ABCOUDE – Middelgrote en kleinere bedrijven zijn iets optimistischer over kredietverlening van banken. Toch is het de bedoeling dat er een kredietintermediair wordt aangesteld. Dit meldpunt zal onderzoeken of banken weigeren gezonde bedrijven te financieren.

Zie ook: dossier kredietcrisis

Oprichten van een kredietintermediair
Op 10 juni 2009 schrijft minister van Economische Zaken Maria J.A. van der Hoeven een brief aan de Tweede kamer over kredietverlening aan het bedrijfsleven. In die brief pleit de minister voor het oprichten van een kredietintermediair. De minister wil dat er meer concrete informatie beschikbaar komt over de knelpunten die bedrijven ondervinden bij het verkrijgen van financiering, in welke sectoren en bij welke categorieën bedrijven.

Banken weigeren financiering gezonde bedrijven
In de brief schrijft de minister: “Achtergrond is de voortdurende discussie of banken ook in de kern gezonde bedrijven financiering weigeren. Zowel in het Algemeen Overleg van 23 april als in het spoeddebat van 20 mei gaven Kamerleden aan dat hun mailboxen vol zitten
met klachten van bedrijven. Ook ik ontvang dit soort klachten.

Of zijn banken gewoon voorzichtig?
Toch stelt de minister dat niet valt vast te stellen in hoeverre al deze klachten gegrond zijn. Ze schrijft dat ook ‘in het kader van het huidige zwaar weer waarin de economie verkeert’. Volgens de minister moeten banken met deze tijden nu eenmaal voorzichtig zijn bij het verlenen van financiering.

Dus een meldpunt instellen?
Volgens de minister kan een meldpunt (de kredietintermediair) meer zicht bieden op wat de oorzaken zouden kunnen zijn van het minder verlenen van kredieten.

En onderzoeken of er (veel) gevallen zijn waar financiering wel redelijkerwijs verwacht kon worden, maar toch niet tot stand komt.

Intermediair helpt bedrijven bij kredietaanvraag
Een intermediair zou de binnengekomen meldingen door bedrijven van problemen bij het verkrijgen van een krediet kunnen analyseren. Ook kan de intermediair bedrijven helpen bij de kredietaanvraag, waardoor de kans op het verkrijgen van een krediet wordt vergroot, aldus de minister. MKB Nederland zou bereid zijn het initiatief te nemen voor de uitwerking van dit plan. VNO-NCW en de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zullen meewerken.

Bedrijven iets optimistischer
Ondertussen is het midden- en kleinbedrijf iets optimistischer is geworden over kredietverlening van banken. Dat blijkt bijvoorbeeld uit een deze maand gepubliceerd onderzoek van MKB-Nederland. Uit dat onderzoek komt naar voren dat in april 69 procent van de bedrijven verwachtte een lening te kunnen krijgen. In december 2008 was dat 66 procent van de ondernemers.

Een derde ondernemers ziet geen heil in kredietaanvraag
Dat is niet een heel groot verschil. Ook benadrukt MKB-Nederland naar aanleiding van het onderzoek, dat bijna een derde van de ondernemers geen heil verwacht van een financieringsaanvraag en dus ook niet bij de bank zal aankloppen. MKB-Nederland constateert dat de banken de kredietkraan zeker niet overal dichtdraaien, maar vooral in de bouw en de industrie.

Krediet gebruiken voor het financieren van liquiditeit
En dat zijn nu juist - volgens MKB-Nederland – belangrijke sectoren, omdat ze van cruciaal belang zijn voor het herstel en de groei van de economie. Van de bedrijven die het afgelopen halfjaar een kredietaanvraag deed, kreeg 72 procent een lening van de bank. Maar bedrijven blijken kredieten steeds vaker aan te vragen om de liquiditeit te financieren, in plaats van het geld te gebruiken voor expansie. Daarover maakt MKB-Nederland zich wel grote zorgen. Ook omdat banken doorgaans niet happig zijn op het financieren van liquiditeit.

Snelgroeiende bedrijven hebben meer behoefte aan financiering
Ook deze maand kwam de Financieringsmonitor van het onderzoeksbureau EIM uit. Daaruit bleek dat vooral snelgroeiende bedrijven in het mkb meer behoefte aan financiering hebben. Van de snelgroeiers die mee hadden gedaan aan het onderzoek, vraagt 42 procent een financiering aan van twee miljoen euro of meer.

Inventarisatie bestaande kredieten
Uit die financieringsmonitor blijkt ook dat kleinere leningen vaker worden afgewezen dan grotere. Veertig procent van de snelgroeiende bedrijven ervaart dat de banken de kredietvoorwaarden het afgelopen half jaar hebben aangescherpt. Ondertussen is de Nederlandse Vereniging van Banken bezig met een inventarisatie van de ruimte die er nog zit in bestaande kredieten.

Cijfers kredietverlening
Ruime een maand geleden, op 15 mei, komen de minister van Financiën Wouter Bos en de minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven met een brief voor de Kamer waarin ze een update geven over kredietverlening. Zij halen daar de Nederlandsche Bank aan, omdat die maandelijks monetaire statistieken publiceert over de balansstanden van banken in Nederland.

Kredietgroeicijfers
Uit die cijfers blijkt dat (eind maart 2009) het totaal aan uitstaande kredieten aan Nederlandse niet-financiële bedrijven 298 miljard euro bedroeg. Uit deze balansstatistieken kunnen kredietgroeicijfers worden berekend. Daarbij moet wel rekening worden gehouden met reeksbreuken en andere correcties, aldus de ministers.

De ministers in de brief: ‘’Over heel 2008 was de zakelijke kredietgroei ruim 12%. Dit is wat lager dan in 2007, toen de groei bijna 14% bedroeg.’’ Volgens de ministers is het algemene beeld dat uit de meest recente cijfers naar voren komt dat de kredietverlening aan niet-financiële bedrijven in Nederland sinds september 2008 minder hard groeide dan in de periode daarvoor.

De jaar-op-jaar-groei is in maart 2009 gedaald tot 9,3%. Wel is er nog steeds sprake van een groei (gemiddeld 0,5% per maand) van het uitstaand zakelijk krediet. In januari en februari was deze groei vrij fors, maar in maart was een lichte krimp zichtbaar. Aldus de brief van de ministers.

Hamvragen
De vraag is dus of die krimp komt omdat banken gezonde bedrijven financiering weigeren. Of dat het komt omdat bedrijven niet goed in staat om goede kredietaanvragen te doen. Andere vraag is hoeveel groter de kans zal worden dat bedrijven wel een krediet krijgen als de kredietintermediair van start is gegaan. En natuurlijk wanneer de kredietintermediair van start gaat. Maar daar kon een woordvoerder van MKB-Nederland nog geen antwoord op geven.

Jacques de Vos | BusinessCompleet.nl