ABCOUDE - Iedereen vindt het leuk om een complimentje over zijn of haar uiterlijk te krijgen. Ook kunnen de meeste mensen een goede seksueel getinte grap waarderen. Maar het wordt anders wanneer deze flauw en persoonlijk wordt. Of nog erger, zo’n grap wordt gemaakt in een ruimte waar verder niemand aanwezig is. Als dit vaker voorkomt, wordt het al snel erg onaangenaam en ongewenst en kan het uiteindelijk zelfs leiden tot ziekteverzuim.

Uit onderzoek van het Ministerie van Sociale Zaken blijkt dat iemand door seksueel misbruik ernstige psychische schade kan oplopen. Niet voor niets bedraagt het ziekteverzuim onder slachtoffers van seksuele intimidatie 7%. Wat meer is dan het landelijke gemiddelde.

Toch wordt seksuele intimidatie vaak verzwegen. Dat komt onder andere, doordat een klacht vaak niet tot verandering leidt. Het komt zelfs voor dat iemand die een klacht heeft ingediend uiteindelijk zelf zijn baan kwijt raakt. Er is namelijk altijd wel iets dat hij beter niet had kunnen doen of dat zijn collega’s als niet-loyaal bestempelen. Het recht praten van het gedrag van de dader komt ook regelmatig voor. Vooral wanneer de dader een hoge functie heeft waarvoor moeilijk mensen zijn te vinden.

Een andere reden voor het feit dat slachtoffers vaak weinig ondernemen tegen seksuele intimidatie, is het feit dat hun bewijspositie tegenover de dader relatief zwak is. Dit in tegenstelling tot hun bewijspositie tegen een werkgever.

Deze is sinds eind 2006 een stuk sterker geworden.

Omgekeerde bewijslast
Omdat u de plicht heeft uw werknemers tegen seksuele intimidatie te beschermen, kan een werknemer een klacht tegen u indienen bij de Commissie Gelijke Behandeling. Omdat de bewijslast voor seksuele intimidatie tussen werkgever en werknemer sinds 2006 wordt omgekeerd als de werknemer met feiten aannemelijk weet te maken dat sprake is was van seksuele intimidatie, moet u vervolgens bewijzen dat er geen seksuele intimidatie was.

Een voorbeeld: u spreekt uw medewerkster in uw kantoor aan op haar functioneren, waarna ze huilend uw kantoor verlaat. Een paar weken later beschuldigt ze u van seksuele intimidatie tijdens dat gesprek. De arbeidsverhouding verslechtert hierdoor zo, dat de medewerkster uiteindelijk de kantonrechter vraagt de arbeidsovereenkomst te ontbinden.

Uw werkneemster heeft aannemelijk gemaakt dat er sprake was van (seksuele) intimidatie, door met de volgende feiten te komen: zij verliet huilend uw kamer na het bewuste gesprek en heeft enkele dagen na het gesprek de intimidatie met haar huisarts besproken. Omdat er niemand bij het gesprek aanwezig was, kunt u niet bewijzen dat er tijdens het gesprek geen sprake was van seksuele intimidatie. De kantonrechter zal besluiten de arbeidsovereenkomst te ontbinden en u eventueel veroordelen tot betaling van een ontslagvergoeding, tenzij u hem ervan kunt overtuigen dat u er alles aan heeft gedaan om seksuele intimidatie te voorkomen..

Wat u kunt doen
Werkgevers zijn verplicht beleid te voeren tegen ongewenste seksuele intimidatie en de nadelige gevolgen daarvan. We hebben het dan niet over een onschuldige flirt of een vriendschappelijke aanraking, maar om ongewenste, seksueel getinte aandacht die van één kant komt; intieme vragen over het privéleven, suggestieve opmerkingen, aanraken van het lichaam, chantage en verkrachting. U moet doorvoor beleid maken en uw medewerkers laten weten welk gedrag in uw bedrijf absoluut niet gewenst is. Ook moet u zorgen voor goede opvang en begeleiding van werknemers die last hebben van seksuele intimidatie. De Arbeidsinspectie zal dit controleren als ze bij u langskomen.

Concrete acties zijn:

• de risico’s van seksuele intimidatie binnen uw bedrijf inventariseren in een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) (Zie ook ons artikel Aansprakelijkheid: beperk uw risico’s);
• de maatregelen die u hiertegen neemt in een plan van aanpak zetten;
• deze maatregelen bespreken met uw personeel(svertegenwoordiging);
• bijhouden welke maatregelen u heeft genomen;
• uw werknemers op de hoogte stellen van de maatregelen;
• regelmatig evalueren.

Wat u nog meer kunt doen
U kunt zelf met uw gedrag het goede voorbeeld geven. Daarnaast kunt u:

1) Voorlichten
Vertel uw werknemers wat onder seksuele intimidatie wordt verstaan, dat dit in uw bedrijf niet geaccepteerd wordt en dat de dader er op zal worden aangesproken. Veel mensen beseffen niet dat hun gedrag ongewenst is en stoppen ermee zodra hen dat rechtstreeks wordt verteld. Bespreek het onderwerp seksuele intimidatie bijvoorbeeld tijdens het werkoverleg. Daarbij kunt u bijvoorbeeld bespreken wat seksuele intimidatie betekent voor iemand die daar last van heeft.

2) Maatregelen nemen
Zorg voor goede verlichting in uw bedrijfspand, voor makkelijk toegankelijke werkplekken die niet geïsoleerd liggen en voor een gezonde bedrijfscultuur die u stimuleert door seksueel getinte opmerkingen en afbeelding tegen te gaan. Maar ook door afspraken te maken over hoe werknemers met elkaar om horen te gaan.
Stel sancties op seksuele intimidatie, zoals een negatieve aantekening in de beoordeling, overplaatsing en in ernstige gevallen schorsing of ontslag.

3) Melding mogelijk maken
U kunt in uw bedrijf een vertrouwenspersoon aanstellen, zodat betrokkenen hun ervaringen met seksuele intimidatie kwijt kunnen. U kunt ook samen met branchegenoten een klachtencommissie instellen.
Of u sluit zich aan bij de Stichting Klachtenregeling Ongewenste Omgangsvormen, waardoor u kunt beschikken over artsen als vertrouwenspersoon en u klachten kunt laten behandelen door een deskundige klachtencommissie, bestaande uit een jurist en een gedragskundige.

Steeds meer mannen worden belaagd
Ook mannen hebben in toenemende mate last van seksuele intimidatie. Dit komt doordat steeds meer vrouwen hogere posities innemen. Mannen durven daar nog minder dan vrouwen over te klagen, omdat hen dan meestal de vraag wordt gesteld ‘wat nu eigenlijk het probleem is’.

Voor meer informatie over seksuele intimidatie: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Mieke de Vries | BusinessCompleet.nl