AMSTERDAM - Een Britse psycholoog bestempelde eerder de derde maandag van januari tot 'meest deprimerende dag van het jaar'. Het slechte winterweer, het falen van goede voornemens en gebrek aan geld brengen veel mensen aan het somberen. Psychofysioloog Gerard Kerkhof van de Universiteit van Amsterdam (UvA) zet zijn vraagtekens bij 'blue monday'.

Is het wetenschappelijk bewezen dat mensen op maandag gedeprimeerder zijn?
De meeste mensen hebben de neiging om hun natuurlijke slaapperiode te vertragen. Op werkdagen staan ze op tijd op. Maar in het weekeinde blijven ze langer wakker - vaak om 's avonds leuke dingen doen - en worden ze dus ook later wakker. Als ze vervolgens op maandag weer worden gedwongen vroeg op te staan, komen ze slaap tekort. Dat leidt tot stemmingsverlies. Eigenlijk is elke maandag dus een blue monday.''

Is het ook zo dat in de winter meer mensen depressief zijn?
Ja, dat is waar. De zogenaamde 'seasonal affective disorder' oftewel 'winterdepressie' hangt waarschijnlijk samen met de beperkte hoeveelheid zonlicht die in de winter tot ons komt. In Nederland krijgen we door de langere dagen in de zomer twee keer langer en tien keer sterker zonlicht tot ons dan in de winter. En licht leidt tot meer concentratie, betere prestaties en het nemen van betere beslissingen. Dus minder licht leidt tot stemmingsverlies en mindere prestaties.''

Dat is wetenschappelijk bewezen?
Jazeker. Als je iemand na een periode in een duistere ruimte in een aangenaam intens licht zet, dan zie je binnen een minuut aan zijn elektrische hersenactiviteit dat het licht een positief effect heeft op het menselijk brein.''

Is er reden om aan te nemen dat de derde maandag in januari, zoals Cliff Arnall claimt, de meest deprimerende dag van het jaar is?
Het lijkt me geen grotere probleemmaandag dan alle andere maandagen.

Zaken als mislukte voornemens of financiële problemen kunnen mensen elke dag van het jaar treffen. Als er opeens op die derde maandag in januari twee positieve ervaringen tegenover staan, gaat de formule al niet meer op.''

Hoe kunnen mensen die toch menen last te hebben van 'blue monday' zich volgens u wapenen tegen deze dag?
Stel jezelf flink bloot aan licht: dat moet aantoonbaar effect hebben. Dus niet de hele dag doorbrengen in een kamer met de gordijnen dicht en alleen maar een kaarsje om je aan te verwarmen. Alle lichten aan, en overdag naar buiten. En doe anders gewoon dingen die je leuk vindt, dat wil ook zeker helpen.''

(c) ANP 2010 alle rechten voorbehouden