ABCOUDE - Sommige bedrijven hechten grote waarde aan een assessment. Vaak wordt een assessment gebruikt als beweegreden om (interne) kandidaten af te wijzen of juist aan te nemen. Maar heeft een assessment wel zin? En, wat kost het eigenlijk? De redactie van BusinessCompleet.nl zocht het voor u uit.

• Wat is een assessment eigenlijk?
• Code van beroepsvereniging is geen kwaliteitsgarantie
• De kosten van een assessment



‘Assessments gebaseerd op competentieprofielen meten slechts het gedrag op een bepaald moment in een bepaalde context’, aldus Bert Overbeek, hoofdredacteur en oprichter van Jonge Bazen, in het artikel ‘Met assessments meet je niets’ op Jongebazen.nl (27 feb. 2006). Overbeek schrijft dat hij zelf voor assessments met veel psychologen heeft samengewerkt. En dat hij de kwaliteit van deze psychologen heel wisselend vond. En dus ook de assessments.

Overbeek: “Ik werkte een tijd bij een klein Rotterdams bureau, waar ik de kwaliteit altijd voortreffelijk heb gevonden. Maar daar was altijd veel uitwisseling en werd verder gekeken dan de competentieneus lang was”. Overbeek is dus niet onverdeeld positief over assessments. En volgens Muriel van Hoek, adviseur bij organisatie- en adviesbureau AVOP (hrbase.nl, 26 januari 2011) komt de voorspellende waarde van een assessment, mits op een bepaalde manier uitgevoerd, hooguit uit op 80%. Al is het woordje hooguit in dit verband misschien wel opmerkelijk.

Want 80% is best een behoorlijke score.

Wat is een assessment?
Maar wat is een assessment eigenlijk precies? Een assessment is een beoordelingsprogramma dat sollicitanten of kandidaten moeten doorlopen om voor een bepaalde functie aangenomen te worden of om te bepalen of zij over ontwikkelbare talenten beschikken. Assessments bestaan meestal uit verschillende testen, simulaties of rollenspelen. Een intelligentie- en een persoonlijkheidstest maken vaak deel uit van het programma. Daarnaast bestaan specifieke groepsvaardigheidstesten en werksimulaties. Soms vinden ook gesprekken plaats met een psycholoog. Op deze manier kan men een beeld vormen van de werkhouding, intelligentie, persoonlijkheid en ontwikkelmogelijkheden en stressbestendigheid van de kandidaat (Bron: Wikipedia).

Twee soorten
Op de carrièresite utilo.nl wordt uitgelegd dat er twee soorten assessments bestaan: een ontwikkelassessment en selectie-assessment. Een ontwikkelassessment is bedoeld om sterke en zwakke punten van iemand vast te stellen. De uitslag beperkt zich niet tot het antwoord op de vraag of iemand geschikt of ongeschikt is voor een bepaalde functie. Het gaat erom wat iemand nog moet ontwikkelen en hoe hij/zij dat kunt doen. Ontwikkelassessments worden vaak gebruikt bij interne sollicitaties of als iemand net in een bepaalde functie begonnen is.

Een selectie-assessment is bedoeld om de geschiktheid voor een bepaalde functie vast te stellen. Dit type assessment wordt in sollicitatieprocedures veel gebruikt. De uitslag van het assessment geeft een voorspelling over de kans of iemand succesvol kan functioneren in de functie.

Alleen is het vanzelfsprekend dat een assessment niet van doorslaggevende betekenis mag zijn bij het aannemen of afwijzen van nieuw personeel. De waarde die aan assessments gehecht wordt verschilt dan ook per bedrijf. Sommige bedrijven volgen het advies van het assessmentbureau op, anderen leggen het naast zich neer en hechten meer waarde aan de gesprekken die ze zelf met de kandidaat hebben gehad. Daarnaast is het duidelijk dat iedereen (ook een assessor) wel eens twijfelt bij het zien van een kandidaat. En dat die twijfel een beetje weggenomen kan worden na een assessment.

Codes van een beroepsvereniging
Op utilo.nl wordt ook uitgelegd dat over het algemeen een assessmentbureau het assessment afneemt. Meestal werkt zo'n bureau volgens de codes van een beroepsvereniging, bijv. het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP). Veel assessmentbureaus prijken met deze NIP-aantekening voor hun adviseurs. Maar hoewel deze registratie een goed criterium kan zijn om voor een bureau te kiezen, is dit géén kwaliteitsgarantie.

NIP-registratie
Dat komt omdat psycholoog geen beschermde titel is, en dus iedereen zichzelf psycholoog mag noemen. Toch zijn adviseurs - die deze registratie hebben - afgestudeerd psycholoog aan een erkende universiteit. Daarnaast hebben ze aantoonbaar ervaring opgedaan in het testen van mensen. De NIP-registratie zorgt dus dat de psycholoog aan bepaalde minimale criteria voldoet. Echter zegt deze aantekening niets over de kwaliteit van de tests, vragenlijsten en praktijkopdrachten die de psycholoog gebruikt (Bron: allesoverassessments.nl).

Waarom dan toch een registratie?
Op de site allesoverassessment.nl wordt uitgelegd dat de registratie er vooral voor zorgt dat de rechten van de kandidaat zijn beschermd: Een psycholoog NIP moet altijd toestemming krijgen van de kandidaat om de testresultaten aan de opdrachtgever terug te koppelen. Wanneer een medewerker dus niet wil dat zijn werkgever de resultaten, die soms pijnlijk kunnen zijn, inziet, heeft hij dus recht om de rapportage te blokkeren. Daarnaast kan een kandidaat ook een klacht formuleren tegen de psycholoog, wanneer er sprake is geweest van een slechte procedure. Het NIP neemt deze klacht dan in behandeling. De psycholoog krijgt dan eventueel een berisping.

Wat kost dat?
Tot slot de prijs van een assessment. Op allesoverassessment.nl staat dat een goed assessment tijd en aandacht van adviseurs kost. Zo zou een volledig selectie-, ontwikkel- of loopbaanassessments bestaan uit een intake, een interview, capaciteitenonderzoeken, meerdere persoonlijkheidsvragenlijsten, praktijkopdrachten, een schriftelijke rapportage en een terugkoppeling. Voor dit soort assessments wordt meestal tussen de 1200 en 2000 euro gevraagd, afhankelijk van de complexiteit van de functie of vraagstelling.

Op 2go4career.com staat dat de kosten voor een assessment afhankelijk zijn van het functieniveau en variëren van 700 euro voor een mini assessment voor een uitvoerend medewerker tot en met een uitgebreid assessment op directieniveau tot 2865 euro.

Muriel van Hoek - in het al eerder aangehaalde artikel Wat kost een verkeerd geselecteerde medewerker? (hrbase.nl, 26 januari 2011) - schat dat de kosten van een assessment tussen de 1100 en 2500 euro liggen. Uiteraard zijn er ook wel goedkopere mogelijkheden. Zo hoeven volgens Van Hoek, meer eenvoudige procedures - zoals het afnemen van een capaciteitenonderzoek of vragenlijst waarvoor geen uitgebreide rapportage of analyse nodig is - niet veel meer dan een paar tientjes te kosten.

Jacques de Vos