ABCOUDE - De Nederlandse economie herstelt en Nederlandse ondernemers zien de toekomst met vertrouwen tegemoet. Toch is de economische groei in 2011 nog matig en blijven financiële markten onrustig. En een krediet krijgen van de bank blijft moeilijk, misschien wel voorgoed. Een vooruitblik op het jaar 2011.

Zie ook de Terugblik 2010: Crisis geen grip op ondernemers
Zie ook het verslag van het Export Event: Financiering MKB nooit meer vanzefsprekend


Positief
Uit een onderzoek onder een representatieve groep ondernemers uit het adressenbestand van BusinessCompleet.nl, bleek dat ondernemers positief zijn over de toekomst.
BusinessCompleet.nl en DHL Express vroegen de ondernemers in juli 2010 waar zij met hun bedrijven denken te staan over vijf jaar. Maar liefst 71,2 procent zei over vijf jaar te zijn gegroeid, terwijl nog geen 3 procent verwachtte te krimpen. Ruim een op de vijf ondernemers dacht stabiel te blijven. Slechts een klein deel, 2,4 procent, verwachtte de zaak te moeten sluiten, de helft daarvan wegens het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd van de ondernemer.
De resultaten van dit onderzoek staan niet op zichzelf. Ook uit de Global Entrepeneurship Monitor van het EIM bleek dat ondernemers de toekomst met steeds meer vertrouwen tegemoet zien. Uit dat onderzoek bleek zelfs dat het aantal ondernemers dat verwacht binnen vijf jaar met 20 of meer werknemers te zijn gegroeid, verdubbelde in een jaar.



MKB banenmotor komende jaren
In het onderzoek van BusinessCompleet.nl en DHL Express werd de ondernemers ook gevraagd naar hun verwachtingen ten opzichte van het personeelsbestand. Van alle geïnterviewde ondernemers verwacht de helft (50,5 procent) dat het aantal personeelsleden de komende 5 jaar gelijk zal blijven. Maar een forse 40,8 procent van de ondernemers verwacht dan meer werknemers in dienst te hebben dan nu. Slechts 3,5 procent verwacht een daling van het aantal personeelsleden. Daarmee ziet het er naar uit, dat het mkb in de komende jaren opnieuw de banenmotor van de Nederlandse economie zal zijn.

Werkgelegenheid groeit
Op het gebied van werkgelegenheid doet de Nederlandse economie het momenteel al goed. De werkgelegenheid groeit en de werkloosheid daalt. Dat is een flinke meevaller in vergelijking met de sombere voorspellingen van het Centraal Planbureau een jaar geleden. Het is ook een opsteker voor de overheid, die immers opdraait voor de werkloosheidsuitkeringen.

Werk leidt tot productiegroei
De werkgelegenheidsgroei zorgt voor een groei van de productiviteit. Tijdens het Export Event op 25 november 2010 in Rotterdam (verslag) legde topeconoom Sweder van Wijnbergen uit dat de combinatie van groeiende exportmarkten en groei van de binnenlandse productiviteit, betekent dat snelle groei onderweg is voor de Nederlandse economie.

Keren de looneisen terug?
Maar dit heeft wel een keerzijde. Volgens Van Wijnbergen kan de Nederlandse economie al tegen het einde van 2011 opnieuw te maken krijgen met krapte op de arbeidsmarkt. Als dat zo is, wordt het lastig om, zoals het kabinet wil, de loonontwikkeling op nul te houden.

Economische groei matig
Volgens de belangrijkste instituten die de ontwikkeling van de economie voorspellen, groeit de Nederlandse economie volgend jaar matig. Het CPB rekent in zijn Macro-Economische Verkenning 2011 (september 2010) op een groei van 1,5 procent. Ook Eurostat houdt het voor Nederland op 1,5 procent in 2011. Nederland blijft daarmee iets achter bij het Europese gemiddelde van 1,7 procent. Voor 2012 verwacht Eurostat een groei van 1,7 procent voor Nederland, opnieuw iets minder dan het Europese gemiddelde van 2,0 procent. De meest recente voorspelling is die van De Nederlandse Bank van 3 december. Die stemt overeen met de andere voorspellingen, maar is een fractie positiever voor 2011: 1,6 procent groei.

Export is de motor
Uit cijfers van het CBS en het CPB blijkt dat de Nederlandse economie momenteel getrokken wordt door de export. De landen waarnaar wij exporteren groeien weer. Vooral Duitsland, onze grootste handelspartner, heeft in 2010 een opmerkelijk herstel laten zien. De Duitse economie groeide in het derde kwartaal met 0,7 procent, en ten opzichte van een jaar eerder met een mooie 3,9 procent. Ook China, waarnaar wij steeds meer exporteren, groeit opnieuw fors. Economen verwachten dat de gezonde groei van onze exportmarkten ook de Nederlandse economie verder op stoom zal brengen. Daarnaast zal de binnenlandse vraag in de komende jaren weer op gang komen.

Financiële markten onzeker
Tegenover de positieve factoren staat de blijvende onrust op de financiële markten. Aandelenkoersen zwiepen op en neer, de euro-dollarkoers is onrustig en binnen het Eurogebied komen er hele landen in moeilijkheden. Na Griekenland en Ierland verwachten veel economen dat ook Portugal in de problemen zal komen. Dichter bij huis loopt ook in België de rente op, doordat het vertrouwen van de markten in België afneemt. De reden daarvan is de hoge Belgische staatsschuld, in combinatie met het feit dat het land van Vlamingen, Walen en Brusselaars een half jaar na de verkiezingen nog altijd geen regering heeft. Door de nervositeit van de financiële markten blijven ook de banken vooralsnog nerveus. De bezuinigingen van de overheid hebben ook op korte termijn een negatieve invloed op de economische groei. Op langere termijn is het effect hiervan overigens positief.

Kredietverlening blijft probleem
Het is nog altijd moeilijk voor het mkb om een krediet te krijgen van de bank. Zelfs voor goede projecten waarvoor u in een andere tijd meteen krediet had gekregen. Economen voorspellen dat dit probleem voorlopig niet wordt opgelost. Sweder van Wijnbergen zei op het Export Event zelfs, dat financiering voor het mkb nooit meer vanzelfsprekend zal zijn. Hij wijt dit aan de aanpak van de bankencrisis, die in Europa minder grondig was dan in de VS. Hierdoor zijn Europese banken volgens hem zwak, zenuwachtig en ondergekapitaliseerd. Financiële managers van bedrijven moeten integraal bij investeringen betrokken worden, om flexibele oplossingen te vinden voor het gebrek aan financiering bij de bank.

Ondernemersinkomen fractie hoger
Het EIM verwacht dat de koopkracht van ondernemers in 2011 een fractie stijgt, nadat dga’s er in 2010 op achteruit gingen. Het netto besteedbaar inkomen van dga’s zal in 2011 stijgen naar € 43.360 gemiddeld. Gecorrigeerd voor inflatie is dit een stijging van 0,25%. De koopkracht van zelfstandigen zal in 2011 toenemen met 0,75% tot € 28.710.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl