ABCOUDE – Als het goed is heeft u op het moment dat u personeel aannam goed onderhandeld over het salaris. Nu is niet iedereen een even goede onderhandelaar. En zeker met deze tijd mag u als werkgever best een beetje minder betalen. Of toch niet?

Afgelopen donderdag kwamen het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en UWV, de uitvoerder van onder meer de WW-uitkeringen, met de nieuwste werkloosheidscijfers naar buiten. Wat bleek: de werkloosheid is opnieuw gedaald. In de periode maart-mei 2010 waren gemiddeld 437 duizend personen werkloos. Ook vorige maand had het CBS al een daling van de werkloosheid gemeld, na een periode van stijging.

Voorzichtig met vrijgevigheid
Dat is goed nieuws voor werkzoekenden, maar wellicht iets minder goed nieuws voor de werkgevers. Zij kunnen immers minder makkelijk aan (gekwalificeerd) personeel komen. En dat terwijl nog heel veel bedrijven met moeite de kop boven water weten te houden. Al lijkt het erop dat de financieel- economische crisis langzaam voorbij begint te raken: het herstel is nog heel broos. Dus bent u voorzichtig in uw vrijgevigheid naar uw (nieuw) personeel.

Wat is uw plicht?
Maar wat bent u als werkgever eigenlijk verplicht om uw personeel te betalen? Dat is vrij eenvoudig: u moet zich houden aan de cao (collectieve arbeidsovereenkomst). In Nederland zijn zo’n kleine duizend verschillende cao’s. De schatting is dat ruim 85 procent van alle werknemers in Nederland onder een cao valt.

Cao’s kunnen per bedrijfstak of per onderneming worden afgesloten. En elke bedrijf of bedrijfstak heeft een minimum cao. Dat wil zeggen dat werkgevers wel meer, maar niet minder mogen betalen dan wat is afgesproken in de cao.

Wat is een cao?
Een cao is een verzameling van afspraken tussen werkgever(s)(organisaties) en werknemers(organisaties). Die afspraken gaan vooral over arbeidsvoorwaarden. Een cao kan voor een individuele onderneming worden afgesloten, maar ook voor (een deel van) een bedrijfstak. In het artikel Wel of geen cao wordt alles over de cao nog eens haarfijn uitgelegd.

Cao niet verplicht?
Maar een cao afsluiten is niet verplicht. Als er geen cao (of eigen regeling) van toepassing is, moet de werkgever samen met zijn werknemer(s) afspraken maken over de arbeidsvoorwaarden. Hierbij gelden dan de algemene regels van de arbeidswetgeving. Deze staan onder andere in de Wet minimumloon, de Arbeidstijdenwet, de Arbeidsomstandighedenwet, de Wet arbeid en zorg en in het Burgerlijk Wetboek. Uiteraard is het is verstandig deze afspraken schriftelijk vast te leggen in een individuele arbeidsovereenkomst, maar ook dat is niet verplicht.

Meer vrouwen aannemen
Bovenstaande maakt duidelijk dat u als werkgever niet zomaar uw personeel minder kunt gaan betalen, omdat de meeste bedrijven en bedrijfstakken onder een cao vallen. Ook niet als uw bedrijf het moeilijk heeft. Maar er zijn uitzonderingen. U kunt bijvoorbeeld meer vrouwen aannemen. Want uit cijfers blijkt dat vrouwen gemiddeld nog altijd minder verdienen dan mannen. Het gemiddelde beloningsverschil tussen mannen en vrouwen in Nederland was in 2008 gemiddeld zelfs 23,6 procent. Dat komt vooral omdat vrouwen meestal deeltijds werken.

Uw personeel minder uren laten werken
Deeltijdwerk? Een andere mogelijkheid is dus dat u uw personeel vraagt om minder uren te werken. Volgens de Wet aanpassing arbeidsduur heeft een werknemer het recht om minder te gaan werken. U als werkgever mag dit weigeren, maar de redenen moeten wel 'zwaarwegend' zijn. Een werkgever zelf kan niet zomaar eenzijdig de werktijden of het rooster van een of meerdere werknemers wijzigen. Ook daarvoor geldt het eerder genoemde zwaarwegend belang. Redenen kunnen bijvoorbeeld zijn: de organisatie van het werk, de roosters van toeleveranciers, maar ook bedrijfseconomische omstandigheden. Dit is niet in de wet terug te vinden, maar is vaste rechtspraak.

Marktconform salaris
Vergist u zich niet. Een beetje werknemer is tegenwoordig goed op de hoogte van wat voor salaris hij/zij kan verdienen. Internet is een uitstekende bron voor indicaties over wat een marktconform salaris is. Een goed voorbeeld daarvan is te vinden op vkbanen.nl/carriere. Zo hebben ze (voor werknemers) bijvoorbeeld de Gouden regels voor een hoger salaris. Daarin worden vijf tips gegeven over hoe een werknemer het best kan onderhandelen. Maar deze tips zijn natuurlijk ook uitstekend te gebruiken voor de werkgever.

Praktijkvoorbeeld
Daarnaast staat op dezelfde site een aantal praktijkvoorbeeld van mensen die vinden dat ze te weinig verdienen. Neem nu het verhaal (5 maart 2009) van een hoofd verkoop binnendienst van 32 jaar. Hij is afgestudeerd in economie (hbo), verdient 3.019 euro en twijfelt eraan of zijn salaris marktconform is. Dus wordt hij geadviseerd door een deskundige. Deze deskundige vindt het salaris marktconform, al wijst hij erop dat het salaris de komende jaren nog kan stijgen; omdat hij nog niet aan zijn maximum zit.

Voor elke werknemer tien anderen
Verder geeft deze deskundige nog de tip mee dat de branche van de hoofd verkoper binnendienst geen topsalarissen kent, en dat hij daar vooral ook niet te veel nadruk op moet leggen, omdat hij anders het risico loopt dat zijn werkgever in deze arbeidsmarkt denkt, ‘ga dan maar, voor jou een ander’. Het is een mooi voorbeeld van hoe een werknemer op internet precies kan nagaan wat een marktconform salaris is.

Salaris binnen enkele minuten
Daarnaast zijn er natuurlijk voor elke werknemer sites als salarisindicatie.nl, loonwijzer.nl en salrischeck.nl. Daarop ziet iedereen binnen een paar minuten wat hij kan verdienen. Iemand hoeft alleen maar de branche te kiezen waarin hij werkzaam is, een functie en een specialisatie te kiezen en vervolgens komt er een marktconform bruto jaarloon uit. Nuttige informatie dus, voor zowel een werknemer als een werkgever.

Toch gaat een werknemer echt wel met u mee als hij de baan heel graag wil hebben en als hij vermoedt dat het een hele leuke baan is. En u als werkgever kunt natuurlijk ook gebruik maken van al die informatie op internet. Vervolgens zal het gaan om wie van de twee partijen het best kan onderhandelen. Binnen de cao, als die voor uw bedrijf aanwezig is natuurlijk.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl