DEN HAAG - Jarenlang lag ze onder vuur. Twee jaar geleden werd ze afgeschaft. Vorig jaar stak ze toch weer voorzichtig de kop op. En dit jaar keert ze in volle glorie terug: de embargoregeling voor Prinsjesdag.

De gewoonte om Tweede Kamerleden, pers en belangenorganisaties vr Prinsjesdag vertrouwelijk inzage te geven in de begrotingsstukken die het kabinet dan presenteert, is al oud. Zo oud dat niemand nog precies weet wanneer ze ontstaan is. Ergens in de jaren '50 moet het geweest zijn.

Al in 1957 is er een relletje. Als Volkskrantjournalist Henry Faas het nieuws enkele dagen voor de derde dinsdag in september publiceert, beschuldigt toenmalig premier Willem Drees hem ervan het 'embargo' te hebben geschonden.

Toch functioneren de afspraken decennialang tot redelijke tevredenheid van alle betrokkenen. Doordat ze de decimetershoge stapel papier al ruim vooraf in hun bezit hebben, kunnen Kamerleden zich op hun gemak voorbereiden op de algemene politieke beschouwingen, die daags na Prinsjesdag beginnen. Ook de parlementaire pers heeft voldoende tijd om gedegen berichten te schrijven over de nieuwe kabinetsvoornemens.

Niettemin voelen de media zich niet altijd gemakkelijk bij de gang van zaken. Het druist tegen de journalistieke natuur in om nieuws langdurig onder de pet te houden. Hoewel: nieuws? Sinds jaar en dag lekken de hoofdlijnen van de miljoenennota in de weken voor Prinsjesdag uit. De ministers werken daar vaak van harte aan mee.

Ook dit jaar weer lichtten premier Jan Peter Balkenende en vicepremier Wouter Bos al half augustus een flinke tip van de sluier op (btw-verhoging van de baan, WW-premie omlaag).

Een keerpunt in de geschiedenis van de embargoregeling vormt het jaar 2002. Hackers weten dan de website te kraken waarop het ANP zijn Prinsjesdagproductie onder embargo voor zijn klanten heeft gepubliceerd. De geheime informatie ligt op straat.

Nog erger wordt het in 2004 en 2005. De Haagse redactie van RTL Nieuws slaagt erin de complete miljoenennota te pakken te krijgen, nog voor die onder embargo is verspreid. Dat is mogelijk omdat al vr het ingaan van het embargo allerlei betrokkenen, zoals de departementen, over de stukken beschikken.

Voor het kabinet is de maat vol. Het besluit tot opheffing van de regeling. In 2006 krijgt iedereen - Kamerleden, pers en belangenclubs - de hele papierwinkel pas in handen op Prinsjedag zelf, 's middags na drien, als de minister van Financin zijn koffertje aan de Tweede Kamer heeft aangeboden.

Er lekt dat jaar wat minder uit dan anders. In zoverre is de nieuwe aanpak geslaagd. Maar het geklaag bij zowel media als Kamerleden is bepaald niet van de lucht. Op deze manier kunnen zij hun werk niet naar behoren doen, vinden ze.

Na zware druk van de Tweede Kamer keert het kabinet in 2007 enigszins op zijn schreden terug. De stukken worden weer onder embargo rondgedeeld, maar wel pas dinsdagochtend in alle vroegte. Kamerleden en pers hebben daardoor enkele uren tijd om het materiaal door te spitten. Veel te weinig, vinden de meesten. De wrevel wordt nog verstrekt doordat op RTL politiek verslaggever Frits Wester enkele dagen voordien alweer triomfantelijk met de miljoenennota zit te zwaaien.

De onvrede is zo groot dat het kabinet zich dit jaar gedwongen ziet de embargoregeling oude stijl te herstellen. ,,Een enorme vooruitgang'', zegt Kamervoorzitter Gerdi Verbeet opgelucht. Toch heeft zij ook begrip voor de nadelen van de gekunstelde embargoconstructie. Die zouden volgens haar te ondervangen zijn als het kabinet de hoofdlijnen van de miljoenennota meteen officieel bekendmaakt zodra het daarover de knoop heeft doorgehakt, meestal eind augustus. Maar op korte termijn ziet Verbeet dat nog niet gebeuren.
Bron: ANP