ABCOUDE - Het dal van de economische recessie is bereikt. De OESO, de denktank van de 29 rijkste landen, stelt in zijn jongste onderzoek dat Europa het slechtste punt in de crisis achter zich heeft.

Gaat de economie nu herstellen? De redactie van BusinessCompleet.nl onderzocht voor u de stand van de economie in Europa.
Voor dit onderzoek zijn gegevens gebruikt van de OESO, het Europese statistische bureau Eurostat, ING en het CBS.

Eerste kwartaal dramatisch
Eurostat presenteerde op 8 juli de definitieve berekening van de economische groeicijfers in het eerste kwartaal van 2009. Deze waren nog dramatischer dan eerder werd aangenomen. In vergelijking met het eerste kwartaal van 2008 kromp de economie van het eurogebied met 4,9 procent, en die van de EU als geheel met 4,7 procent. Ten opzichte van het vierde kwartaal van 2008 bedroeg de krimp 2,5 procent respectievelijk 2,4 procent. Alle landen van de Europese Unie hadden een negatieve groei, behalve Polen (+0,4) en Cyprus (0,0).

Handelspartners ook in het slop
Ook de belangrijkste handelspartners van de EU verkeren in een diepe recessie. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2008 kromp de economie van de VS met 2,4 procent en die van Japan zelfs met 8,4 procent. Zwitserland en Noorwegen doen het iets minder slecht met een krimp van respectievelijk 1,7 en 0,3 procent.

Baltische Staten zwaarst getroffen
De Baltische staten Estland, Letland en Litouwen krijgen in Europa de zwaarste klappen.

De economie van het door een financiële crisis getroffen Letland kromp in het eerste kwartaal met 18,6 procent in vergelijking met een jaar eerder, het noordelijke buurland Estland met 15,1 procent en de zuidelijke buurstaat Litouwen met 11,8 procent. Deze dramatische cijfers komen overigens aan het einde van een decennium van onstuimige economische groei, waarbij de landen jaarlijkse groeicijfers van tussen de 6 en de 12 procent wisten te realiseren.

Beeld wisselt per land
Hoewel alle landen geconfronteerd worden met de wereldwijde recessie, is de pijn niet evenredig over de Europese landen verdeeld. Zo noteerde Polen in het eerste kwartaal nog altijd een klein positief groeicijfer. Desondanks ligt ook in Polen de groei nu 7 procent lager dan in 2007.
De Duitse economie liet een krimp van 6,9 procent zien in vergelijking met een jaar eerder. Ook de economieën van Ierland, Italië, Slovenië, Finland en Zweden krompen met 6 procent of meer. Groot-Brittannië en Nederland liggen met een krimp van respectievelijk 4,9 en 4,5 procent dicht bij het Europese gemiddelde van -4,7. Oostenrijk, België, Frankrijk en Spanje weten de schade beperkt te houden tot rond de 3 procent.

OESO: tastbare tekenen van verbetering
Op 10 juli maakte de Organisatie van Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) melding van ‘tastbare tekenen van verbetering’ in de economie. De OESO baseert dit op zijn index met CLI’s, composite leading indicators. Dat is een instrument waarmee de OESO de economie over zes maanden kan voorspellen. Waar deze indexcijfers maanden achtereen een sterk neergaande lijn vertoonden, ontstond er in maart 2009 een voorzichtige stijging. Deze stijging werd sterker in april en zette door in mei. Dat betekent overigens nog niet direct economische groei. Het verschil tussen een negatieve en een positieve ontwikkeling ligt bij deze index op een cijfer van 100. De meeste recente cijfers liggen daar nog onder. Echter, in deze index is ook een stijging een signaal voor een positieve ontwikkeling. De index van alle OESO-landen is gestegen van een dieptepunt van 92,6 in februari naar 94,0 in mei. De OESO-landen zijn de VS, Canada, de 21 belangrijkste landen van de Europese Unie (waaronder dus Nederland), Noorwegen, Zwitserland, Australië, Nieuw-Zeeland, Zuid-Korea en Japan.

Herstel bereikt Europa
De OESO durft nu te stellen dat het herstel Europa bereikt. Het meest duidelijk ziet de OESO dit in Frankrijk en Italië, waar de index weer boven de 100 is uitgekomen. Het Verenigd Koninkrijk ligt hier nog iets onder. Ook in het eurogebied stijgt de index, maar staat hij nog niet boven de 100. Met name Duitsland krijgt momenteel nog een lager cijfer van de OESO, al is ook hier de neergaande lijn doorbroken. Naast West-Europa bereikt de ‘tastbare verbetering’ ook China, India, de VS en Canada. De OESO ziet nog geen tekenen van herstel in Japan, Brazilië en Rusland.

Duitsland 'krimpt niet meer'
De inkt van het OESO-rapport was amper droog, toen de Duitse krant Der Spiegel cijfers publiceerde over de Duitse economie. Volgens de krant zou uit de jongste metingen van het Duitse ministerie van Economische Zaken blijken dat deze niet meer krimpt. Het ministerie wilde de cijfers evenwel niet bevestigen. Econoom Michiel Vergeer van het CBS stelde tegenover het CBS dat hij vermoedde dat de Duitse economie er nu beter voor staat dan de Nederlandse. Tot voor kort was dat omgekeerd.

Ook Nederland door het dal
ING stelde in zijn Maandbericht Economie van juli, dat de bank de economische vooruitzichten voor Nederland niet langer ziet verslechteren. Dit voorzichtig positieve beeld wordt bevestigd door CBS-econoom Michiel Vergeer: “Het gaat nog steeds niet goed, maar het daalt niet verder. Eerder sprak minister Wouter Bos van Financiën over verschillende tekenen die “wijzen op een vorm van herstel, al was er ook een “gemengd beeld.

Daarmee lijkt het einde van de neergang bereikt. Dat is nog iets anders dan een echt economisch herstel. Dat wordt pas verwacht in de loop van 2010.

Rikco Pardoen | BusinessCompleet.nl