AMSTERDAM - Het stilvallen van het vliegverkeer raakt verschillende delen van de Nederlandse economie. Naast de directe schade voor luchtvaartmaatschappijen ondervinden ook andere sectoren hinder. In hoeverre de economie als geheel blijvend lijdt onder de vulkaanuitbarsting is moeilijk te zeggen. De sector die het hardst geraakt wordt is natuurlijk de luchtvaart.

Doordat niet kan worden gevlogen lopen luchtvaartmaatschappijen inkomsten mis. KLM schatte vrijdag al dat het uitvallen van de vluchten dagelijks 10 tot 15 miljoen euro kost. Andere luchtvaartmaatschappijen kampen met soortgelijke kosten. Brancheorganisatie IATA schat dat de luchtvaartmaatschappijen 150 miljoen euro mislopen door het vliegverbod dat sinds donderdagavond geldt.

Andere delen van de economie worden indirect geraakt. Vakbond de Unie stelde zondag dat de werkgelegenheid rond Schiphol door de situatie onder zware druk komt te staan. Onder meer afhandelingsbedrijven en beveiligers worden volgens de vakbond hard geraakt.

De Britse krant The Guardian voorspelde eerder al dat Britse supermarkten op korte termijn te maken kunnen krijgen met een tekort aan vers fruit en groente dat door de lucht wordt aangevoerd. Ook Nederlandse voedselimporteurs hebben te maken aanvoerproblemen en financiële schade.

Uit de luchtvaartwereld klonk dit weekend al de roep om steun van de overheid. Brussels Airlines, onderdeel van het Duitse Lufthansa, vergeleek de situatie waarin luchtvaartmaatschappijen zich vinden met de situatie dat boeren hun oogst verloren zien gaan als gevolg van heftige regenval. FNV Bondgenoten riep de overheid zaterdag ook op om de luchtvaartmaatschappijen te hulp te schieten.

De staat zou met onder meer werktijdverkorting een bijdrage moeten leveren aan een tijdelijke verlaging van de personeelslasten.

EU-voorzitter Spanje liet weten maandag een bijeenkomst te organiseren met de ministers van verkeer van de lidstaten. Hier komt onder meer de eventuele verstrekking van steun aan de luchtvaartmaatschappijen op de agenda. Voorzitter Josê Manuel Barroso van de Europese Commissie zei zondag dat afspraken moeten worden gemaakt om zo te voorkomen dat eventuele steun leidt tot verstoring van de interne markt.

Tegelijkertijd kent de chaos ook economische winnaars. De prijzen van hotels rond Schiphol lopen op, wat gunstig is voor hoteluitbaters. Alternatieve vormen van vervoer profiteren ook. Zo steeg het aantal reizigers dat de hogesnelheidstrein nam flink. De Eurostar, de trein door de kanaaltunnel die Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk verbindt, zet extra treinen in en vervoert dagelijks tienduizenden passagiers meer dan gebruikelijk.

Wat de uiteindelijke schade zal zijn die de Nederlandse economie lijdt als gevolg van de aswolk, is moeilijk te zeggen. ING-hoofdeconoom zei vrijdag al dat hij denkt dat de ,,minnen groter zijn dan de plussen.''

Hierbij geldt ook dat veel van de economische activiteit die nu niet plaatsvindt, later zal worden ingehaald. Een reiziger die nu bijvoorbeeld niet vliegt, zal dat op een later tijdstip alsnog doen.

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden