Als ondernemer heeft u te maken met allerlei aansprakelijkheidsrisico’s. Omdat onze moderne maatschappij zich kenmerkt door een stijgende claimcultuur, is het van groot belang op de hoogte te zijn van de mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s en zich te bedenken dat u zich hiertegen kunt verzekeren. Dit artikel besteedt in samenwerking met MKB Bedrijfszaken aandacht aan aansprakelijkheidsrisico’s in het algemeen en aan bestuurdersaansprakelijkheid in het bijzonder.

Aansprakelijkheid
Als werkgever kunt u aansprakelijk zijn tegenover uw werknemers. Zo moet u bijvoorbeeld zorgdragen voor een voldoende veilige werkomgeving en bent u wettelijk verplicht over een risico-inventarisatie en –evaluatie te beschikken (RIE). Een RIE maakt arbeidsrisico’s inzichtelijk. Een RIE dient getoetst te worden door een consultant, behalve als uw onderneming niet meer dan tien werknemers telt en u gebruik maakt van een in de CAO vastgestelde RIE. Ook als beheerder of eigenaar van een gebouw bent u verantwoordelijk voor de veiligheid op de werkplek.

Preventiemedewerker
In het verlengde van het voorstaande dient uw onderneming sinds 1 juli 2005 een medewerker te hebben aangewezen die fungeert als preventiemedewerker (deze heeft samen met u de dagelijkse zorg over de veiligheid en gezondheid op de werkvloer). Voor meer informatie hierover verwijs ik u naar www.arboned.nl.

Fout
Daarnaast kan een van uw werknemers een fout maken bij de uitvoering van zijn werkzaamheden, bijvoorbeeld door het leveren van een ondeugdelijk product. Hierdoor kunt u als onderneming door derden (andere bedrijven maar ook consumenten) aansprakelijk gesteld worden.

Natuurgeweld
Of u neemt zelf als ondernemer bepaalde, onnodig hoge, risico’s bij de uitvoering van een opdracht. U stelt zich bijvoorbeeld teveel afhankelijk van de nakoming door een derde. Doordat deze derde (bijvoorbeeld een buitenlandse textielleverancier) door een onverwachte gebeurtenis (natuurgeweld) niet meer kan nakomen, kunt u vervolgens niet meer aan uw verplichtingen jegens uw opdrachtgever (een ontwerper) voldoen (het leveren van textiel voor de nieuwe kledinglijn), die daardoor aanzienlijke schade lijdt en u daarvoor aansprakelijk houdt. Om al dit soort risico’s af te dekken is het raadzaam een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.

Bestuurdersaansprakelijkheid
Naast de meer algemene bedrijfsaansprakelijkheid wordt in het bedrijfsleven het verzekeren tegen bestuurdersaansprakelijkheid steeds gebruikelijker. Dit heeft te maken met verscherpte wetgeving (bijvoorbeeld de Anti-Misbruikwetgeving tegen o.m. belastingfraude) maar ook met de eerder genoemde stijgende claimcultuur in Nederland. Niet alleen bestuurders van grote beursgenoteerde ondernemingen hebben hiermee te maken, ook binnen het MKB, verenigingen en stichtingen komen claims steeds meer voor.

Persoonlijk aansprakelijk
Veel ondernemers zijn helaas nog niet of onvoldoende bekend met het risico van bestuurdersaansprakelijkheid en zijn hier daarom niet tegen verzekerd. Als bestuurder kunt u echter persoonlijk (als bestuurder) aansprakelijk worden gesteld, waardoor uw privé-vermogen in het geding kan komen.

Intern en extern
Bestuurdersaansprakelijkheid bestaat zowel intern als extern. Intern heeft u als bestuurder de verplichting de aan u opgedragen taken behoorlijk te vervullen (zie voorbeelden hierna). Extern kan een onderneming in het maatschappelijke verkeer onzorgvuldig handelen naar derden (contractspartners, subsidieverstrekkers etc.). Om dit te voorkomen of te beperken is het raadzaam om een bestuurders aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.

Wanneer aansprakelijk?
Artikel 2:9 uit het Burgerlijk Wetboek (BW) regelt de bestuurdersaansprakelijkheid. De bestuurder is belast met de dagelijkse leiding en vertegenwoordigt de rechtspersoon (de onderneming) in rechte. Hij bindt de rechtspersoon ten opzichte van derden.

Tekortkoming
Zoals gezegd is elke bestuurder tegenover de rechtspersoon gehouden tot behoorlijke vervulling van de hem opgedragen taak. Gaat het om een taak waarvoor twee of meer bestuurders verantwoordelijk zijn, dan is ieder van hen voor het geheel aansprakelijk bij een tekortkoming, tenzij de tekortkoming niet aan hem is te verwijten en hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan af te wenden.

Onterecht
Wat onder het begrip ‘onbehoorlijk bestuur’ moet worden verstaan staat helaas niet in de wet omschreven, waardoor bestuurders soms onterecht worden aangesproken en voor de rechter worden gedaagd. Ook al blijkt een vordering onterecht, u kunt er torenhoge advocaatkosten aan overhouden….

Voorbeelden
Voorbeelden van onbehoorlijk bestuur zijn: u laat na een gedegen boekhouding bij te houden. U stelt geen jaarrekening op, of te laat of laat na te zorgen voor de eventuele publicatie. U maakt geen/niet tijdig melding van betalingsonmacht aan de fiscus. U verwaarloost de kredietbewaking; u handelt in strijd met het doel van de rechtspersoon zoals genoemd in de statuten. U voldoet niet (langer) aan in een subsidie gestelde eisen, waardoor een ontvangen subsidie wordt teruggevorderd. U verstrekt financieringen aan derden zonder daarvoor zekerheid te vragen. U informeert niet of niet tijdig bepaalde toezichthouders over ontwikkelingen die voor hen van belang zijn.

Bedenkt u zich tot slot dat u aansprakelijk gesteld kunt worden wanneer u de schadeveroorzakende handeling had kunnen voorkomen én u valt aan te rekenen dat u dit niet heeft gedaan.

Bij vragen of meer informatie over dit onderwerp kunt u vrijblijvend contact opnemen met MKB bedrijfszaken.

Mw. mr. W. Kroneman, MKB Bedrijfszaken B.V.