ABCOUDE - Rijken willen liever de rest van hun leven doorwerken, dat blijkt uit een recentelijk uitgevoerd, groot internationaal onderzoek. Maar ook de gemiddelde ondernemer werkt liever door dan achter de geraniums te gaan zitten. Dat heeft te maken met de financiën en de onzekere tijden. Bovendien is langer doorwerken ook nog eens veel gezonder. Of geldt dat alleen voor hoger opgeleiden?

De onderzoeken over wat werknemers en werkgevers het liefst willen na hun 65e volgen elkaar in rap tempo op. Dat heeft uiteraard te maken met de rumoerige tijd waarin de pensioenfondsen verkeren, maar ook met het politieke klimaat. In het regeerakkoord is immers opgenomen dat de AOW-leeftijd omhoog gaat naar 66.
Tegelijkertijd lijkt de bereidheid om langer door te werken steeds groter te worden. Dat komt omdat men minder zeker is van wat men overhoud bij pensionering, maar ook omdat men inziet dat het niet per se negatief hoeft te zijn. Wel lijkt er een verband te zijn tussen die bereidheid om langer door te werken het beroep, de rijkdom en de opleiding.

Rijken willen doorwerken
Rijken willen rest van hun leven blijven doorwerken, zo kopt de Vlaamse site Express.be (27 september 2010). Dat zou de conclusie zijn van een groot internationaal onderzoek van de financiële groep Barclays Wealth. Volgens de onderzoekers komt dat vooral door de hogere levensverwachting en de bezorgdheid over de onvoorspelbare economie.

Doorwerken vooral populair in groeimarkten
Opvallend ook is dat de onderzoekers hebben geconstateerd dat vooral in groeimarkten een duidelijke wens is om te blijven doorwerken: In Saudi-Arabië wil maar liefst 92 procent van de ondervraagden blijven doorwerken, in de Verenigde Arabische Emiraten 91 procent en in Zuid-Afrika 89 procent. Even een vergelijking: in Japan wil slechts 46 procent doorwerken, in Spanje 44 procent en in Zwitserland slecht 34 procent.

Niet gebonden
Een opvallende verschuiving zien de onderzoekers ook in het feit dat de rijkaards vroeger op jongere leeftijd hun rijkdom probeerden uit te bouwen, om daar tijdens het pensioen van te kunnen genieten, maar op dit ogenblik wil men vooral blijven werken en uitdagingen blijven zoeken. Een meerderheid wil ook niet gebonden zijn door een officiële pensioenleeftijd.

Realiteitszin
En die onafhankelijkheid is natuurlijk op het lijf geschreven van de gemiddelde ondernemer. Maar ook bij werknemers is een duidelijke verschuiving waar te nemen.
Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2009 (NEA) die eind 2009 is uitgevoerd door TNO en CBS met steun van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat het aandeel werknemers dat door wil werken tot 65 jaar is in vier jaar tijd verdubbeld: van 21% in 2005 naar 42% in 2009.

Tot uw 65e
Maar let wel, het gaat hier om de bereidheid om tot en niet na hun 65e door te werken. Van de ondervraagden is namelijk slechts 13 procent bereid om na hun 65e door te werken: Mannen (15%) geven vaker aan door te willen werken na hun 65ste dan vrouwen (10%) en hoogopgeleide werknemers vaker (18%) dan laag (10%) en middelbaar opgeleiden (11%), aldus de uitkomsten van het onderzoek.

Stijging in minder dan een jaar
Dertien procent is niet veel, zult u misschien zeggen. Maar mensen zijn niet gek. In een onderzoek van ruim een jaar geleden onder 48.200 respondenten blijkt dat bijna de helft (49 procent) er van uit gaat dat ze wel langer moet doorwerken. In het onderzoek ‘Liever doorwerken dan sparen’ van ING Economisch Bureau (september 2009). Dat was begin 2009 nog maar 43 procent. Dat is een stijging van zes procent in minder dan een jaar.

Langer doorwerken is gezond
In dezelfde maand (september 2009) publiceert Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie en afdelingshoofd geriatrie bij het UMC St Radboud, Nijmegen, het artikel ‘Langer doorwerken is meestal wel zo gezond’. Volgens de auteur blijkt uit recent onderzoek dat, zowel in Nederland als daarbuiten, mensen na hun pensioen minder gezond gedrag etaleren. Men wordt minder actief en dikker, en lijkt het er eens goed van te nemen.

Stoppen met werken maakt somber
Nog slechter gaat het, aldus Olde Rikkert, met degenen die onvrijwillig met pensioen gaan: Ze gaan niet alleen minder bewegen, maar ook meer roken en drinken. Hoger opgeleiden vertonen dat gedrag overigens niet en gaan zelfs meer bewegen.
In ieder geval lijkt stoppen met werken niet zonder risico’s. Sommigen worden er zelfs somber van. Amerikaans onderzoek heeft aangetoond dat weer aan het werk gaan die somberte kan genezen. Aan het werk blijven lijkt dus dubbel te worden betaald: in geld en in natura.

Levensverwachting en arbeidsvermogen
Maar de belangrijkste conclusie die de hoogleraar trekt is dat de politiek de verhoging van de AOW-leeftijd niet alleen moet baseren op statistieken en gemiddelden van gezondheidstoestand en levensverwachting: Er zijn echter ook minder gelukkigen, die al kwetsbaar zijn en biologisch oud op hun 65ste. Een lagere opleiding, hoge werkbelasting of een chronische ziekte maakt dat men de gunstig ogende, gemiddeld steeds langer wordende overleving niet haalt. En hoewel slechts ongeveer een procent van de ruim 165.000 65-jarigen overlijdt, haalt tegen de 10 procent de 70ste verjaardag niet. Deze groep zouden we liever niet laten doorwerken na het 65ste jaar, als we ze zouden kunnen onderscheiden, aldus Olde Rikkert. De hoogleraar pleit dan ook om het pensioen zo goed mogelijk te laten sporen met levensverwachting en arbeidsvermogen: ‘Hoe later, hoe hoger de AOW, met de 100 procent ergens tussen de 65 en 70 jaar’.

Ouderen willen doorwerken
Toch lijkt het erop dat vooral ook ouderen zelf langer door willen werken. Dat blijkt bijvoorbeeld uit een peiling onder tweehonderd mensen boven de zestig dat is uitgevoerd in opdracht van de Vereniging Payroll Ondernemingen (VPO) (juli 2009). Van de werkenden tussen 60 en 65 wil ruim 73 procent doorwerken na 65 jaar. Een derde van alle 60-plussers wil zelfs tot na het bereiken van het zeventigste levensjaar doorwerken, zo blijkt uit de peiling. Belangrijkste argument is dat men actief wil blijven, maar ook speelt de financiële situatie een grote rol. Wel zien de ondervraagde drempels voor langer doorwerken, namelijk: de vooroordelen van werkgevers en de fysieke situatie.

En ondernemers ook
En de werkgevers zelf? Die stoppen vaak niet als ze 65 jaar zijn geworden. Dat komt omdat er geen opvolging is in het bedrijf (bijna een derde van de ondernemers heeft daar zelfs nog nooit over nagedacht), maar ook omdat ze nauwelijks iets regelen voor hun oude dag. Dat bleek uit het onderzoek van REAAL Verzekeringen onder bijna 800 ondernemers binnen het midden- en kleinbedrijf (29 juni 2010). Uit het onderzoek blijkt dat bijna twee derde van de Nederlandse ondernemers minimaal tot en met zijn 65e jaar door zal werken en 14% geeft zelfs aan pas te stoppen wanneer zij ouder zijn dan 70 jaar. Wel zo gezond.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl