ABCOUDE - Staatssecretaris van Economische Zaken Frank Heemskerk wil de digitalisering van de radio stimuleren. Kunt u storingsvrij in uw auto naar uw favoriete zender luisteren.
Toch wil het eigenlijk nergens in Europa echt lukken met digitale radio. Bovendien moet u daarvoor ook nog eens een nieuwe digitale (auto)radio aanschaffen. Dus is de stimulering van digitale radio weggegooid geld. Of toch niet?

U kent dat wel, u zit in de auto op weg naar uw volgende zakenrelatie, u luistert naar de het laatste zakennieuws en ineens staat u in een file in de tunnel: storing. Had u nu maar een digitale radio gehad. Dan was dat niet gebeurd. Digitale signalen zijn namelijk zo goed als ongevoelig voor storingen.

Verplicht digitaal uitzenden
Eind juni heeft staatssecretaris van Economische Zaken Heemskerk de vergunningen voor commerciële radiozenders met zes jaar verlengd. Voorwaarde is wel dat deze zenders - zoals Sky Radio, BNR en Radio 538 - ook digitaal gaan uitzenden via de zogenoemde T-DAB-frequenties (etherruimte voor digitale radio). Zo worden zij verplicht om te investeren in digitale radio en verplicht om het FM-programma tegelijk via T-DAB uit te zenden. Ook publieke zenders als Radio 1,2 en 4 en 3Fm moeten digitaal uitzenden.

Wat is DAB eigenlijk?
DAB (Digital Audio broadcasting) bestaat al sinds 1993. Eenvoudig gezegd maakt DAB het digitaal uitzenden van radioprogramma's mogelijk en gaat het niet via de FM band.

Geluidskwaliteit neemt toe
De bedoeling is dat per 1 september 2015 digitale radio in ten minste 80 procent van Nederland te ontvangen is.

Heemskerk wil zo de digitalisering van de radio stimuleren. Argumenten van de staatssecretaris zijn onder meer dat voor de consument de geluidskwaliteit en het luistergemak toeneemt.

Storingvrij autoradio luisteren
Andere argumenten zijn dat digitale radio in de auto storingvrij is en in cd-kwaliteit te ontvangen. Digitalisering maakt het daarnaast mogelijk om radio te verrijken met nieuwe diensten, zoals het eenvoudig opnemen van net beluisterde nummers en het terugluisteren van file-informatie.

Consument profiteert
"Met deze plannen kunnen we voor lange tijd vooruit", aldus Heemskerk in een toelichting op de plannen. "Er komt ruimte voor meer zenders door de toenemende digitalisering. Ook krijgen nieuwe toetreders tot de radiomarkt de ruimte. Vooral de consument profiteert hiervan door betere kwaliteit en een diverser en beter aanbod."

Succes digitale radio blijft uit
Mensen die zich met radio bezighouden of meer dan gemiddeld interesseren voor radio zijn in een levendige discussie verwikkeld over de voor- en nadelen van digitale radio. Zo staat er op radioactive.blog.nl: “Het systeem als alternatief voor analoge radio bestaat al jaren, maar het wordt amper gebruikt. Enkel wat publieke zenders zenden digitaal uit, maar het succes blijft uit.

Voordelen wegen niet op tegen nadelen
De storingsvrije ontvangst van DAB en de mogelijkheid om meerdere zenders via één etherfrequentie door te kunnen zenden, wegen niet op tegen de nadelen, zo staat op radioactive.blog.nl. Om DAB te kunnen ontvangen moet een speciaal radiotoestel aangeschaft worden. Daarnaast maakt digitale radio het totaal aantal luisteraars niet groter, wat dus voor de commerciëlen geen prikkel is om te investeren in DAB, aldus radioactive.blog.nl.

Het wil eigenlijk nergens in Europa echt lukken met digitale radio
Ook Robert Bitter, Principal Consultant bij Logica (ICT en Business Consultancy), schrijft op NUzakelijk.nl (23 februari) een artikel over digitale radio. Hij is niet erg optimistisch over DAB: “Het wil eigenlijk nergens in Europa echt lukken met digitale radio.

Hoe DAB zelfs slechter kan klinken dan FM
In Nederland zendt de publieke omroep sinds 2004 al digitaal uit, maar bijna niemand is daarvan op de hoogte. Bitter geeft in zijn artikel nog een leuk voorbeeld over hoe DAB zelfs slechter kan klinken dan FM: “Met DAB kun je veel meer meezenden dan alleen het radiosignaal. Daarbij moet je denken aan allerlei digitale informatie. Hierbij geldt echter wel: hoe meer data, hoe minder radio. Dat hebben ze in Engeland geweten, daar werd zoveel extra data meegestuurd dat luisteraars begonnen te klagen dat hun digitale radio slechter klinkt dan het ontvangst via FM.

