AMSTERDAM - Het financiële noodplan van de Europese Unie moet het vertrouwen in de eurolanden zodanig herstellen dat de nu toegezegde garanties nooit hoeven te worden gebruikt. Alleen op die manier wordt de toekomst van de euro veiliggesteld, zei hoogleraar internationale betrekkingen Luc Soete maandag. ,,Als de crisis zich verder als een virus over andere landen zou verspreiden, dan is ook dit bedrag volstrekt onvoldoende. Dan valt de eurozone alsnog uit elkaar'', aldus de Maastrichtse econoom.

,,De eurolanden kopen met dit omvangrijke pakket tijd om orde op zaken te stellen'', zei hoogleraar financiële markten Arnoud Boot. Landen als Spanje en Portugal moeten die tijd volgens hem gebruiken om duidelijk te maken hoe ze hun tekorten gaan wegwerken. De eurolanden tezamen moeten nu hun stabiliteitspact aanscherpen. ,,Het eurogebied moet als één geheel gaan opereren. Er moet een centrale macht komen die naleving van de regels kan afdwingen.''

De eurolanden spraken zondagnacht af in samenwerking met de Europese Commissie 500 miljard euro te reserveren om landen bij te staan als ze niet aan hun financiële verplichtingen kunnen voldoen. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is bereid daar nog eens 220 miljard euro aan toe te voegen. Om het noodplan verder te versterken, kondigde de Europese Centrale Bank (ECB) aan staatobligaties van eurolanden op te kopen om de stilgevallen handel in die schuldpapieren nieuw leven in te blazen.

,,Met al deze garanties wordt het belang om onzeker te zijn over de toekomst van de Spaanse economie weggenomen'', aldus Boot.

Volgens de Amsterdamse hoogleraar is dat ook terecht. ,,Spanje is Griekenland niet.''

Het omvangrijke plan moet de financiële markten weer vertrouwen geven in de toekomst van landen als Spanje, Portugal en Ierland, zodat de rentes waartegen deze landen geld kunnen lenen, betaalbaar blijven. ,,Dit moet ervoor zorgen dat het probleem beperkt blijft tot Griekenland'', aldus Soete. ,,Dat zou ook terecht zijn, want de andere landen staan er minder slecht voor dan de Grieken en hebben niet gelogen over hun tekorten.''

De financiële markten reageerden maandag positief op het plan. De Europese beurzen schoten omhoog en de rentes op Griekse, Spaanse en Portugese staatsobligaties daalden tot de niveaus van eind april. Soete waarschuwde echter dat de onzekerheid nu kan overwaaien naar landen buiten de eurozone. ,,De eurolanden staan duidelijk onder druk om hun tekorten terug te brengen. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië nog niet; de onzekerheid zou naar die kant kunnen overslaan. Zij hebben het voordeel dat ze hun munt kunnen devalueren om de schulden beter betaalbaar te maken, maar het is de vraag of men bijvoorbeeld in ponden wil blijven investeren.''

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden