ABCOUDE – 28 Procent van de Nederlandse bedrijven investeert momenteel anticyclisch. Deze bedrijven snijden niet alleen in de kosten, maar kiezen juist deze crisistijd als moment om extra investeringen te doen.

Anticyclisch investeren is een op het oog riskante strategie die bedrijven grote voordelen kan opleveren als de recessie voorbij is. De redactie van BusinessCompleet.nl zet de voor- en nadelen op een rij.

Anticyclisch investeren
Bij het woord ‘anticyclisch’ wordt al snel gedacht aan de Britse econoom John Maynard Keynes. Hij is de grondlegger van de anticyclische begrotingspolitiek, volgens welke de overheid in tijden van voorspoed moet sparen om in tijden van economische teruggang te investeren. Keynes is ook de grondlegger van een groot deel van de hedendaagse macro-economische wetenschap. Vanaf de jaren tachtig ontstond er kritiek op zijn theorieën, maar sinds de kredietcrisis staan ze weer helemaal op de kaart.
Anticyclisch investeren is investeren tegen de stroom van de economische cyclus. Een anticyclisch bedrijf investeert juist niet of minder ten tijde van hoogconjunctuur, maar spaart het geld op en investeert het dan bij economische tegenspoed.

Recessie
De economische terugval van 2009 is hard toegeslagen in het bedrijfsleven. Uit een recessieonderzoek onder Nederlandse financieel directeuren, uitgevoerd door de Hay Group in samenwerking met ControllersMagazine, blijkt dat omzetten en winsten naar verwachting dit jaar dalen met 5 tot 30 procent. Slechts één op de tien bedrijven verwacht een omzet- en winststijging.

Om de recessie het hoofd te bieden snijdt maar liefst 79 procent van de bedrijven in de kosten. 58 Procent onderneemt actie om de cashflow te verbeteren.

Botte bijl
Het reduceren van de kosten gebeurt vaak met de botte bijl, zo blijkt uit het onderzoek. Slechts iets meer dan de helft van de ondervraagden meent dat er bewuste keuzes zijn gemaakt bij het snijden in bedrijfsonderdelen. Oftewel: bij bijna de helft was dat niet het geval. Meer dan de helft geeft bovendien aan dat er gesneden is in waardecreërende processen. Hieruit blijkt dat bedrijven niet alleen het mes zetten in overtollig vet, maar ook in vitale activiteiten. Volgens Herman Koning van de Hay Group wijst dit op haast, waardoor er bij het hakken spaanders vallen. Hij waarschuwt bedrijven op te passen voor waardevernietiging. Koning: “Het is heel goed dat bedrijven snel reageren, maar het moet niet ten koste gaan van de effectiviteit van de organisatie.

Ook investeren
Uit het onderzoek blijkt dat 28 procent van de bedrijven niet alleen kosten reduceert, maar ook investeert. Anticyclisch dus. Opmerkelijk daarbij is dat veel bedrijven investeren in dezelfde gebieden als die waarin zij de kosten reduceren. Deze bedrijven maken een kwaliteitsslag. Gericht snijden en investeren tegelijk kan een middel zijn om de prestaties van de onderneming te verbeteren.
Een deel van de bedrijven begeeft zich juist nu op het overnamepad. Bij 80 procent van de betreffende bedrijven gaat het daarbij om het overnemen van één of meer concurrenten.

Motivatie
In het onderzoek worden twee motieven genoemd om anticyclisch te investeren. 52 procent van de investerende bedrijven wil sterker uit de recessie komen dan de concurrent. Nog eens 34 procent wil kansen pakken door het marktaandeel te vergroten.

Niet voor iedereeen
Anticyclisch investeren kan grote voordelen hebben, maar het is niet voor iedereen weggelegd. Het is dan ook van groot belang dat u zich goed laat adviseren.

We sommen de belangrijkste voor- en nadelen voor u op:

Voordelen
1) Betere marktvoorwaarden
De kosten van investeringen zijn in crisistijd doorgaans lager dan in een tijd van hoogconjunctuur. Veel bedrijven hebben momenteel minder werk en zijn daarom voor een lagere prijs te verschalken voor een contract. Er zijn in crisistijd betere marktvoorwaarden af te dwingen.

2) Voorsprong nemen op de concurrentie
Een deel van uw concurrenten is momenteel waarschijnlijk niet in staat om te investeren. Door wel te investeren waar concurrenten dat niet doen, kunt u juist in deze tijd een voorsprong nemen.

3) Marktaandeel vergroten
Door nu te investeren kunt u uw marktaandeel vergroten. Door de recessie kunnen concurrenten bovendien beëindigd worden.

4) Goedkoop concurrenten kunnen overnemen
In tijden van crisis worden bedrijven of bedrijfsonderdelen te koop gezet, al dan niet noodgedwongen. Daarbij kan het gaan om bedrijven die voor u aantrekkelijk zijn om over te nemen, tegen een nu lage prijs.

5) Wie nu marktaandeel neemt, is straks een grotere speler
Door de shake-out onder concurrenten en de investeringen die u heeft gedaan, komt u als een grotere speler uit de crisis.

6) Inspelen op nieuwe behoeftes
Tijdens een recessie ontstaan er, ook als gevolg van de recessie, nieuwe marktbehoeften waar u door te investeren op in kunt spelen.

7) Het houdt de economie op gang
Dankzij anticyclische investeringen blijven de bestedingen in de economie op gang. Gesteld kan worden dat als alle ondernemers anticyclisch zouden investeren, er zelfs geen economische cycli meer zouden zijn.

8) Steun van overheidsfondsen
Om de crisis te bestrijden heeft de overheid subsidieregelingen uitgebreid en beschikbare fondsen vergroot. Dit maakt het voor ondernemers aantrekkelijker om nu te investeren.

9) Meer personeel beschikbaar
In een tijd van hoogconjunctuur is er personeelstekort. Dankzij de recessie is de arbeidsmarkt nu ruimer en is er meer goed personeel te krijgen.

Nadelen
1) Risico
Anticyclisch investeren betekent dat u juist gaat investeren terwijl uw inkomsten waarschijnlijk terugvallen. Hoe lang kunt u dat volhouden? Weet u zeker dat de markt binnenkort aantrekt? En als dat niet zo is, hoe staat u er dan voor? Anticyclisch investeren vergt een gedegen afweging van het risico.

2) Op zwart zaad zitten
Niet elk bedrijf kan investeren in een tijd van economische teruggang. Bij sterk tegenvallende inkomsten bent u meer bezig met overleven. Als de tering naar de nering moet worden gezet, is er vaak geen ruimte om te investeren.

3) Slechte overnamekandidaten
Bedrijven die in een tijd van crisis op de markt komen, komen daar niet voor niets. Het kunnen slechte bedrijven zijn, die u alleen maar kopzorgen en extra kosten opleveren. Laat u bij uw beslissingen dus goed adviseren.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl