Organisatiecultuur is het geheel van softskills van de individuele medewerkers van de organisatie samen. Iemands softskills omvatten zijn houding, gedrag, denkorintatie en gevoelswereld. In een organisatie kunnen subculturen bestaan, bijvoorbeeld: de binnendienst kan een heel andere cultuur hebben dan de buitendienst. De hardskills van een organisatie zijn de vaardigheden waarmee zij producten of diensten maakt, respectievelijk levert. Een timmerbedrijf levert houten deuren (hardskill, kernactiviteit); de manier waarop de timmerlieden samen deuren maken en de manier waarop de deuren aan de klanten worden verkocht, worden bepaald door de softskills. Samen met de softskills vormen de hardskills van een organisatie de bedrijfsidentiteit. Organisatie-identiteit en organisatiecultuur zijn een twee-eenheid: identiteit drukt zich uit in cultuur en cultuur is medebepalend voor de identiteit.

Waarom is het belangrijk, grip te hebben op cultuur en identiteit?

Zoals de softskills van een individuele medewerker in hoge mate bepalend zijn voor zijn succesvol functioneren, is organisatiecultuur bepalend voor het succes van een organisatie. De mate van succes wordt afgemeten aan de mate van tevredenheid van de klanten, van de eigen medewerkers, van de aandeelhouders en van andere belanghebbenden (stakeholders). Organisatiecultuur is onderdeel van de organisatie-identiteit, terwijl de spiegel van de identiteit naar de markt toe imago heet. Imago is het beeld (perceptie) dat de buitenwereld heeft van de organisatie; identiteit is de bron van imago. Imago heeft te maken met reputatie, met branding (merkenbouw).

Het heeft voordelen als bedrijf een sterk merk te hebben. Een merk kan echter alleen sterk zijn, als de bron ervan, de identiteit, evenzo sterk is. Het is pas een duurzame situatie als een bedrijfsimago geheel weerspiegeld wordt door zijn eigen bedrijfsidentiteit. Met andere woorden, bedrijfscontinuteit is pas gewaarborgd als imago en identiteit congruent (in lijn met elkaar) zijn. Grip op organisatiecultuur, en daarmee op organisatie-identiteit, is van belang voor het imago en dus voor succes in de markt en voor de continuteit van de onderneming.

Hoe kun je als ondernemer grip hebben op cultuur en identiteit?

Door softskills te meten. Net zoals ik eerder (bij “efficint coachen on the job” en bij “teambuilding”) heb beschreven hoe je de softskills bij individuele medewerkers meet en hoe je daarmee - via het Symfoia-gedraganalysemodel - de interactie tussen mensen meet, is een organisatiecultuurmeting niets anders dan het statistisch gemiddelde van de softskills van alle medewerkers. Met Symfoia is dat op deze wijze mogelijk, omdat de meetmethode gebaseerd is op systeem denken: een organisatie is een sociaal systeem, waarbinnen afdelingen, teams en individuen als subsystemen functioneren. In het uniforme Symfoia-softskills-begrippenkader kunnen mensen, teams en organisaties – op al deze hirarchische niveaus – in dezelfde concrete taal worden beschreven. Zo’n concrete systeembeschrijving geeft inzicht, en daarmee grip. Pas als we een organisatie als sociaal systeem be-grijpen, kunnen we ook gericht in-grijpen. Door een nulmeting te doen, kan de keuze van een interventie objectief worden onderbouwd. Met n of meerdere vervolgmetingen daarna, kan het effect van de interventie objectief en concreet worden gevolgd in de tijd.

Dit artikel is geschreven door drs. Peter-Paul J. Biermans