ALPHEN AAN DEN RIJN - Het optimisme onder Nederlandse mkb-ondernemers over de economische vooruitzichten is het afgelopen jaar 'voorzichtig' gestegen met drie procentpunten. Uit cijfers van het jaarlijkse International Business Report (IBR 2011) van accountants- en adviesorganisatie Grant Thornton blijkt dat de optimisme-/pessimismebalans voor Nederland dit jaar stijgt naar een bescheiden 19%.

Het EU-gemiddelde ging met 15 procentpunten omhoog naar 22%. Dit laatste vooral door het groeiend economisch vertrouwen in Duitsland, Frankrijk, België en Scandinavische landen. Toch is de EU het minst positief gestelde handelsblok. Het optimisme is het grootst in Latijns-Amerika: gemiddeld 75%. Dominante spelers als Brazilië (79%) en Mexico (64%) onderstrepen dit. De vertrouwensbalans wordt gemeten door het percentage positief gestemde ondernemers af te zetten tegen het percentage negatief gestemde ondernemers.

Nederland scoort opnieuw relatief goed in de EU. Net als in 2010 zijn er binnen de EU enkele zeer negatief gestemde economieën: Spanje (-50%), Ierland (-45%) en Griekenland (-44%). De schuldenlast van deze landen is hier duidelijk in het sentiment terug te zien. Onze oosterbuur Duitsland blaakt daarentegen van het zelfvertrouwen met een balans van 75%. De zeer sterk gestegen export naar China, Brazilië en Turkije lijkt hier de basis voor. Zuiderbuur België ging mee in de positieve stemming en steeg naar 45%. De grote EU-economieën Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, die beide kampen met een hoge werkloosheid, zijn bescheiden in hun vertrouwen met een balans van respectievelijk 8% en 10%.

Groeiende tweedeling eurozone
Frank Ponsioen, business leader mkb bij Grant Thornton: "Met een vertrouwensbalans van 19% lijkt ons land weer op de weg omhoog. Het sentiment in Europa is een duidelijke weergave van de huidige situatie. Noord-Europa heeft het huishoudboekje beter op orde dan sommige andere eurolanden. Het sterke vertrouwen van Duitsland zal in 2011 hopelijk ook onze economie een boost geven. De groeiende tweedeling in de eurozone wordt een factor van belang en een bron van spanning in 2011, en daarna. Belangrijk is om het hoofd koel te houden."

Hardloper China moet vaart minderen
Wereldwijd is de optimisme-/pessimismebalans blijven steken op 23%. Dat is een daling van één procentpunt ten opzichte van vorig jaar. Dat suggereert een vrij onveranderde situatie, maar niets is minder waar. Op individueel landenniveau geeft de overgrote meerderheid een stijging in optimisme aan. Japan blijft 'traditioneel' het meest pessimistisch. Het land is ingehaald door China als tweede economie van de wereld. De zwalkende Aziatische gigant kwam uit op een balans van -71%. Opkomende reus India steeg daarentegen met 9 procentpunten naar 93%. Hardloper China moet de vaart minderen.

Het had dit keer een fikse terugval naar 42%, waar de kersverse tweede economie van de wereld twaalf maanden eerder nog 60% scoorde. Inflatie, rentevoetstijgingen en stijgende voedsel- en energieprijzen lijken hier debet aan. Australië en Nieuw-Zeeland kregen alsnog de rekening van de kredietcrisis en halveerden in optimistisch sentiment. Chili staat net als vorig jaar bovenaan de lijst met 95% (2010: 85%). Het land profiteert van de sterke economische groei van Brazilië. Het herstelde optimisme van 2010 hield stand in de nummer één economie van de wereld, de Verenigde Staten. De vertrouwensbalans kwam uit op 23%, een stijging van drie procentpunten. Het stevige werkeloosheidscijfer van 10% blijft de Verenigde Staten hinderen.

Vertrouwen in export op de goede weg
Het Nederlandse vertrouwen in de export lijkt terug op de goede weg. Een vertrouwensbalans van 26% in 2011 komt in de richting van de stand voor de crisis (zie staafdiagram). EU-breed ligt dat vertrouwen met 29% zelfs nog wat hoger. Andere sterke indicatoren in Nederland betreffen opbrengst (41%), winstgevendheid (42%) en verkoopprijzen (25%). Uit de Nevi-index van december, een belangrijke indicator voor economische ontwikkelingen, blijkt bovendien dat de orderontvangst vanuit met name China en de Verenigde Staten toeneemt. Ponsioen: "Uit recent mkb-onderzoek van EIM blijkt dat het door IBR 2011 gemeten Nederlandse positivisme niet ongegrond is.

Het onderzoeksbureau geeft in zijn prognoses 2011 aan dat door het aantrekken van de binnenlandse vraag, de groei in het mkb zal toenemen. Dat geldt vooral voor de internationaal georiënteerde en business-to-businessbedrijven in het mkb. De zakelijke dienstverlening in het mkb kan profiteren van de toegenomen bedrijvigheid. Net als bij het IBR 2011 zijn de verwachtingen omtrent werkgelegenheid bescheiden. In 2011 zou de werkgelegenheid moeten toenemen met bijna 30.000 arbeidsplaatsen. En er zijn meer positieve geluiden. Volgens diverse kredietbeoordelaars verbetert de kredietwaardigheid van Nederlandse bedrijven en is het aantal faillissementen aan het dalen."

(c) ANP 2011 alle rechten voorbehouden