LONDEN - Hoogstwaarschijnlijk moeten de Zuid-Europese ‘probleemlanden’ Griekenland en Portugal, maar ook Ierland binnen vijf jaar uit de euro stappen. Hun staatsschulden lopen zo hard op dat ze straks niet meer aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen, waardoor dit de minst schadelijke optie is.

Dat zei hoofdeconoom Keith Wade van de Britse vermogensbeheerder Schroders vrijdag tijdens een Europese persbijeenkomst in Londen. Als de enorme schuldenberg niet op deze wijze wordt geherstructureerd, moeten de belastingbetalers straks weer opdraaien voor nieuwe reddingsoperaties. En dan is het alsnog de vraag of Griekenland, Portugal en Ierland niet alsnog bankroet gaan. Daarmee zou de hele eurozone in gevaar gebracht worden.

,,Het probleem is dat deze landen geen concurrentievoordeel meer hebben en ze niet sterk genoeg meer kunnen groeien. De inkomsten zijn te laag om de torenhoge schulden af te lossen’’, aldus Wade.

De Griekse staatsschuld loopt naar verwachting op tot 150 procent van het bruto binnenlands product. ,,Griekenland moet daarover straks waarschijnlijk 10 procent rente betalen, dat is niet vol te houden’’, stelt de econoom.

De rente die investeerders eisen op Zuid-Europees en Iers staatspapier wordt volgens Wade ook opgedreven door het beleid van Duitsland om obligatiehouders minder in bescherming te nemen. Daardoor nemen de risico’s voor beleggers verder toe.

Griekenland zou de komende jaren zo’n 150 miljard euro aan schulden moeten aflossen. Daar komen de rentebetalingen van tientallen miljarden nog bij.

In Ierland is het begrotingstekort ondertussen opgelopen tot ruim 30 procent, tienmaal meer dan is toegestaan. Het land kwam in zware financiële problemen doordat het gedwongen werd een aantal grote banken te redden met miljarden staatssteun. Door het gebrek aan vertrouwen liep de rente op Ierse staatsleningen vorige week op tot 9 procent.

Daar komt bij dat bedrijven en particulieren de laatste maanden voor miljarden hebben weggehaald bij de Ierse banken uit vrees dat ze zullen omvallen. Brian Lenihan, de Ierse minister van Financiën, probeerde eerder deze week de vrees hierover opnieuw weg te halen door te zeggen dat de spaargelden veilig en gegarandeerd zijn.

De Ieren onderhandelen over een noodlening met de EU en het IMF. Ondertussen hebben Portugal en Spanje zich gehaast te zeggen dat zij zich distantiëren van de schuldencrisis in Ierland. De problemen van deze landen zijn van een heel andere orde en kunnen opgelost worden zonder een reddingspakket van de omvang dat voor Ierland wordt voorbereid.

Of de Grieken, de Portugezen en de Ieren uit zichzelf of gedwongen de euro verlaten is volgens Wade de grote vraag: ,,het hangt helemaal van de politiek af. Maar niemand wil natuurlijk gezien worden als de dader omdat deze operaties in het begin veel problemen gaan creëren’’.

Als de drie landen hun oude valuta’s weer invoeren zal dat in het begin voor grote opschudding zorgen. ,,Het zal voor onzekerheid zorgen en de banken krijgen grote verliezen te verwerken. Maar uiteindelijk leidt het, na een beweeglijke overgangsperiode, naar een stabiele euro’’, aldus Wade.

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden