ABCOUDE - Een ondernemer is vaak creatief en heeft altijd nieuwe ideeën voor een product of een bedrijf. Een manager brengt structuur aan in een organisatie en begeleidt mensen. Dus wat als een ondernemer zo succesvol is dat hij mensen in dienst moet nemen?

"Als ondernemers en managers elkaar begrijpen is er iets mis." Dit is een citaat van directeur RDJC Personeelsmanagement De Jonge. Het is een van de vele voorbeelden van de bewering dat een ondernemer geen manager is en andersom.

1- Karaktereigenschappen ondernemer en manager
In het artikel Hoe manage ik de groei van mijn bedrijf schreven we al dat het ondernemer een aantal karaktereigenschappen moet bezitten; zoals eigenzinnigheid, durf, daadkracht en vindingrijkheid. Een manager moet weer heel andere dingen kunnen, zoals organiseren, delegeren, coördineren en beheersen. Voor veel ondernemers is het dan ook lastig om de slag te maken van ondernemer naar (ook) manager.

2 - Verschil tussen een manager en ondernemer
Er is veel gepubliceerd over het verschil tussen een manager en een ondernemer. De gemiddelde ondernemer die ineens voor de keus staat om personeel in dienst te nemen, hoeft zich echt niet te schamen als hij/zij na verloop van tijd vast loopt op zijn sociale en coördinerende vaardigheden ten opzichte van zijn personeel. Daarin staat hij niet alleen.

3 - Ondernemers nemen risico’s
Een ondernemer is geen oppasmanager, schrijft bedrijfseconoom, ondernemer Leen Zevenbergen op Ondernemenjuistnu.nl.

Zevenbergen is ook schrijver van het boek ‘En nu laat ik mijn baard staan’. Zevenbergen: “Vergis je niet, een manager en een ondernemer dat is niet hetzelfde. Ondernemers durven risico’s te nemen en weten dus ook dat ze onderuit kunnen gaan. En als ze meer winst willen maken, beginnen ze met het verhogen van de omzet.

4 - Managers zijn angsthazen
Volgens de auteur zijn managers anders: “Velen zijn angsthazen. Die hebben geleerd dat ze geen fouten mogen maken en de kosten moeten verlagen. Zij vertonen een schijnheilige vorm van braafheid, aldus Zevenbergen.

5 - Door de wol geverfde zakenmensen
Het is wel wat kort door de bocht. Maar op MT.nl (maart 2002) in het artikel Manager versus ondernemer komen vier door de wol geverfde zakenmensen aan het woord: Scarlett Kwekkeboom, Zakenvrouw van het Jaar in 2001, Berry Veldhoen, business innovator, Paul Smeets, eigenaar-directeur van een aannemersbedrijf en Patrick van Gent onder meer oprichter van een bedrijf dat software ontwikkelt om websites te beheren.

6 - Opstarten of uitbouwen
Volgens Van Gent is ondernemen opstarten en verwezenlijken. En managen: uitbouwen en structureren. Zijn affiniteit ligt bij de pioniersfase van een bedrijf: "Als die voorbij is, stap ik eruit. Wat dan nodig is voor het bedrijf, kunnen anderen beter".

7 - Nooit tevreden met de status quo
Ook Berry Veldhoen voelt zich ondernemer in hart en nieren. Hij is nooit tevreden met de status quo, en wil telkens alles wat zeker lijkt op zijn kant zetten:"Wil je een droom laten uitgroeien tot een nieuwe business, dan kun je niet buiten de manager," geeft hij volmondig toe. "Maar de impuls tot vernieuwing komt van de ondernemer."

8 - Ondernemer heeft visie
"Om een bedrijf groot te maken, heb je in de eerste plaats een ondernemer nodig," beaamt Paul Smeets. "Een ondernemer heeft een visie en inspireert op basis van die visie. Hij grijpt in, niet alleen in zijn bedrijf, maar ook in zijn omgeving." Een manager kan zo'n rol nooit vervullen. "Die houdt de boel aan de gang." Een verschil waar we ons goed van bewust moeten zijn als we de economie willen stimuleren, meent Smeets.

9 - Geen talent voor ondergeschiktheid
"Om me in dienst te hebben ben ik een slechte. Daarvoor is mijn behoefte aan onafhankelijkheid te groot", zegt Scarlett Kwekkeboom, Zakenvrouw van het Jaar in 2001. Kwekkeboom zegt dat ze geen talent heeft voor ondergeschiktheid. Een lastige eigenschap, die echter wel de redding werd van een technisch installatiebedrijf, waar ze, toen ze vijfentwintig was, het roer overnam van haar vader.

10 - Te eigengereid om zich aan andermans regels te houden
Maar eigenlijk vertellen de vier ondernemers allemaal hetzelfde verhaal. Ze ondernemen omdat ze niet anders kunnen, het zit hun in het bloed. Ze zijn te ongedurig om lang tevreden te zijn met het bestaande, te creatief om zich neer te leggen bij conventies en te eigengereid om zich aan andermans regels te houden. Anders dan managers: die zijn veel meer gericht op behouden, organiseren, controleren en beheersen.

11 - Twee verschillende rollen
Als ervaringsdeskundigen zijn Kwekkeboom, Van Gent, Smeets en Veldhoen het er over eens dat de manager en de ondernemer twee verschillende rollen hebben in het zakendoen. Beiden kunnen als 'leiders' worden beschouwd, maar in het geval van de manager betekent dat iets heel anders dan in het geval van de ondernemer.

12 - Gevoel van vrijheid
Een andere belangrijke eigenschap van een ondernemer blijkt het gevoel voor vrijheid te zijn. In het artikel Waarom heeft u een eigen bedrijf? zegt Jan Oosterveld (Ondernemer van het Jaar van Weststellingwerf, Friesland) daarover: “k heb een aantal jaar voor bazen gewerkt, maar dat werk niet voor mij, zegt Oosterveld: “Ik wilde niet meer onder een baas werken. Maar ik ben vooral ondernemer geworden omdat ik een uitdaging moet hebben. En een gevoel van vrijheid.

13 - Spanning
“Het was van jongs af aan al een droom voor mij om zelfstandig te zijn, zegt Gerard Koks senior in hetzelfde artikel. Koks kreeg vorig jaar mei van ondernemersorganisatie Ondernemend Alkmaar de prijs voor de beste ondernemer. Koks is een aantal jaar directeur in loondienst geweest voor dat hij zelfstandig ondernemer werd. “Ik moet eerlijk zeggen dat het een heel verschil is als je directeur in loondienst bent, of eigenaar van een bedrijf. Dat zorgt eigenlijk wel eens voor spanning. Maar mijn vrouw zegt altijd: Jij hebt die spanning nodig. En dat is waar, ook daarom ben ik ondernemer geworden.

14 - Goed ondernemer kan niet zonder manager
Uiteraard is er geen wetenschappelijk bewijs te vinden over wat het verschil is tussen een manager en een ondernemer. Wel zijn bijna alle hierboven genoemde ondernemers het erover eens dat als een bedrijf eenmaal personeel in dienst heeft, de ondernemer bijna niet zonder manager kan.

15 - Intern gericht leiderschap
Dat komt omdat het leiderschap van managers vaak een intern gericht leiderschap is. Hun taak is om ervoor te zorgen dat de organisatie en de processen goed in elkaar zitten en soepel samenwerken. Maar vooral ook dat de medewerkers worden aangestuurd. En juist daarin kunnen managers leiding geven en de lijnen uitzetten. En welk goedlopend bedrijf kan het zich veroorloven om dat te negeren. Al moet de ondernemer dat wel uit handen kunnen geven. Maar dat is weer een ander verhaal.

Jacques de Vos | Businesscompleet