ABCOUDE - De vergrijzing slaat hard toe in Nederland. De beroepsbevolking krimpt snel en in 2040 zijn er maar liefst 800.000 minder mensen beschikbaar voor werk dan nu. Om het gat op te vangen moet de pensioenleeftijd omhoog. Maar dat is nog niet genoeg. Werknemers moeten meer uren per week gaan werken en/of de immigratie moet omhoog. Dat constateert het Economisch Bureau van ING.

• Vergrijzing slaat gat in arbeidsmarkt
• Verhoging pensioenleeftijd niet genoeg
• Werknemer wil best langer werken
• Ouderen activeren lost veel op

Zie ook: Goede baas pakt vergrijzing aan

Arbeidsmarkt krijgt tekorten
De vergrijzing slaat een gat in het Nederlandse arbeidspotentieel.
De komende vijf jaar daalt het aantal beschikbare arbeidsuren met 4 miljoen ten opzichte van de afgelopen vijf jaar. Dat zijn ruim 100.000 voltijdbanen.
De komende tien jaar daalt het aantal 15 tot 65-jarigen met 110.000 personen. Bovendien bestaat de komende tien jaar een steeds groter deel van de personen in de werkzame leeftijd uit 50-plussers, die minder vaak werken en minder uren maken dan 50-minners.
Tussen nu en 2040 daalt het aantal beschikbare mensen zelfs met 800.000. Omgerekend verdwijnen er daardoor 500.000 voltijdbanen van 36 uur.

Meer uren werken of meer immigratie
Charles Kalshoven, hoofdeconoom bij het ING Economisch Bureau: “We hebben onderzocht wat de vergrijzing betekent voor de beschikbare hoeveelheid arbeid en wat mensen acceptabele maatregelen vinden om de menskracht op peil te houden.

Een daling van de hoeveelheid beschikbare arbeid kan onze welvaart raken. Het doemscenario van stijgende lonen en hogere prijzen die de koopkracht uithollen, is te voorkomen als meer mensen meer uren gaan maken, of door werknemers uit het buitenland te halen.”

Werknemer kiest langere werkweek
Als we het arbeidstekort zouden opvangen met alleen een verhoging van de pensioenleeftijd, dan zou deze omhoog moeten naar boven de 75 jaar. Dat lijkt geen haalbare kaart. Uit onderzoek blijkt dat slechts een derde van de werknemers (37%) denkt door te kunnen werken tot na zijn of haar 65ste. Gesteld voor de keuze tussen een langere werkweek, een hogere pensioendatum of immigratie van werknemers, kiest de helft van de werknemers voor de langere werkweek. 31% voor een hogere pensioenleeftijd en wil 22% het tekort tegengaan met werknemers uit het buitenland. Nederlanders willen dus liever nu meer uren maken – elke week een paar uur extra – dan de einddatum van hun loopbaan uitstellen naar een hogere pensioenleeftijd.

Ouderen activeren lost veel op
Als de participatie van 60 tot 64-jarigen verhoogd kan worden naar het huidige niveau van 50 tot 59-jarigen, dan is het leeuwendeel van het arbeidstekort weggewerkt en zal verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar volstaan. Zes op de tien (61%) werknemers is over te halen om hun pensioendatum uit te stellen. Thuiswerken (28%) en flexibeler werktijden (26%) worden vaker genoemd dan hogere lonen (22%).

Werkweek verlengen
Kalshoven: “Een andere oplossing kan zijn om de gemiddelde werkweek te verlengen met 2,5 uur tot gemiddeld 34 uur, wat begin jaren ’90 nog gangbaar was. Of om een deel van de mensen die nu niet of minder dan 12 uur per week werkt, aan de slag te helpen. Een stijging van de arbeidsproductiviteit kan het tekort ook tegengaan, maar in de industrie zijn daar meer resultaten van te verwachten dan in de dienstensector, waar veel taken niet sneller kunnen worden uitgevoerd zonder kwaliteitsverlies.

Mannen willen salaris, vrouwen thuiswerken
Driekwart (76%) van de werkende ondervraagden is zelfs bereid om meer uren maken als daar iets tegenover staat. De ondervraagden verwachten dat mannen vooral over te halen zijn door een hoger uurloon (43%) en daarna pas door thuiswerkmogelijkheden (28%) of flexibeler werktijden (12%). Vrouwen zouden het sterkst reageren op thuiswerken (36%) en flexibeler werktijden (33%). Slechts één op de zes denkt dat een hoger uurloon bij vrouwen het best werkt.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl


(foto: © Nationale Beeldbank)