ABCOUDE - Voor het nemen van verschillende soorten complexe beslissingen zijn veel hulpmiddelen bedacht. In dit artikel beschrijven we vier handige tools die uw keuze vergemakkelijken.

Zie ook het artikel In vier stappen naar een effectieve beslissing

Paretoanalyse
De Italiaanse econoom Vilfredo Pareto constateerde in 1906 dat 20 procent van alle mensen 80 procent van alle economische middelen in handen heeft. Joseph Juran, de geestelijk vader (en goeroe) van het kwaliteitsmanagement, verklaarde deze verhouding algemeen toepasbaar. De stelling luidt dan: 20 procent van alle oorzaken veroorzaakt 80 procent van alle gevolgen. Klassieke voorbeelden hiervan zijn dat in een schoolklas 20 procent van de kinderen zorgt voor 80 procent van de herrie, en dat in de industrie 20 procent van de bedrijven zorgt voor 80 procent van de uitstoot.
Als u een Paretoanalyse maakt, analyseert u wie of wat de 20 procent is die de 80 procent veroorzaakt. Vervolgens richt u uw maatregelen op die 20 procent.

Beoordelingsmatrix
De beoordelingsmatrix is vooral nuttig bij het moeten kiezen tussen verschillende opties waarbij meerdere overwegingen een rol spelen. In de matrixanalyse neemt u een A4-vel waar u links onder elkaar de verschillende mogelijke beslissingen noteert. Boven zet u van links naar rechts de verschillende overwegingen die een rol spelen in uw beslissing. Daaronder geeft u per overweging punten aan elke mogelijke beslissing. Niet elke overweging zal even zwaar tellen.

Daarom geeft u boven nog eens punten aan elk van uw overwegingen, aan de hand van het belang ervan. U vermenigvuldigt de punten van de overwegingen met de punten die u voor elke overweging aan elke beslissing heeft gegeven. Daarna telt u de punten van elke beslissing op. De beslissing met de meeste punten is de beste.

Krachtenveldanalyse
Deze analyse helpt u ervoor te zorgen dat uw besluit daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Volgens de Duits-Amerikaanse psycholoog Kurt Lewin kent elke organisatie een evenwicht tussen twee tegengestelde krachten: de stuwende en de beperkende. Om veranderingen door te voeren zullen de stuwende krachten de beperkende moeten overwinnen, waardoor het evenwicht wordt verplaatst. Om hier inzicht in te krijgen kunt u een krachtenvelddiagram maken. U kunt dat doen op een A4 met een verticale streep door het midden. Links zet u de stuwende en rechts de beperkende krachten. Met grotere en kleinere pijlen kunt u op het blad aangeven welke krachten belangrijker en welke minder belangrijk zijn. Als u het plaatje compleet heeft, heeft u een beeld gekregen van de machtsverhoudingen in de kwestie waarover u de analyse maakt. Wat kunt u veranderen, om de balans in de goede richting te laten uitslaan?

Zes denkhoeden
Deze techniek helpt u een kwestie van alle kanten te bekijken. De Britse psycholoog Edward de Bono bedacht het concept van de ‘zes denkhoeden’ (Six Thinking Hats). Wie de hoeden opzet speelt bewust een rollenspel, om een verscheidenheid aan perspectieven op een onderwerp te ontdekken. De hoeden zijn verdeeld in zes kleuren:

Wit
Bij de witte rol kunt u denken aan een onbeschreven blad, een ‘maagdelijke’ persoon. De drager is neutraal en baseert zijn oordeel op objectieve feiten, cijfers en informatie.

Rood
Rood is de kleur van het hart. De drager van de rode hoed heeft een was voor de ogen. Hij baseert zich op emoties, gevoelsoordelen en vermoedens.

Zwart
De advocaat van der duivel draagt zwart. Hij is negatief. Hij zoekt tegenargumenten en legt uit dat de beslissing niet gaat werken.

Geel
Een optimistische natuur kleurt de gele speler. Hij is bij voorbaat positief, levert constructieve bijdragen en spoort kansen op.

Groen
Groen als de natuur, gaat deze speler uit van vruchtbaar en creatief denken. Hij brengt nieuwe ideeën in en provoceert.

Blauw
Blauw doet denken aan lucht en ruimte. De drager van de blauwe hoed houdt afstand en overzicht. Hij controleert het proces van het denken en is de voorzitter van de zes denkers in dit rollenspel.

Zie ook het artikel In vier stappen naar een effectieve beslissing.

Rikco Pardoen | Businesscompleet.nl