ABCOUDE - Zo’n acht jaar lang is er gediscussieerd over wijziging van het huwelijksvermogensrecht. Vooral de regels over de algehele gemeenschap van goederen zouden op de schop gaan. Inmiddels is bekend dat de wijzigingen nogal meevallen en dat de nieuwe regels per 1 januari 2012 in werking treden. Wij zetten de belangrijkste wijzigingen voor u op een rij.

Algehele gemeenschap
De huidige wet bepaalt dat vanaf het moment van de huwelijksvoltrekking van rechtswege een algehele gemeenschap van goederen tussen de echtgenoten bestaat. Als men die algehele gemeenschap van goederen niet wil, moet het bruidspaar vóór het huwelijk bij notariële akte huwelijkse voorwaarden sluiten.
Onder de nieuwe regels blijft het idee van een algehele gemeenschap bestaan. Het nieuwe recht sluit echter meer vermogensbestanddelen uit van de gemeenschap. Tot de gemeenschap behoren straks niet:
• geërfde of geschonken goederen waarvan de erflater of schenker via een uitsluitingsclausule heeft bepaald dat zij buiten de gemeenschap vallen;
• het recht van vruchtgebruik op (delen van) de nalatenschap in bepaalde situaties;
• zogenoemde verknochte goederen en schulden;
• pensioenrechten.
Door deze beperkingen kan feitelijk niet meer van een algehele gemeenschap worden gesproken. Daarom heet het voortaan ‘de gemeenschap van goederen’; zonder de toevoeging ‘algehele’.

Bestuursbevoegdheid
Ten aanzien van de goederen die tot de gemeenschap behoren rust de bestuursbevoegdheid momenteel bij de huwelijkspartner van wiens zijde de goederen zijn aangebracht. Onder de nieuwe regels zullen beide partners bestuursbevoegd zijn, tenzij het goed op naam van één van beide partners staat.

Zaaksvervanging
Als één van de echtgenoten goederen koopt die voor meer dan de helft uit privévermogen worden betaald, dan gaan die goederen tot het privévermogen van die echtgenoot behoren. De goederen behoren in dat geval dus niet tot de gemeenschap. De kopende echtgenoot krijgt hierbij overigens wel een schuld aan de gemeenschap voor zover de koopprijs uit de gemeenschap is betaald.

Als goederen onder een uitsluitingsclausule worden verkregen vallen die goederen in het privévermogen van de verkrijgende echtgenoot. Vervolgens kan ten aanzien van de uit die goederen afkomstige vruchten – zoals rente, dividend of huur – de vraag worden gesteld of die eveneens tot het privévermogen behoren. Onder het huidige recht vallen die vruchten uitsluitend in het privévermogen van de verkrijger als de schenker of erflater dat nadrukkelijk heeft bepaald. Onder de nieuwe regels zal echter gelden dat ook de vruchten per definitie tot het privévermogen van de verkrijger behoren.

Ontbinding gemeenschap
Bij het einde van het huwelijk eindigt uiteraard ook de huwelijksgemeenschap. In geval van echtscheiding geldt momenteel dat de gemeenschap pas wordt ontbonden op het moment dat het echtscheidingsvonnis is ingeschreven bij de burgerlijke stand. Doordat het vonnis lang op zich kan laten wachten kan het ook lang duren voordat de ontbinding plaatsvindt. Onder de nieuwe regels vindt de ontbinding voortaan al plaats op het moment dat het verzoek tot echtscheiding is ingediend bij de rechtbank. De scheidende partners kunnen daardoor sneller weer onafhankelijk van de ander rechtshandelingen verrichten.

Als tot de gemeenschap schulden behoren, biedt het huidige recht die schuldeisers de mogelijkheid om zich – na ontbinding van de gemeenschap – zowel op het voormalige gemeenschapsvermogen te verhalen als op het privévermogen van de ex-echtgenoten. Onder de nieuwe regels wordt die verhaalsmogelijkheid beperkt. Na de ontbinding van de gemeenschap kunnen de gemeenschapsschulden namelijk uitsluitend nog op het voormalige gemeenschapsvermogen worden verhaald. Het privévermogen wordt voortaan dus afgeschermd.

Wijziging huwelijksgoederenregime
Het wijzigen van de huwelijksvoorwaarden kan momenteel uitsluitend met rechterlijke goedkeuring. Die rechterlijke goedkeuring is onder de nieuwe regels niet meer vereist, zodat een notaris de wijzigingen veel sneller kan verwerken.
Echtgenoten die nu al van plan zijn hun huwelijksvoorwaarden te wijzigen kunnen met die wijziging daarom het beste wachten tot na 1 januari 2012. De wijzigingen zullen dan sneller verwerkt zijn dan wanneer het wijzigingsverzoek nog onder het huidige recht moet worden behandeld.