DEN HAAG - De Eerste Kamer waagt zich mogelijk aan een unicum: senatoren van meerdere fracties willen een parlementaire enquête houden naar de privatisering in de afgelopen twintig jaar in Nederland. Het zou voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis zijn dat de senaat een parlementaire enquête houdt. De Eerste Kamer heeft dat recht al sinds 1887, maar heeft het nooit gebruikt.

Het initiatief is genomen door de nestor van de senaat, Egbert Schuurman van de ChristenUnie. De 73-jarige Schuurman is al 27 jaar lid van de Eerste Kamer en vroeg zich al vaker af of een enquête niet eens een geëigend middel zou zijn. Het lijkt erop dat hij nu genoeg medestanders krijgt.

De PvdA, de SP en GroenLinks doen zeker mee en ook D66 staat in beginsel positief tegenover het idee. Schuurman stuurt er maandag een nota over aan zijn 74 collega's. Regeringspartij het CDA wacht het voorstel af en van de VVD is nog geen standpunt bekend, maar Schuurman zelf heeft goede hoop dat de senaat zich unaniem achter zijn voorstel schaart.

Wat Schuurman wil wijkt duidelijk af van de enquêtes die de Tweede Kamer in het verleden hield. Daar werden politieke kopstukken onder ede gehoord en dat leidde soms tot het aftreden van politici. Zo moesten in 1988 de bewindslieden op het ministerie van Defensie Wim van Eekelen en René van der Linden (nu senaatsvoorzitter) opstappen na de enquête over het nieuwe Europese paspoort.

Schuurman wil naar eigen zeggen een kalme en wijze enquête waarin vooral werkgeversorganisaties, vakbonden en deskundigen worden gehoord.

De gesprekken richten zich niet in eerste instantie op politici. ,,Wij zijn niet van het ministerie van koppensnellen'', zegt ook Schuurmans bondgenoot Tiny Kox van de SP.

Schuurman wil sectoren als de zorg, de post, het openbaar vervoer, het loodswezen, telefonie en de nutsbedrijjven onder de loep nemen. ,,Er is veel onvrede bij de burgers over de privatisering van publieke diensten. De Eerste Kamer heeft altijd zorgen gehad over de dienstverlening aan de burgers van algemeen nutsbedrijven die zijn geprivatiseerd.''

Kox is het daarmee eens. ,,Privatisering was de afgelopen twintig jaar het grootste maatschappelijk proces dat we kennen, maar toch doen we er geen studie naar, terwijl we weten dat het naast positieve ook veel negatieve en onverwachte effecten heeft gehad.''

Om de enquête geen issue te maken voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart wil Schuurman het geheel over die datum heen tillen. ,,Het zou jammer zijn als het politiek wordt. Het gaat om de burger, niet om politieke partijen.''

Schuurman is niet herkiesbaar dus hij zal een enquête, mocht het zover komen, niet zelf actief meemaken. De nieuwe senaat wordt op 7 juni geïnstalleerd.

(c) ANP 2011 alle rechten voorbehouden