschap onder firma (VOF), de Commanditaire Vennootschap (CV) en de maatschap. We behandelen in dit artikel alleen de kort eerste twee. Alle informatie over de verschillende rechtsvormen zijn te vinden op de site van de Kamer van Koophandel.

Voordelen eenmanszaak
U kunt uw eenmanszaak runnen zonder partners. U kunt op naam van uw eigen bedrijf zaken doen en heeft een bankrekening en een postbus. U sluit contracten af en stuurt facturen. Bedenk wel dat de eenmanszaak geen rechtspersoonlijkheid heeft en u dus zelf aansprakelijkheid houdt voor alles wat uw eenmanszaak doet.

Nadelen eenmanszaak
U blijft als privé persoon aansprakelijk voor alles wat u met uw eenmanszaak doet. Als uw zaak failliet gaat, dan bent u privé ook failliet. Als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt, kan u partner ook privé aansprakelijk zijn. Het kan lastiger zijn om investeerders te vinden. Zij zullen het geld moeten uitlenen. Dit in tegenstelling tot een BV, waar u een investeerder vrij makkelijk een minderheidsbelang in aandelen kan geven.

Nieuwe situatie
Als u een eenmanszaak, vof of maatschap wilt wijzigen of inbrengen in een nieuw op te richten bv of nv, doet zich een bijzondere situatie voor. De nieuwe bv of nv is pas juridisch ondernemer als de notariële akte is ondertekend. Voor de btw-heffing bestaat de bv of de nv pas op het moment dat de verklaring van geen bezwaar van het Ministerie van Justitie wordt ontvangen.

Tijdig
Het is raadzaam om de Belastingdienst tijdig te informeren over de datum waarop u de voorovereenkomst heeft gesloten en over de ontvangstdatum van de verklaring van geen bezwaar van het Ministerie van Justitie. De Belastingdienst heeft deze gegevens nodig voor een juiste tenaamstelling van aangiften en eventuele aanslagen.

Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid
Bij rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid, of kortweg ‘rechtspersonen' is de rechtspersoon zelf drager van rechten en plichten. Dit betekent dat bijvoorbeeld een ondernemer met een eigen BV in principe niet meer geld kan verliezen dan het bedrag waarvoor hij in de vennootschap deelneemt. De ondernemer kan met de oprichting van een rechtspersoon het risico beperken dat hij in de privésfeer financieel aansprakelijk is. De rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn: Besloten Vennootschap (BV), Limited, Naamloze Vennootschap (NV), Coöperatieve vereniging, Vereniging en de Stichting. In dit artikel behandelen we alleen de BV. Voor de andere rechtsvormen kunt u naar de site van de Kamer van Koophandel.

Verschil in belastingtarieven
Met een eenmanszaak rekent u uw winst jaarlijks af tegen het progressieve inkomstenbelastingtarief van maximaal 52%. Ook kunt u in 2008 gebruik maken van de MKB-winstvrijstelling. U hoeft over 10% van uw winst geen belasting af te dragen. Met een BV rekent u uw winst jaarlijks af tegen het vennootschapsbelastingtarief. Dit tarief begint op 20% en loopt op tot maximaal 25,5% (2008). Mede door het steeds lager wordende belastingtarief wordt het starten van een onderneming of adviespraktijk vanuit een BV een steeds aantrekkelijker optie.

BV
De BV heeft een andere structuur dan een eenmanszaak of VOF. Een BV heeft een aandelen structuur. Bij oprichting moet u 18.000 euro aan aandelen storten in de BV. Dit bedrag mag u na oprichting direct herinvesteren en hoeft dus niet op de rekening van de BV te blijven staan. Ook moet u voor oprichting van een BV een notariële akte op laten maken bij een notaris (kosten ongeveer duizend euro). In deze akte staat omschreven wie de grootaandeelhouder is van de BV (de ondernemer) en wat het kapitaal is van de onderneming (de aandelenverhoudingen). Wanneer er meerdere eigenaars zijn van een BV dan staat dit omschreven in de akte, ook staat er dan vermeld wie de directeur is van de BV.

Verschil met VOF
Een belangrijk verschil met de eenmanszaak en de VOF is dat u in dienst bent bij de BV, dus eigenlijk werknemer bent van de BV. Vandaar dat er ook over een BV wordt gesproken als een rechtspersoon men doet zaken met de BV en niet met een privé persoon als bij een eenmanszaak en een VOF.

Voordeel BV
Een groot voordeel van een BV is dat het privé en zakelijke vermogen gescheiden is, bij een eventueel faillissement kan een schuldeiser geen aanspraak maken op het privé vermogen van de DGA (Directeur grootaandeelhouder). Maar wanneer een DGA o.a. zijn administratie niet op orde heeft, dan kan men hard maken dat er sprake is van onbehoorlijk bestuur.

Winst
De belastingdienst heeft bepaald dat een directeur van een BV een minimaal salaris heeft waar hij belasting over moet betalen, dit bedrag is voor 2008: 40.000 euro. Wanneer u dus 20.000 euro uit de BV haalt voor privé lasten, dan nog slaat de belastingdienst u aan voor 40.000 euro.

Omslagpunt
Een BV is dus pas aantrekkelijk bij een hoog resultaat. Wanneer u met een eenmanszaak bijvoorbeeld 100.000 euro winst draait per jaar en u gebruikt maar 40.000 euro voor privé uitgaven dan kunt u de eenmanszaak beter overzetten in een BV. Fiscaal is het dan aantrekkelijker om een BV op te zetten.

VOF verdwijnt
Tot slot is het nog van belang om te weten dat de VOF, de maatschap en de CV gaan verdwijnen. Daarvoor in de plaats komt de personenvennootschap. Deze nieuwe rechtsvorm biedt de ondernemer waarschijnlijk voordelen. Volgens de KvK moet de bedrijfsvoering aanmerkelijk makkelijker worden. De nieuwe wet personenvennootschap zou dit jaar ingaan. Maar vorige maand werd bekend dat de wet (opnieuw) is uitgesteld. Het ministerie van Justitie liet weten dat de wetswijziging pas na het zomerreces weer wordt opgepakt. Het is onduidelijk wanneer de nieuwe wet in werking treedt. De KvK gaat er vanuit dat de wet per 1 januari 2009 ingaat. Maar als u van plan bent om over te stappen van uw eenmanszaak of VOF naar een BV hoeft u hier allemaal geen rekening mee te houden.

Jacques de Vos | Businesscompleet