ABCOUDE - In vrijwel alle delen van Nederland zal de vergrijzing van de bevolking grote gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt. Limburg is het meest vergrijsd, Flevoland het minst.
Dit blijkt uit de studie 'Vergrijzing en krapte' van het UWV WERKbedrijf. De vergrijzing kan regionaal en binnen sectoren tot flinke problemen leiden bij het vervullen van vacatures. Ook dreigen bedrijven kennis en ervaring te verliezen. UWV pleit voor een regionale aanpak door bedrijfsleven, overheid en onderwijs gezamenlijk.

• Werven geschikt personeel steeds moeilijker
• Overheid en onderwijs meest vergrijsd
• Grootste krimp in industrie en bouw

In de studie 'Vergrijzing en krapte' brengt UWV de invloed van de vergrijzing per arbeidsmarktregio in beeld. Vooral na 2015 zal de vergrijzing toeslaan. De samenstellers: "Werkgevers hebben in dubbel opzicht met vergrijzing te maken. Via een veranderende vraag naar producten en diensten én via de gevolgen op de arbeidsmarkt. Vergrijzing kan bij bedrijven in korte tijd leiden tot een flink verlies van kennis en ervaring. Tegelijkertijd kan het werven van nieuw personeel moeilijker worden doordat geschikt aanbod schaarser wordt."

De vraag waar de vergrijzing het hardst zal toeslaan is niet gemakkelijk te beantwoorden volgens de samenstellers. "De vraag is nu waar, wanneer en waardoor kraptes op de arbeidsmarkt precies gaan optreden en hoe groot ze dan zijn. Het antwoord op deze vraag hangt van verschillende factoren af en kan verschillen per moment, per regio, per sector en zelfs per bedrijf of organisatie.

Doordat 'de' arbeidsmarkt een verzameling van deelmarkten is, kunnen er ook tegelijkertijd tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt bestaan. De rol van vergrijzing daarbij verschilt per regio", constateren de samenstellers

Limburg meest vergrijsd
De vergrijzing van de arbeidsmarkt doet zich het sterkst gelden in de arbeidsmarktregio's Noord-, Midden- en Zuid-Limburg, West-Brabant en Groningen. De enige regio waar de problematiek minder speelt is Flevoland. De overheid en het onderwijs zijn het meest vergrijsd. Nu al is meer dan de helft van de werknemers in deze sectoren 45 jaar of ouder. Ook in de zorgsector zijn veel oudere werknemers werkzaam. Relatief het minst vergrijsd zijn de handel en de horeca.

Het rapport: "Van de vier grootste sectoren krimpt de werkgelegenheid momenteel in de industrie en de bouw. Dat betekent dat een deel van de mensen die met pensioen gaan niet vervangen hoeft te worden. Het betekent ook dat ouderen die in deze sectoren werkloos worden minder kans hebben om in dezelfde sector weer aan de slag te komen. Omschakeling naar werk in andere sectoren kost meestal extra tijd en inspanning."

Gezamenlijke aanpak in de regio
In het rapport reikt UWV WERKbedrijf ook handvatten aan om te anticiperen op het te verwachten tekort aan personeel. Voorbeelden zijn het verder verhogen van de participatiegraad (bijv. ouderen, vrouwen en allochtonen), het (bij)scholen van zittend personeel en het in dienst nemen van doelgroepen die nu nauwelijks aan bod zoals gedeeltelijk arbeidsgeschikten. Ook noemt het rapport de mogelijkheid van langer doorwerken en het aantrekken van arbeidskrachten uit het buitenland. "Echter, ook deze andere landen hebben te maken met een vergrijzende (beroeps)bevolking."

UWV WERKbedrijf: “Vergrijzing op de arbeidsmarkt is op zichzelf niet het probleem, maar kan wel ongewenste gevolgen hebben voor de verhouding tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. De komende jaren krimpt de potentiële beroepsbevolking, terwijl de kwalitatieve eisen aan werknemers gemiddeld toenemen. Daardoor kan het vaker extra moeite kosten en langer duren om voldoende geschikt personeel te vinden. Dat betekent voor werkgevers dat wervingssuccessen uit heden en verleden geen garanties meer bieden voor de toekomst."

Huib Hikke | bc.nl