AMSTERDAM - De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft afstand gedaan van het drastische plan om de zogenoemde tophypotheek geheel te verbieden. Onder voorwaarden is deze straks nog steeds beschikbaar voor de consument, zo maakte de AFM woensdag nieuwe voorstellen bekend. De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) reageerde opgelucht.

Bij een tophypotheek leent de consument meer dan de woningwaarde om de zogenoemde 'kosten koper' te betalen, zoals notariskosten en overdrachtsbelasting. De AFM zei in april de tophypotheek te willen verbieden. Mensen moesten de extra kosten maar uit eigen zak betalen. Nu komt de toezichthouder hier deels op terug, na veel kritiek van onder meer politici, banken en de belangenvereniging van huizenbezitters, de VEH.

Als het aan de AFM ligt, kunnen consumenten straks toch nog maximaal 112 procent lenen van de woningwaarde. Maar ze moeten dan wel kiezen voor een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG).

De NVM vindt deze toevoeging essentieel, omdat starters hierdoor nog steeds hun 'kosten koper' kunnen meefinancieren. De meeste starters kiezen toch al voor een NHG-hypotheek, zei NVM-voorzitter Ger Hukker.

Een tophypotheek is verder nog mogelijk als mensen bereid zijn spaargeld aan te boren, verbouwingen doen die leiden tot een hogere waarde van de woning of een hypotheek nemen die veel lager ligt dan wat het salaris toestaat. De AFM wil wel dat iemand alles wat hij leent boven de 100 procent van de woningwaarde, dat binnen vijf tot zeven jaar aflost.

De VEH is hier kritisch over.

,,Bij een huis van 200.000 euro komt dat neer op 240 euro netto per maand, voor starters heel veel geld. Wij vinden dit instrument te zwaar voor het probleem'', aldus een woordvoerder.

Banken vinden dat het voorstel van de AFM geheel van tafel moet. ,,Het leidt tot instabiliteit van de woningmarkt. Bovendien zijn starters hier niet mee geholpen'', aldus een woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB).

AFM-voorzitter Hoogervorst onderstreepte nog eens het belang van de scherpere regels. ,,Het is niet zo dat huizenprijzen automatisch blijven stijgen. Bovendien loopt de werkloosheid volgens het Centraal Plan Bureau met ongeveer 5 procentpunt op. Dat betekent dat 150.000 huishoudens hiermee geconfronteerd worden'', schetste hij.

Minister Wouter Bos van Financiën heeft nog niet ingestemd met de nieuwe plannen van Hoogervorst. ,,Het is beter dan het was'', aldus de bewindsman. De AFM wil de nieuwe regels op 1 januari 2011 invoeren, maar geeft marktpartijen eerst de kans om erop te reageren. Bos wacht daarop voordat hij over de plannen oordeelt.

Econoom Martijn de Jong-Tennekes van de Rabobank vindt dat de AFM te veel ophef maakt over de tophypotheken. Volgens hem is er weinig verband tussen tophypotheken en gedwongen verkoop. Verder is het aantal executieverkopen in Nederland erg laag. Hij vindt de AFM ook selectief. ,,Iemand mag wel een persoonlijke lening op een auto. Als hij die kapot rijdt, heeft ie ook een restschuld. Maar dat is blijkbaar geen probleem.''



(c) ANP 2009 alle rechten voorbehouden