Hevige concurrentie in opmars voor DAB radio
Daarnaast is er ook hevige concurrentie in opmars voor DAB radio: radio luisteren op mobieltjes, op iPhones en via internet. In een interview op besteproduct.nl (31 juli 2009) zet Robin Schrama van Radio.nl de feiten op een rij. Over bijvoorbeeld internetradio zegt Schrama: “Hiermee worden uitzendingen bedoeld die via internet worden verzonden: dat heet streamen. Op het net zijn duizenden verschillende radiostations te vinden, ook gerenommeerde namen als 3FM, Radio 538 en Q Music zenden via internet uit. Het is een kwestie van je computer aanzetten, site opzoeken en luisteren.

De techniek en opmars van internet en mobiele telefoon is de afgelopen vijftien jaar explosief gegroeid, zegt Schrama in het interview: “Vodafone en T-Mobile zijn momenteel druk bezig met verhogen van de snelheden van mobiel internet. Hierdoor zal internetradio nog aantrekkelijker worden, want het hapert minder en loopt minder snel vast."

En als mobiel internetabonnement ook nog goedkoper wordt…
"Inmiddels zijn er voor de iPhone al apps te krijgen, waarmee je naar internetradio kunt luisteren. Tunin.FM iCarRadio combineert bijvoorbeeld goede geluidskwaliteit met een lage bandbreedte, waardoor streamen beter gaat. Het is zeker niet ondenkbaar dat een dergelijke technologie in autoradio's wordt ingebouwd. Als een mobiel internetabonnement dan ook nog eens goedkoper wordt, staat niets in de weg dat het een interessante standaard wordt", aldus Schrama.

DAB maar in drie landen succesvol
Dit alles bij elkaar genomen begint de vraag zich op te dringen waarom Staatsecretaris Heemskerk toch afgelopen juni verschillende partijen heeft verplicht tot het digitaal uitzenden via de T-DABfrequenties. Die vraag dringt nog meer op na het lezen van het rapport Een herstart voor DAB? In opdracht van Ministerie van Economisch Zaken – DG Energie en Telecom (26 januari 2007). Het rapport gaat over beschikbaarheid, gebruik en toekomst van digitale radio in internationaal perspectief. En dat rapport is niet alleen maar positief over DAB: “Factoren voor een succesvolle uitrol van DAB zijn divers. In dit onderzoek zijn er drie landen aan te wijzen waar DAB zonder meer als een succes kan worden betiteld: Denemarken, Groot-Brittannië en Zuid-Korea. Stagnatie (in Duitsland, Canada en Spanje) wordt vaak veroorzaakt door gebrek aan interesse van bestaande partijen die op het moment FM-uitzendingen verzorgen of hierbij betrokken zijn.

Weinig verkochte ontvangers en weinig beschikbare stations
Toch denken de opstellers van het rapport dat in landen als Duitsland en Noorwegen DAB in de nabije toekomst succesvol zouden kunnen worden: “In beide landen is er enige mate van verkoop van ontvangers, redelijke ontvangstmogelijkheden, content aanwezig en enige mate enthousiasme van betrokkenen. Er is een zeer grote groep landen te identificeren waar DAB in de testfase is, of waar er slechts sprake is van kleinschalige uitrol. Dit wordt gekenmerkt door weinig verkochte ontvangers en weinig beschikbare stations.

DAB volledig gestaakt in Finland
“In een vijftal Oost-Europese landen en Griekenland is er geen sprake van DAB. Hier worden zelfs geen tests uitgevoerd en vaak is er geen (duidelijke) juridische status van DAB. Het enige land waar DAB volledig is gestaakt is Finland. Hier wil men volledig overgaan op andere technologieën, zoals DVB-H’’, aldus de samenstellers van het rapport Een herstart voor DAB? En hiermee is wel duidelijk geworden dat de strijd om digitale radio is nog lang niet is beslist.

Voor- en nadelen op een rij
Voordelen:

• Betere zendkwaliteit;
• Geen ruis: De digitale signalen zijn zo goed als ongevoelig voor storingen;
• Bediening is makkelijk. U hoeft geen frequenties te onthouden;
• Extra diensten op de display (zoals u gewend bent met bijvoorbeeld filemeldingen of de naam van de artiest, maar dan meer uitgebreid);
• DABzenders hebben niet zoveel frequentieruimte nodig. Er is dus meer plaats voor nieuwe zenders.

Nadelen:

• Als het signaal te zwak is kan de radio plotseling stoppen. Het signaal moet dus wel sterk genoeg zijn om te kunnen afspelen;
• Als u DAB in de auto wilt moet u een speciale DAB- radio laten inbouwen en bovendien een speciale radioantenne hebben. U kunt ook een gecombineerde AM/FM/DAB antenne kopen of een DAB antenne laten bijplaatsen;
• Vertraging. Het geluidsignaal loopt achter omdat het DAB- signaal tussen de studio en de radio veel bewerkingen ondergaat. De vertraging kan oplopen tot 1 seconde.

Jacques de Vos | Businesscompleet