RIJSWIJK - De arbeidsmarkt is het afgelopen jaar een stuk flexibeler geworden. Meer werknemers hebben een tijdelijk contract en ook het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) is sinds begin van dit jaar gestegen. Het aantal werknemers met een vast contract is daarentegen met bijna 2 procent gedaald.

In het derde kwartaal van dit jaar hadden 682.000 werknemers een flexibel contract, zo blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dat is 7,6 procent meer dan een jaar eerder. Het gaat dan om uitzendkrachten en mensen die als invaller of oproepkracht werken. Die toename valt te verklaren uit het herstel van de economie.

Wanneer het economisch slechter gaat, raken flexwerkers als eersten hun baan kwijt. Zij hebben vorig jaar een enorme klap gekregen, aldus CBS-econoom Michiel Vergeer. Trekt de economie weer aan, dan is deze groep ook de eerste die ervan profiteert.

Of de toename van flexwerk tijdelijk of blijvend van aard is, is niet zo maar te zeggen, stelt FNV Bondgenoten. ,,Daar hebben wij geen eenduidig antwoord op.'' De bond verwacht wel dat meer mensen een vaste baan krijgen wanneer het economisch herstel doorzet. Maar aan de andere kant ziet de bond een mondiale tendens dat steeds minder vaste contracten worden aangeboden. Een onwenselijke ontwikkeling, aldus de bond.

Volgens Vergeer is het nog veel te vroeg om daar iets over te zetten ,,Pas na een aanhoudende periode van herstel, kan je kijken of het aantal hoger blijft dan voor de dip''.

Maar als het aanbod op de arbeidsmarkt schaarser wordt, dan zullen ook flexwerkers een vast contract proberen te krijgen, stelt hij. Werkgeversorganisatie VNO-NCW gaat ervan uit dat het aantal vaste krachten weer toeneemt als de economie definitief de weg omhoog is ingeslagen.

,,Nieuw is de komst van de zzp'er", aldus VNO-NCW. ,,Het is zeer denkbaar dat de inhuur van zzp'ers aanzienlijk blijft."

Ook volgens Vergeer is de opmars van de zzp'ers een ander verhaal. Hun aantal steeg in het derde kwartaal van dit jaar met 4 procent tot 708.000. Tussen 2001 en 2008 nam het aantal met 50 procent toe, aldus Vergeer. ,,In 2009 was er door de economische crisis wel een lichte teruggang, maar nu is hun aantal weer flink aan het stijgen.'' Het lijkt er ook volgens Vergeer wel op dat deze stijging blijvend is. Werkgevers huren hen vooral in omdat zij flexibel zijn en kennis en ervaring hebben.

De afgelopen twaalf maanden heeft de helft van de ondernemers gebruikgemaakt van de diensten van zzp'ers. In de bouw ligt dit zelfs op 80 procent, maar ook in de agrarische sector wordt veel gebruikgemaakt van hun diensten.

Ook de aanhoudende stroom van werknemers uit Oost-Europese landen zorgt voor de grotere flexibele schil op de arbeidsmarkt. Uitzendkoepel ABU verwacht dat hun aantal de komende vijf jaar verdubbelt. Nu komen jaarlijks ongeveer 100.000 voornamelijk Poolse arbeidskrachten al dan niet tijdelijk naar Nederland. In 2015 zullen dat er volgens de ABU ruim 180.000 zijn.

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden