ABCOUDE Vorige week werd bekend gemaakt dat private bedrijven in de financile sector - afgezien van bijzondere omstandigheden- geen nieuwe staatssteun nodig zullen hebben. Dat is goed nieuws. Maar gaat het eigenlijk wel goed met de financieel dienstverleners, nu het met de crisis voorzichtig de goede kant op lijkt te gaan?

Vorige week stuurde minister Wouter Bos van Financin een brief aan de Tweede Kamer waarin hij schreef dat bedrijven in de financile sector geen nieuwe staatssteun nodig zullen hebben. Bos baseerde zijn conclusies op een stresstest die toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) heeft gedaan om te kijken wat er gebeurt als banken en verzekeraars nieuwe tegenslagen te verwerken krijgen.

Definitie financieel dienstverlener
Maar de financile sector bestaat uit meer dan alleen banken en verzekeraars. Volgens de Autoriteit Financile Markten (AFM) is een financieel dienstverlener degene die een ander financieel product dan een financieel instrument aanbiedt. Daarnaast kan een financieel dienstverlener ook adviseren, bemiddelen, optreden als gevolmachtigde agent of optreden als ondergevolmachtigde agent.

Wet financieel toezicht
De AFM is de gedragstoezichthouder op de financile markten in Nederland. Dat wil zeggen dat de AFM toezicht houdt op het gedrag van alle partijen die te maken hebben met de markten van sparen, lenen, beleggen en verzekeren. Per 1 januari 2007 is de Wet financieel toezicht (Wft) van kracht gegaan. Financieel dienstverleners hebben op basis van die wet een vergunning nodig.

De AFM let op of financile instellingen klanten correct behandelen en hen daarbij goed informeren over hun financile producten en diensten.

De AFM let er ook op dat alle partijen zich aan de relevante wet- en regelgeving houden. Ook adviseert de AFM het ministerie van Financin bij het ontwikkelen van nieuwe wetgeving.

Drie doelstellingen AFM
In het kort komt het er op neer dat de AFM drie doelstellingen heeft:

• de toegankelijkheid tot de financile markten bevorderen;
• de goede werking van de financile markten bevorderen;
• het vertrouwen in de financile markten bevorderen.

Zowel het publiek, het bedrijfsleven als de overheid is voor veel activiteiten afhankelijk van de financile producten die op de markten worden aangeboden. Cruciaal hierbij is het vertrouwen in een ordelijke en eerlijke werking van deze markten.

Financieel stelsel gebaseerd op vertrouwen
Het financile stelsel is dus voor een belangrijk deel gebaseerd op vertrouwen. Zoals op het vertrouwen dat geld veilig bij de spaarbank staat, en het vertrouwen dat de toezichthouders hun werk goed doen. Maar naast de AFM is dit financile toezicht ook een kerntaak van De Nederlandsche Bank (DNB).

Toezicht DNB
DNB past vijf vormen van toezicht toe: systeemtoezicht, Prudentieel toezicht, Integriteittoezicht, Oversight toezicht en materieel toezicht.

• Systeemtoezicht is gericht op het bewaken van de stabiliteit van het financile stelsel als geheel;
• Prudentieel toezicht is gericht op de soliditeit en solvabiliteit van beleggingsinstellingen, beleggingsondernemingen, geldtransactiekantoren, kredietinstellingen, pensioenfondsen, trustkantoren en verzekeraars. Hierbij wordt ook de kwaliteit van de bedrijfsvoering en bestuurders in de gaten gehouden,
• Integriteittoezicht is gericht op de naleving van specifieke integriteitswet- en regelgeving;
• Oversight toezicht is gericht op snelle en veilige afwikkeling van betalingen en effectentransacties;
• Materieel toezicht is gericht op pensioenen. Hierbij let DNB op de bepalingen in statuten en reglementen van pensioenfondsen en verzekeraars en of die in lijn zijn met de pensioenwet- en regelgeving in ons land.

Voorlopig nog geen herstel
Maar zoals al eerder vermeld, in de financile sector draait alles om vertrouwen. Een goed voorbeeld daarvan is de onrust rond de DSB Bank van afgelopen week. En juist dat vertouwen maakt dat de situatie bij de financile dienstverleners nog broos is. Neem nu het wereldwijde onderzoek van Ernst & Young, waarvan de uitkomsten in juli van dit jaar naar buiten kwamen. Belangrijkste conclusie was dat ruim 34% van de 125 wereldwijd opererende financile dienstverleners zeker tot de eerste helft van 2010 nog geen economisch herstel verwacht.

Uit het onderzoek Accelerating the change bleek zelfs dat 32% van de ondervraagden van mening is dat het herstel nog langer op zich zal laten wachten. Ook kwam naar voren dat meer dan tweederde van de ondervraagden verwacht meer tijd te gaan besteden aan het veiligstellen van de toekomst van de eigen onderneming.

Internationale samenwerking cruciaal
De overgrote meerderheid van de financile dienstverleners sprak de steun uit voor nationale en wereldwijde initiatieven gericht op het stimuleren van de kapitaalmarkten en het verzachten van de effecten van de recessie, zo bleek uit het onderzoek. En bijna tweederde van de ondervraagden was het over eens dat internationale samenwerking tussen overheden het afgelopen jaar van cruciaal belang is geweest bij het ondersteunen van de eigen economie en die van andere landen.

Tijd van de reddingsoperaties voorbij
Tweederde van de ondervraagde steunde het economisch beleid van de eigen overheid in het afgelopen halfjaar. Toch was slechts een derde van mening dat de eigen overheid een aandeel in de financile dienstverlening zou moeten blijven houden. De ondervraagden in het bank- en verzekeringswezen waren hierover het meest sceptisch. Zij gaven aan dat de tijd van de reddingsoperaties wel eens voorbij zou kunnen zijn, aldus het onderzoek.

Kredietverlening nog steeds onder druk
Toch zijn de banken nog niet uit de problemen. Dat bleek bijvoorbeeld uit het feit dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) afgelopen woensdag waarschuwde voor toenemende wanbetalingen op leningen waarmee de kredietverlening verder onder druk zou komen te staan.

Verloren leningen en beleggingen
Door de oplopende werkloosheid zouden de wanbetalingen de komende maanden fors toenemen. Waarschijnlijk moeten banken tot eind volgend jaar wereldwijd nog eens 1,5 biljoen dollar afschrijven op leningen en beleggingen, bovenop het bedrag van 1,3 biljoen dollar dat al als verloren werd beschouwd. Daarmee zou volgens het IMF - het totale verlies dat financile instellingen, zoals banken, verzekeraars en pensioenfondsen, door de financile crisis lijden, eind volgend jaar oplopen tot 3,4 biljoen dollar.

Kapitaal van banken verder versterkt
En om te voorkomen dat het voorzichtige herstel van de economie direct weer averij oploopt door het gebrek aan krediet, moet het kapitaal van banken verder worden versterkt en de balansen van de banken ontdaan worden van de zogenoemde giftige beleggingen die een groot deel van de financile ellende hebben veroorzaakt, aldus het IMF. En dan maar vertrouwen hebben dat het lichte herstel doorzet.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl