ABCOUDE - Onbetaald downloaden is goed voor de welvaart. Deze opmerkelijke conclusie trekt TNO uit onderzoek in opdracht van de ministeries van OCW, EZ en Justitie.

“De economische effecten van file sharing op de Nederlandse welvaart op de korte en de lange termijn zijn per saldo positief. Consumenten krijgen als gevolg van file sharing toegang tot een breed scala aan cultuurproducten. Daar staat tegenover dat een daling van de omzet uit de verkoop van geluidsdragers, dvd’s en games als gevolg daarvan aannemelijk is, schrijven de onderzoekers van TNO, SEO Economisch Onderzoek en het Instituut voor Informatierecht (IViR).

Algemeen aanvaard
Burgers zien het downloaden en delen van muziek, films en games als algemeen maatschappelijk aanvaard, concluderen de onderzoekers aan de hand van statistische studies, recente wetenschappelijke literatuur, gesprekken met fervente downloaders, een representatieve enquête onder de bevolking en informatieve workshops met de sector.

Regelgeving onduidelijk
Over de toelaatbaarheid van downloaden is veel onduidelijk. Het downloaden voor eigen gebruik van auteursrechtelijk beschermde muziek en films mag. Het downloaden van games is verboden. In het geval van p2p-netwerken wordt vaak niet alleen gedownload, maar wordt materiaal, vaak automatisch, weer ter beschikking gesteld aan anderen. Dit uploaden van bestanden zonder toestemming van de rechthebbende, is als zodanig niet toegestaan.

Niet altijd omzetverlies
De muziekindustrie kan het downloaden niet 1-op-1 vertalen naar gederfde omzet, schrijven de onderzoekers. Downloaden sluit kopen niet uit. Verder gaan downloaders meer dan anderen naar concerten en kopen meer merchandise. Veel consumenten die downloaden zouden de muziek niet in dezelfde hoeveelheid tegen de huidige prijzen kopen, als onbetaald downloaden niet meer mogelijk zou zijn. Ook zijn er mensen die downloaden om muziek te leren kennen en eventueel te kopen als zij bevalt.

Welvaartswinst
Hoewel er dus ook positieve effecten zijn van downloaden op het koopgedrag, is een negatief effect op de omzet van de sectoren aannemelijk. Dit geldt met name voor de verkoop van geluidsdragers, omdat het downloaden van muziek het meest ingeburgerd is geraakt. Daarbij treden er verschillen op tussen artiesten: bekende artiesten lijken meer schade te ondervinden, terwijl relatief onbekende artiesten kunnen profiteren wanneer het uitwisselen van bestanden hun bekendheid vergroot. Voor de maatschappij als geheel staat tegenover dit omzetverlies van de sector de baten van de grote groep downloaders die anders nooit tot aanschaf zou zijn overgegaan. Per saldo is dit een aanzienlijke welvaartswinst.

Nieuwe businessmodellen
De muziek- en filmindustrie staan voor de uitdaging hun aanbod te matchen met de veranderde consumentenvraag. Nieuwe businessmodellen zijn in opkomst. In de muziekindustrie worden bewegingen gemaakt om nieuwe revenubronnen aan te boren (zoals concerten, merchandise en sponsoring). Er is een plaats voor muziekopnames, maar in de toekomst lijkt het niet meer mogelijk om alleen op basis daarvan een renderend bedrijf te runnen.

Films en games
Binnen de filmindustrie groeien de markten bioscoopbezoek en dvd-verkoop , maar daalt dvd-verhuur. Op termijn kan dat veranderen als er sneller internet beschikbaar is. Ook hier zijn nieuwe businessmodellen belangrijk.
De gamesindustrie groeit onstuimig. Dit geldt vooral voor consolegames, die hardware, software en content combineren. Bij PC-games stagneert inmiddels de omzet. Een platformgebonden officiële game heeft volgens de onderzoekers zoveel voordelen dat het niet ondenkbaar is dat deze bedrijfstak de praktijk van file sharing in veel grotere mate kan afweren of omzeilen.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl