ABCOUDE - 2012 wordt een slecht jaar. Het CPB voorspelt in zijn Decemberraming een economische krimp van 0,5 procent en een stijging van de werkloosheid. Maar uit onderzoek van Manpower blijkt dat werkgevers positiever zijn over de werkgelegenheid. En moet er nu extra bezuinigd worden of niet? De redactie vat de belangrijkste ontwikkelingen samen.

• Nederland in recessie
• Schuldencrisis heeft grote invloed
• Werkgevers: voorzichtig met bezuinigen

Zie ook: Amerika gaat ten onder

CPB: Nederland in recessie
“De Nederlandse economie zit in recessie. De economie krimpt in 2012 met ½% punt, terwijl de werkloosheid stijgt met 90.000 personen, tot 5¼%. Het overheidstekort verbetert van 4,6% van het bruto binnenlands product (bbp) in 2011 naar 4,1% bbp in 2012.” Dat voorspelt het CPB in zijn Decemberraming. We krijgen dus kort na het recessiejaar 2009 een nieuwe recessie in 2012. Zij het, dat deze recessie volgens het CPB wel milder zal zijn dan de vorige.

Grote invloed Europese schuldencrisis
De vooruitzichten voor de Nederlandse economie hangen sterk af van het verdere verloop van de Europese schuldencrisis. Het CPB rekent in zijn decemberraming met een ‘doormodderscenario’: de schuldencrisis wordt niet snel opgelost, maar er komt ook geen verdere escalatie.

Amerikaanse schuldencrisis erger dan Europese
Het CPB behandelt in de policy brief bij de Decemberraming ook de Amerikaanse schuldencrisis. In een grafiek zijn het Amerikaanse begrotingstekort en het gezamenlijke begrotingstekort van de landen met de euro verwerkt, evenals de Amerikaanse staatsschuld en de gezamenlijke staatsschuld van de eurolanden.

Helder zichtbaar is dat de Amerikaanse staatsschuld van oorsprong lager was dan de Europese, maar in de afgelopen jaren de Europese is gepasseerd. Het Amerikaanse financieringstekort is in de jaren tussen 2001 en 2009 uit de hand gelopen en ligt sindsdien aanzienlijk hoger dan het Europese. Uit de cijfers blijkt dat de Amerikaanse financiële situatie sneller verslechtert dan de Europese.

Overheidstekort boven ‘signaalmarge’
Bij de vaststelling van het begrotingsbeleid sprak het kabinet een ‘signaalmarge’ af. Deze houdt in dat de overheid het begrotingsbeleid ongewijzigd laat zolang het overheidstekort binnen 1 procent van het geprojecteerde tekort blijft. Voor 2012 rekende de overheid met een tekort van 2,7 procent van het bbp. Rekening houdend met de signaalmarge, betekent dit dat de overheid het beleid niet verandert als het tekort tussen de 1,7 en 3,7 procent uitkomt. Volgens de laatste voorspelling van het CPB wordt dit volgend jaar 4,1 procent. Om weer binnen de signaalmarge uit te komen, zou de overheid extra moeten bezuinigen.

Kabinet beslist in februari
Het kabinet zal niet onmiddellijk extra bezuinigingen aankondigen. Het kabinet baseert zijn beleid namelijk niet op de Decemberraming, maar op de CPB-raming van februari. In een reactie op de Decemberraming zei minister De Jager dat extra bezuinigingsmaatregelen hem onontkoombaar lijken. Jolande Sap van GroenLinks bepleit bezuinigingen van 8 miljard euro. Ook speculeert zij op nieuwe verkiezingen, omdat zij verwacht dat het kabinet geen overeenstemming met de PVV kan bereiken over de noodzakelijke maatregelen.

CPB, werkgevers: voorzichtig met bezuinigen
CPB-directeur Coen Teulings waarschuwt dat extra bezuinigen in een recessie ten koste gaat van de groei. Teulings pleit voor maatregelen van structurele aard, zoals het verhogen van de pensioenleeftijd. Ook de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB Nederland vinden dat de regering voorzichtig moet zijn met eventuele bezuinigingen op korte termijn. Die moeten de economie niet schaden en het vertrouwen niet aantasten. Herstel van het vertrouwen in de financiële stabiliteit van Europa is volgens VNO-NCW en MKB Nederland van het allergrootste belang om de negatieve ontwikkeling van de economie te keren.

Werkloosheid loopt op
Het CPB berekent dat de werkloosheid in deze recessie zal stijgen. Er zouden in 2012 zo’n 90.000 werklozen bij komen. Uitgedrukt in percentage van de beroepsbevolking stijgt de werkloosheid van 4,5 naar 5,25 procent. De belangrijkste reden is volgens het CPB niet dat personeel op grote schaal wordt ontslagen, maar dat er zich in 2011 relatief veel nieuwe mensen op de arbeidsmarkt hebben aangemeld, zoals schoolverlaters.

Werkgevers ‘bescheiden positief’
Werkgevers hebben bescheiden positieve verwachtingen over de werkgelegenheid in het eerste kwartaal van 2012. Dat blijkt uit de Arbeidsmarktbarometer van Manpower. Het netto werkgelegenheidscijfer komt in deze barometer uit op +3%. Vooral werkgevers in de zakelijke dienstverlening zien het nieuwe jaar optimistisch tegemoet. Daarentegen zijn de sectoren productiebedrijven & groothandel en detailhandel & horeca juist somber over het nieuwe jaar, stelt Manpower vast.

‘Werkloosheid is iets voor anderen’
Ook de werknemer is niet al te somber over 2012. Weliswaar verwacht driekwart van de Nederlanders dat de werkloosheid in 2012 stijgt, maar niet dat hij zelf werkloos wordt. Dit blijkt uit onderzoek van MarketResponse. Slechts één op de tien werknemers voorziet een kans om zelf werkloos te worden. De meerderheid verwacht in zo’n geval snel weer een nieuwe baan te vinden. Kortom, de Nederlandse werknemer vindt werkloosheid iets voor anderen, constateert Marketresponse.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl