AMSTERDAM - De grote pensioenfondsen staan er slecht voor. Hun dekkingsgraad, die aangeeft of fondsen in de toekomst aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen, is in augustus fors gedaald. De fondsen probeerden vrijdag de kou uit de lucht te halen met paginagrote krantenadvertenties: ,,U kunt zeker zijn van een pensioen. Want geen land ter wereld heeft zoveel gespaard voor pensioen als wij. Het enige risico dat u loopt, is dat uw pensioen iets lager kan zijn als het slecht gaat met de economie, of iets hoger als het beter gaat''.

De daling van de dekkingsgraden heeft volgens de fondsen te maken met de historisch lage rentestand op de kapitaalmarkt, die in juli daalde van 3,28 procent naar 2,52 procent in augustus. De financiële positie wordt aan het eind van dit jaar mogelijk nog slechter als de meest recente cijfers over de levensverwachting worden meegenomen.

Pensioenfondsen zijn afhankelijk van de rente als zij hun toekomstige verplichtingen terugrekenen naar dit moment. Als de rente daalt, nemen de kosten van de pensioenen toe. De fondsen moeten dus meer in kas hebben om aan de verplichtingen te kunnen voldoen, legde Jelle Beenen van adviesbureau Mercer uit.

ABP, het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Bouwnijverheid (BPF Bouw), het Pensioenfonds van de Metalelektro (PME) en het Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT) meldden een daling van de dekkingsgraad in augustus. PMT noemde de daling van 94 procent in juli naar 85,2 procent in augustus ,,een heftige klap''.

De dekkingsgraden van de vijf fondsen komen daarmee nog verder onder het minimum van 105 procent dat De Nederlandsche Bank (DNB) heeft vastgesteld. De fondsen sluiten niet uit dat er gekort wordt op pensioenen.

Volgens Beenen kunnen pensioenfondsen voorkomen dat de dekkingsgraad wegzakt als de rente daalt. ,,Sommige fondsen hebben zich binnen de markt verzekerd tegen rentefluctuaties. Dat betekent dat ze weinig merken als de rente daalt, maar als de rente stijgt, hebben ze er ook weinig profijt van.''

De pensioenfondsen hebben de nieuwe cijfers van het Actuarieel Genootschap, de Nederlandse beroepsvereniging van actuarissen, nog niet verwerkt in de berekening van de dekkingsgraden. Volgens die prognoses gaan mensen langer leven in de toekomst, waardoor de verplichtingen van de fondsen toenemen. De fondsen waarschuwen dat de dekkingsgraden daardoor mogelijk nog lager uitvallen. Volgens Zorg en Welzijn daalt de dekkingsgraad met nog eens 5 tot 6 procentpunt aan het einde van dit jaar.

Opmerkelijk genoeg is het vermogen van de vijf grote fondsen in augustus wel gestegen. ABP zag het vermogen in augustus bijvoorbeeld stijgen tot 233 miljard euro, tegen 199 miljard euro in dezelfde maand vorig jaar. Uit gegevens van DNB blijkt dat het totale vermogen van de Nederlandse pensioenfondsen in het tweede kwartaal van dit jaar is gestegen tot ruim 783 miljard euro, tegen bijna 676 miljard euro in dezelfde periode in 2009. ,,Het vermogen van de fondsen is niet snel genoeg gestegen om aan de verplichtingen te voldoen. Dat moet toch uiteindelijk het doel zijn van een pensioenfonds'', aldus Beenen.

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden