ABCOUDE – Als een ondernemer ziek of arbeidsongeschikt wordt, moet hij zelf zijn zaakjes opknappen. Nu is hij dat gelukkig gewend, maar hulp is zeer welkom. Zeker als hij voor langere tijd is uitgeschakeld en toch betrokken bij zijn bedrijf moet blijven om in zijn onderhoud te voorzien.

1 op de 10 ondernemers tijdelijk of langdurig arbeidsongeschikt
Als een ondernemer ziek of arbeidsongeschikt wordt kan hij niet bij de overheid terecht. Er is geen voorziening waarop hij kan terugvallen. De ondernemer moet zichzelf tegen het risico van ziekte of ongeval verzekeren. Toch komt in verschillende onderzoeken naar voren dat minder dan de helft van de ondernemers een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft. En dat terwijl uit cijfers van het CBS blijkt dat ongeveer 1 op de 10 ondernemers tijdelijk of langdurig arbeidsongeschikt raakt.

Zo snel mogelijk weer aan de slag
Ondernemers zijn een eigenzinnig volk. Die zijn alleen bezig met ondernemen, en zeker niet met ziekte of arbeidsongeschiktheid. Charles Raasveld, Hoofd Arbeidskundige Dienst bij de Amersfoortse, zegt dat als een ondernemer voor langere tijd ziek wordt, hij in een heel nieuwe wereld terechtkomt: “Hij kent die hele wereld niet. Het enige dat ze willen is zo snel mogelijk weer aan de slag in hun eigen bedrijf. Zij zitten niet te wachten op een tijdje thuis zitten met de armen over elkaar, en ze zitten al helemaal niet te wachten op een uitkering. Men schaamt zich er zelfs vaak voor.”

Ondersteunen en begeleiden
Raasveld weet heel precies waar de ondernemer tegen aanloopt. Hij kent inmiddels wel het klappen van de zweep van het ondersteunen en begeleiden van zieke en arbeidsongeschikte ondernemers. Hij geeft aan dat ze bij de Amersfoorste enkele duizenden arbeidsongeschiktheidsmeldingen per jaar krijgen. En dat ze daardoor alle branches goed kennen en dus goed in staat zijn om een ondernemer te helpen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Maar dan moet de ondernemer wel een goede arbeidsongeschiktheidsverzekering geregeld hebben. Een verzekeringsadviseur kan hem adviseren bij het bepalen van de dekking die past bij het risico dat een ondernemer eventueel kan lopen.

Terugkeren in eigen onderneming
Als een ondernemer voor langere tijd ziek of zelfs arbeidsongeschikt wordt, wil hij volgens Raasveld (en zo blijkt uit ook verschillende onderzoeken) zo snel mogelijk weer terug naar zijn eigen bedrijf en/of beroep. Raasveld: “Wij krijgen ruim 90 procent van alle ondernemers die we begeleiden zo ver om weer terug te keren in de eigen onderneming of het eigen beroep.
Bij de resterende 10% is het ziektebeeld te ernstig of levert de terugkeer een onvoldoende rendabel bedrijf op.”

Wat kan iemand nog?
De focus ligt op wat iemand nog wel kan. “Na ziekmelding nemen we binnen een week contact met een ondernemer op. In afstemming met de ondernemer zelf wordt besproken wat er scheelt en wat voor impact dit heeft of kan krijgen op het bedrijf. Gaat het om een ‘eenvoudige’ arbeidsongeschiktheidsmelding, een ‘mooie’ beenbreuk of een liesbreuk, dan wordt in samenspraak met de ondernemer bepaald wat hij nog wel kan en wat niet. Gaat het om een ‘complexe’ melding dan nemen wij ook echt iemand onder onze hoede. We doen dat met een claim- of liever gezegd, een klantbehandelaar, met een medicus en met een arbeidsdeskundige. We gaan dan kijken wat de ondernemer precies mankeert, maar vooral hoe steken de onderneming en de ondernemer in elkaar, wat zijn de werkzaamheden, hoe belastbaar is hij nog en wat kan hij nog wel. Soms leidt het realiseren van enige technische aanpassingen weer tot het hervatten van het werk. Soms is een ondernemer in staat om heel goed te functioneren als zijn bedrijf op een iets andere wijze wordt opgezet. Maar soms ligt het niet zo eenvoudig.”

Winst gaat zelfs omhoog
“Soms gaat het allemaal veel langer duren. We screenen dan het hele bedrijf, kijken naar wat wel en niet rendeert, naar de jaarcijfers. Laat ik een voorbeeld noemen: een rijwielhandelaar werkt samen met zijn vrouw in de fietsenmakerij. Hij werkt in de werkplaats en zij staat in de winkel. Ze verkopen fietsen, maar ook een handjevol scooters. Door hard werken van beide en het maken van veel uren per week wordt een redelijk rendement gemaakt. De man krijgt serieuze en blijvende klachten aan zijn pols en kan het werk niet meer doen. Uit de cijfer analyse bleek dat het rendement op de werkplaats werkzaamheden nul was. Ook kwam naar voren dat de ondernemer zelf een goede verkoper was. Door het aantrekken van een jong iemand met technische kwaliteiten voor de werkplaats, en zelf zich meer te richten op de verkoop van fietsen, werd een aanzienlijke omzet- en winstgroei gerealiseerd.”

Hoe kijkt de omgeving?
Maar dat gaat allemaal natuurlijk niet zonder slag of stoot, weet Raasveld: “Kijk, in principe is een ondernemer gewend om 50 tot 70 uur te werken voor zijn bedrijf. Als hij dan arbeidsongeschikt dreigt te worden, zou het zomaar kunnen dat de bank ineens gaat informeren naar hoe het gaat met zijn bedrijf en of hij de lening nog wel kan aflossen. Daarnaast weten de concurrenten het ook heel snel als er iets niet goed gaat. En sluit het gezin niet uit. Grote kans dan de kinderen zeggen: pa, kunnen we het nu niet even over iets anders hebben!”

Realistisch spoor
“Dus die ondernemer moet iets. Vaak zit hij wel op een bepaald spoor. Dit ingegeven doordat hij hoopt dat hij weer helemaal zal herstellen van zijn klachten. Maar dit is meestal geen realistisch spoor. Hij wil eigenlijk gewoon blijven doen wat hij altijd deed. Wij weten meestal al dat bepaalde klachten of letsel leidt tot enige vorm van beperking. Zeker als blijkt dat de artsen het probleem niet snel kunnen verhelpen. Dan proberen wij - zeg maar tussen de 2e en de 5e maand - voorzichtig een 2e spoor ernaast te bedenken en te bespreken: Wat zou er moeten gebeuren als de beperkingen langer aanhouden of zelfs blijvend zijn. Onze ervaring is dat een ondernemer dan geleidelijk aan zelf ook wel de redelijkheid van dat 2e spoor gaat inzien.”

Belangrijkste taak arbeidsdeskundige
En zo keert volgens Raasveld dus meer dan 90 procent weer terug in het eigen bedrijf, of eigen beroep: “Maar soms zijn we wel enkele jaren met iemand bezig. Door de ondernemer bij te staan in het re-integratie proces, voorkomen wij dat de ondernemer en zijn onderneming
dieper wegzakken dan nodig is. De taak van de arbeidsdeskundige is altijd gericht op het duurzaam re-integreren van de ondernemer en dit op basis van een ‘win-win’-situatie.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl