ABCOUDE – Ondernemersorganisaties behartigen de belangen van ondernemers ondermeer door met de politiek te onderhandelen. Wat vinden Frans van Steenis, Algemeen Directeur van de Kamer van Koophandel Nederland, Loek Hermans, voorzitter van MKB-Nederland en Roelf van der Kooij, voorlichter van VNO-NCW van het kabinetsbeleid?

Zie ook de integrale reacties van:
PvdA en CDA (kabinetspartijen)
VVD, SP en D66
Onderzoeksresultaten: MKB heeft geen idee van kabinetsplannen

Wat vindt u de belangrijkste doelstellingen van beleid voor ondernemers in de voorbije twee jaar?

Loek Hermans (MKB-Nederland): “Meer participatie (meer mensen aan het werk), meer ondernemerschap en meer duurzaamheid.

Roelf van der Kooij (VNO-NCW): “Het antwoord is vrij eenvoudig: lagere lasten voor ondernemers. Dan gaat het zowel om financiële lasten als papieren rompslomp, dus administratieve lasten. Maar er is altijd méér. Ondernemers moeten kunnen doorrijden op de weg, dus er moeten meer wegen of rijstroken bijkomen. We zijn een handelsland met een grote haven en een groot vliegveld, dus sterk afhankelijk van transport en dus van goede verbindingen. En het milieubeleid moet realistisch blijven.

Frans van Steenis (KvK): “Voor ondernemers is volgens ons het belangrijkste dat zij onbelemmerd kunnen werken aan het succes van hun onderneming. Het accent van het kabinet op de reductie van administratieve lasten en belemmerende regelgeving, is daar een terechte uitdrukking van. De Kamers van Koophandel leveren hieraan een zeer concrete bijdrage.

Dat kunnen zij goed omdat zij opereren op terreinen waarop veel concreet mogelijk is om hier merkbaar voor ondernemers aan te werken. Door op lokaal en regionaal niveau gemeenten aan te sporen om bijvoorbeeld overbodige vergunningen te schrappen, en op landelijk niveau door met andere organisaties samen te werken aan bijvoorbeeld gezamenlijke conjunctuurenquêtering, waardoor ondernemers veel minder worden lastig gevallen met enquêtes. Verder is met de Belastingdienst afgesproken dat nieuwe ondernemers die zich bij de KvK inschrijven, direct ook een BTW-nummer mee krijgen. Daardoor is een extra gang naar de Belastingdienst overbodig.

Heel belangrijk is het streven van het kabinet naar “meer en betere ondernemers. Dit is ook terug te vinden in het beleid en de prioriteiten van de Kamers. De Kamers stimuleren het onderwijs op alle niveaus om meer aandacht te besteden aan het ondernemerschap. Zodat meer mensen na hun opleiding voor het ondernemerschap kiezen. En er ook nieuwe vormen van ondernemerschap ontstaan, zoals parttime ondernemerschap. Dat zijn mensen die naast hun baan of studie ook een eigen bedrijf hebben, zeg maar “probeer- en “hobby-ondernemers. Door ondernemers te wijzen op nieuwe kansen in de markt en te waarschuwen voor valkuilen, worden zij ook betere ondernemers. De Kamers hebben hun producten en dienstenpakket hier sterk op georiënteerd.

Ten slotte innovatie en vernieuwing. Het Nederlandse bedrijfsleven is vernieuwend en innovatief. Maar de internationale competitie is hevig. Om het concurrentievoordeel op dit punt te behouden is permanente aandacht en support geboden.


In hoeverre heeft het kabinet deze doelstellingen waargemaakt?

Hermans: “Over verhoging van de participatie is veel gepraat, maar weinig beleid gemaakt. Er is uitvoerig gesproken over het ontslagrecht, we hebben de commissie-Bakker gehad, maar het rapport-Bakker is weggelegd in ruil voor loonmatiging. Tot dusver heeft het kabinet deze doelstelling niet kunnen waarmaken. Gezien de kredietcrisis zal dat ook voor de komende tijd lastig worden.

Stimulering van het ondernemerschap is wat mij betreft beter gelukt. Allerlei stimuleringsmaatregelen zijn herzien – innovatiesubsidies, de borgstellingskredietregeling - en daarmee is het mkb redelijk goed bediend. Dat geldt ook op fiscaal gebied; dit jaar bijvoorbeeld is de vennootschapsbelasting eenmalig verlaagd. Er is vrij veel gedaan, waarbij ik aanteken dat de meeste stimuleringsmaatregelen slechts voor een beperkte groep bedrijven toegankelijk zijn. We zouden graag zien dat maatregelen breder gaan gelden.

Op het gebied van duurzaamheid is het beleid de eerste twee jaar vooral dwingend geweest, waar het juist stimulerend had moeten zijn. De verpakkingenbelasting is daarvan een voorbeeld. Het staat bovendien te ver af van de praktijk van de ondernemer; die wordt door het huidige beleid niet aangespoord om echt duurzamer te gaan ondernemen. En op lokaal niveau zien we dat overheden op eigen houtje ridicule maatregelen invoeren die feitelijk niets anders opleveren dan irritatie bij ondernemers.

Van der Kooij: “Het kabinet heeft de operatie om de belastingen voor ondernemers te verlagen en die begonnen is onder het vorige kabinet intact gelaten en afgerond. Bovendien heeft het aangekondigd hier een volgende ronde voor te gaan starten. De WW-premie voor werkgevers gaat in 2009 omlaag. Dat is positief. En er komt geen nieuwe vergroening van de belastingen. Maar het kabinet heeft ook verkeerde dingen gedaan op dit gebied: het duurder maken van de vliegtickets is desastreus voor de luchtvaartmaatschappijen en vliegvelden. Vliegtuigen vertrekken nu uit Duitsland of België en vervuilen de lucht geen cent minder. En er zijn banen door verdwenen in Nederland. Ook de verpakkingbelasting had er nooit moeten komen.

De vermindering van de administratieve lasten en regels vordert, maar er moeten nog grote slagen worden gemaakt. Een commissie onder leiding van Bernard Wientjes van VNO-NCW heeft een einde weten te maken aan aantal bureaucratische monsters als de eerstedagmelding en de gemeentelijke welstandscommissies. In 2009 worden nog meer vergunningstelsels aangepakt.

Verder heeft het kabinet besloten om de ellenlange procedures rond de aanleg van wegen en andere infrastructuur te halveren en ligt er een spoedwet om 30 belangrijke projecten versneld te kunnen uitvoeren. Maar het mag nog wel een tandje of wat sneller. Er zijn wegen (de A4 bij Delft bijvoorbeeld) die al 50 jaar wachten op aanleg. En de politiek lijkt veel kritischer geworden over een milieubeweging die alleen maar economische activiteiten blokkeert om het blokkeren.

Van Steenis: “Het Kabinet is de afgelopen periode redelijk succesvol geweest in het reduceren van administratieve lasten en regeldruk, maar niet alle doelstellingen zijn gehaald. Niet alles wat mogelijk is, is ook daadwerkelijk gerealiseerd. Soms moet hiervoor iets meer regie en iets meer daadkracht aan de dag worden gelegd. Met name als het gaat om de samenwerking tussen verschillende instanties.

Ook voor meer en betere ondernemers is nog een communicatieslag nodig, ondernemers kunnen beter worden geïnformeerd, zowel over kansen als over bedreigingen. De informatiestroom richting ondernemers is nog steeds versnipperd en soms onvoldoende gecoördineerd.


Wat is volgens u de belangrijkste maatregel (één maatregel) die het kabinet in de resterende regeerperiode in elk geval moet nemen?

Hermans: “Los van de kredietcrisis – samen met VNO-NCW is MKB-Nederland van mening dat het kabinet meer kan en moet doen om de reële economie draaiende te houden – is het hoog tijd dat de zorgkosten voor ondernemers worden beteugeld. Sinds 2006 betalen werkgevers de helft van totale zorgkosten in dit land in de vorm van een inkomensafhankelijke bijdrage. Wanneer er meer zorg wordt geconsumeerd, de tarieven in de gezondheidszorg stijgen of het basispakket wordt uitgebreid, stijgt daarmee automatisch de bijdrage van werkgevers. Werkgevers hebben daar geen enkele invloed. Dat kan zo niet doorgaan.

Van der Kooij: “Waar het nu in deze hectische tijden om gaat is het nemen van maatregelen om de economie aan de gang te houden, en om de draad te kunnen oppakken als we met zijn allen weer omhoog gaan. Denk daarbij aan een goede regeling voor werktijdverkorting en voldoende beschikbaar krediet voor banken.

Van Steenis: “Mede gelet op de actuele financieel-economische situatie is het allerbelangrijkste dat ondernemers weer vertrouwen krijgen. De overheid kan daar een bijdrage aan leveren en houvast bieden in ongewisse tijden. De overheid kan de kansen stimuleren die de financieel-economische situatie óók biedt, de innovatie van de economische structuur van Nederland versterken en investeringen die toch moeten gebeuren vervroegen. En de overheid kan zelf een betrouwbare partij zijn in regelgeving en uitvoering.


Wat viel u het meeste op aan het ondernemersonderzoek van BusinessCompleet en wat is uw reactie daarop?

Hermans: “Het verbaast me niet dat bijna driekwart van de mkb-ondernemers weinig of niets weet van het beleid dat het kabinet op hun doelgroep richt. Dat is ook bijna niet te volgen. Het past ook niet bij hun leefwereld. Ondernemers zijn bezig hun zaak draaiende te houden, daar is hun aandacht op gericht. Ze hoéven in principe ook niet veel te weten van het beleid, ze moeten er in de praktijk iets van merken, in positieve zin. Daar gaat het om.

Van der Kooij: “Het kabinet heeft blijkbaar een communicatieprobleem. Waar dat aan ligt is niet 1-2-3 te duiden. Misschien dat BusinessCompleet hier een rol in kans spelen. We begrijpen dat heel veel MKB-ers deze site volgen.

Zie ook de integrale reacties van:
PvdA en CDA (kabinetspartijen)
VVD, SP en D66
Onderzoeksresultaten: MKB heeft geen idee van kabinetsplannen

Rikco Pardoen en Jacques de Vos | Businesscompleet.nl