ABCOUDE - Pennen, sleutelhangers, wuppies of kerstknuffels, het zijn voorbeelden van cadeautjes die bedrijven als lokkertje weggeven aan de klant en zakenrelaties. De branche van promotionele producten, of relatiegeschenken, groeit. Vooral ook dankzij internet.

Waarde van de relatie
Relatiegeschenken worden veel weggegeven in het bedrijfsleven. Met een relatiegeschenk kan de waarde van de relatie met de ontvanger worden onderstreept. Als ze op een goede manier worden ingezet, kunnen relatiegeschenken zelfs andere marketingcommunicatie-instrumenten aanvullen en versterken.

Branchevereniging
De branche van relatiegeschenken (promotionele producten en diensten) heeft zich verenigd in het Platform Promotional Products (PPP). Opvallend is dat een van de belangrijkste doelstelling van de organisatie imagoverbetering is. Dat komt omdat bijna alle artikelen uit deze branche worden gemaakt in lage lonen landen als China, Bangladesh, India en Cambodja. PPP is opgericht in het najaar van 2002 en telt inmiddels meer dan 300 leden.

Gedragscode
De branchevereniging heeft voor de eigen leden een gedragscode opgesteld. Dit noemt men de ‘Code of Conduct’. Het is een document dat voorziet in ‘spelregels’, waarbij men maatschappelijke verantwoordelijkheden geformuleerd heeft. PPP wil dat alle producten uit het Verre Oosten gecontroleerd worden. De leden hebben met elkaar afgesproken dat men geen zaken doet met bedrijven die met kinderen werken.

Cijfers
Het Platform Promotionele Producten schat dat de omzet met 12 à 15 procent per jaar groeit. Dat komt inmiddels neer op een omzet van meer dan 1,5 miljard euro per jaar.

Het Nationaal Onderzoek Relatiegeschenken schatte in 2004 dat er zo`n 700 miljoen euro aan relatiegeschenken werd uitgegeven. Maar mensen uit de branche spraken vier jaar geleden al over 1 miljard euro. Inmiddels zouden er in Nederland een kleine 2000 bedrijven actief zijn in deze branche

Drie categorieën
Grof gezegd kunnen relatiegeschenken verdeeld worden in drie (prijs)categorieën. De weggevertjes zijn over het algemeen laag in waarde, worden vaak weggegeven en zijn weinig persoonlijk. Dit wordt voornamelijk gebruikt om de naam van het bedrijf te promoten en naamsbekendheid te vergroten. Voorbeelden hiervan zijn pennen, aanstekers en de onvermijdelijke Wuppies.

Dan zijn er de standaardgeschenken. Dit zijn cadeaus die geschikt zijn voor de ‘geschenkmomenten’. Zij zijn vaak persoonlijker dan de weggevertjes. Voorbeelden hiervan zijn boekenbonnen of een doos bonbons. Luxe geschenken vallen in de derde categorie. Het zijn cadeaus met een kleine oplage maar een hoge waarde. Voorbeelden hiervan zijn een weekend in een resort of een kookworkshop.

Doel relatiegeschenk
Vorig jaar onderzocht de Britse universiteit van Lincoln de belangrijkste doelen van relatiegeschenken branche. Reclame/promotie van het bedrijf (26%), goodwill opbouwen (16%) en loyaliteit creëren (13%) bleken de belangrijkste doelen. Maar ook het bedanken van relatie (11%), de huidige klanten behouden (9%) en nieuwe klanten binnenhalen (7% ) scoorden hoog. De ontvangers van relatiegeschenken zijn in de meeste gevallen bestaande klanten (34%), potentiële klanten (19%) en personeel (19%).

Promotional Products Blog
Op het relatiegeschenken blog, Promotional Products Blog (PPIBLOG), schrijven distributeurs uit meerdere landen nieuws en informatie over relatiegeschenken. De auteurs zijn actief in de relatiegeschenken industrie, sommige zijn wederverkopers, sommige zijn groothandelaren en anderen zijn fabrikant.

Tien jaar geleden
Op het blog staat uitgelegd dat de relatiegeschenken markt tien jaar geleden een marktstructuur was die bestond uit simpele onderdelen: “Chinese fabrieken verkochten aan handelaars in Hong Kong, die op hun beurt verkochten aan importeurs. Nationale producenten en importeurs verkochten hun producten aan regionale distributeurs. En de regionale distributeurs verkochten aan de eindgebruiker. Tien jaar geleden handelde 85% van markt op deze manier.

Internet
Inmiddels de markt enorm veranderd. Met name internet heeft de communicatie sneller, makkelijker en duidelijker gemaakt. Dit komt onder meer omdat afbeeldingen op websites kunnen worden toegevoegd om producten, plannen en logo’s beter te tonen en uit te leggen. Maar ook, zo valt op het blog te lezen, verkopen Chinese fabrikanten inmiddels nu direct aan wereldwijde distributeurs, Zij hebben de groothandelaars in Hong Kong niet meer nodig.

Toekomst
De verwachtingen voor de komende vijf jaar zijn dat internet opnieuw grote veranderingen zal aanbrengen op de markt. Inmiddels zijn heel veel Chinese bedrijven al begonnen aan hun eigen websites. Voorlopig zijn deze alleen nog in het Engels, maar dat zal snel in meerdere talen zijn.

Kerstpakket niet in gevaar
Het meest bekende en weg te geven relatiegeschenk is misschien wel het kerstpakket. Op 17 november van dit jaar kwam in het nieuws dat de financiële crisis nog geen invloed heeft op de bestelling van kerstpakketten. Het aantal pakketten neemt zelfs toe tot ongeveer vijf miljoen. Dit stelden het Voorlichtingsbureau Kerstpakketten en het Platform Promotional Products.

Warmte en geborgenheid
Beide organisaties verwachten dat bedrijven dit jaar tussen de 36 en 40 euro aan kerstpakketten zullen besteden. Daarmee zou er zo’n 200 miljoen euro in de kerstpakkettenbranche omgaan. Bedrijven mogen een werknemer jaarlijks voor 70 euro aan fiscaalvriendelijke geschenken geven. Trends zijn dit jaar volgens de branche fair trade-producten, persoonlijke verzorging en bordspellen. De populariteit van bordspellen zou weer te verklaren zijn uit de mindere economische tijden. Mensen zoeken dan ‘warmte en geborgenheid’ bij elkaar.

Jacques de Vos | Businesscompleet