DEN HAAG - Geen excuses, geen spijtbetuiging. Nout Wellink, de bekritiseerde president van De Nederlandsche Bank (DNB), erkende geen schuld maandag in zijn eerste gesprek met de parlementaire commissie-De Wit.

Wellink heeft het afgelopen jaar van banken, spaarders en politici veel kritiek te verduren gekregen omdat hij te weinig zou hebben gedaan rond de verkoop van ABN Amro en rond de faillissementen van het IJslandse Icesave en van DSB Bank. Die onderwerpen stonden maandag nog niet op de agenda, maar toch kwam de schuldvraag aan de orde.

Wellink constateerde dat DNB aan gezag en autoriteit heeft verloren. ,,Maar de wereld is minder maakbaar dan mensen verondersteld hebben. Dat is gewoon zo.'' Hij noemde de manier waarop de crisis zich had ontvouwd ,,een verdrietig proces'' en ,,een grote teleurstelling''.

Verder ging hij niet. ,,Ik geef mezelf niet de schuld. Ik heb mijn uiterste best gedaan en dat geldt ook voor de fantastische organisatie die DNB is.'' Na afloop van zijn gesprek zei hij: ,,Excuses maken, daar kom ik niet aan toe. Het is in strijd met mijn integriteit als ik die maak terwijl ik niet precies weet waarvoor.''

Wellink legde de commissie uit dat de kredietcrisis was geboren als een ,,veelkoppig monster'' in de Verenigde Staten: burgers die niet spaarden, banken die te gemakkelijk geld uitleenden en kredietbeoordelaars die hun werk slecht deden.

Hij had er voor gewaarschuwd, al vanaf 2006. En bij herhaling, maar het economisch tij was te mooi voor somberheid. ,,Sommige dingen zijn bijna niet over te brengen als de bomen tot in de hemel groeien.''

Volgens Wellink was ABN Amro slachtoffer van financiële instellingen die ,,onverantwoord grote risico's'' namen, daarmee enorme winsten maakten en ,,de rest van de wereld konden kopen''. ,,Degenen die zich netter gedroegen, bleven achter en werden een prooi van deze cowboys.''

Alle maatregelen die zijn genomen ten spijt zal er op enig moment een nieuwe economische crisis komen. Want de oorzaken van een volgende crisis kennen we nog niet, betoogde Wellink. ,,Ik zou zo ontzettend graag vandaag de risico's van morgen kennen.''.

Om 'de dijken te verhogen' pleitte de DNB-president voor hogere kapitaaleisen aan banken. Als dat in internationaal verband niet lukt, moet Nederland er zelf alvast aan beginnen. Ook moeten toezichthouders veel alerter zijn op nieuwe ingewikkelde financiële producten. Hij pleitte verder voor een Europese toezichthouder en stelde dat commissarissen ,,echt deskundig'', veel harder en veel kritischer moeten zijn.

Wellink hield ook een pleidooi voor een beperking van de aansprakelijkheid van DNB. Vorige week vroegen CDA, VVD en SP minister Wouter Bos van Financiën daar nog tevergeefs om.

Opmerkelijk in de hoorzitting maandag was nog het gesprek met Arnold Schilder, tot 2008 directeur Toezicht bij DNB. Die stelde onomwonden dat de IJslandse centrale bank DNB heeft ,,voorgelogen'' over de IJslandse internetspaarbank Icesave waar veel Nederlanders geld hebben verloren.

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden