Iedereen kan de dief zijn. Aan het uiterlijk van de klant is absoluut niet te zien of je met een winkeldief te maken hebt. De verrassing van winkelpersoneel is dan ook groot als blijkt dat het gezellige bejaarde echtpaar had gestolen. Eerder hadden zij dit verwacht van een groepje schooljeugd of een haveloos geklede man. Om toch grip te krijgen op de winkeldieven is niet het uiterlijk maar het gedrag een betrouwbare indicator.

Dit bleek na systematische analyse van videobeelden die, nadat door een alarmsignaal bij de uitgang bleek dat er door een klant gestolen was, werden teruggekeken. Telkens vertoonde de dief duidelijk herkenbaar afwijkend klantgedrag.

Drie gedragingen zijn kort voor of tijdens de diefstal zichtbaar. Het lijkt er zelfs op dat stelen niet mogelijk is zonder één van deze gedragingen te vertonen. In talloze trainingen wordt winkelpersoneel, nadat zij de drie gedragingen kennen, gevraagd diefstal te plegen zonder dit gedrag te vertonen. Het blijkt steeds ondoenlijk.

1. De eerste afwijkende gedraging betreft de klant die meer aandacht heeft voor het doen en laten van winkelmedewerkers dan voor de collectie. Normaal zoeken klanten de juiste maat, kleur, merk, vergelijken en keuren. Om diefstal te plegen moet je ook weten of de kust veilig is.

2. Dan de klant die met het artikel in de hand staat, het aan alle kanten bekijkt, opkijkt en zodra deze een winkelmedewerker ziet, het artikel terugzet.

Een kopende klant zou dit gedrag alleen vertonen om extra informatie over het artikel te vragen aan een winkelmedewerker.

3. De meest voorkomende gedraging bij winkeldiefstal bestaat uit het afschermen van de handen. Kopende klanten pakken artikelen met een bijna gestrekte arm uit de presentatie. De afstand tot het schap bedrag dan ongeveer 40 centimeter. Om te stelen staat de dief dicht op het schap, zowat op het schap gekleefd. De afstand tot het schap is vaak minder dan 15 centimeter. Het artikel pakt hij met een gebogen arm uit het schap.

Alert zijn op gedrag in plaats van het uiterlijk biedt nu mogelijkheden op het juiste moment actie te ondernemen tegen winkeldiefstal. Niets staat u nu nog in de weg contact te maken met de winkeldief en de kans te vergoten dat u de winkeldiefstal verijdelt.

Volgende keer:
Trefzeker aanspreken bij winkeldiefstalgedrag.

Geschreven door : Arie van Os, Criminaliteitsbeheersing