DEN HAAG - De Nederlandse arbeidsmarkt moet veel flexibeler worden om de stijgende werkloosheid beter te kunnen bestrijden. Maatregelen als deeltijd-WW en een hoge mate van ontslagbescherming passen daar niet bij, waarschuwt het Centraal Planbureau (CPB).

,,Werkloosheid wordt niet voorkomen door deeltijd-WW, maar vooral verstopt. Met als beloning voor de verborgen werkloze een vrijstelling van de sollicitatieplicht'', stellen de economen van het planbureau in het dinsdag gepresenteerde boek 'De grote recessie'. Daarin beschrijven de deskundigen van het planbureau de oorzaken en gevolgen van de sterke economische krimp van de afgelopen maanden.

Ondanks alle sombere voorspellingen is de werkloosheid in Nederland vooralsnog niet sterk gestegen. Volgens veel deskundigen komt dat echter vooral omdat werknemers die gebruikmaken van deeltijd-WW, niet tot de groep werklozen worden gerekend. Het CPB gaat er dan ook nog steeds vanuit dat de werkloosheid de komende anderhalf jaar flink zal stijgen.

Die toename van de werkloosheid kan volgens het CPB veel beter worden bestreden door mensen met een vast contract minder bescherming te bieden tegen ontslag dan nu het geval is. Ondernemers zouden dan veel sneller geneigd zijn mensen aan te nemen, omdat ze er niet aan vastzitten als de situatie verslechtert. Nu kenmerkt de Nederlandse arbeidsmarkt zich vooral door een grote scheiding tussen beschermde werknemers met een vaste aanstelling en een steeds grotere groep tijdelijke werknemers en uitzendkrachten die de eerste klappen opvangen.

,,Flexibiliteit moet in Nederland beter worden verdeeld'', beaamt hoogleraar arbeidsmarkt Ton Withagen.

,,We hebben in Nederland zware bescherming voor zittende werknemers met een vast contract en weinig voor flexibele werknemers. Als je dat beter verdeelt, wordt het voor bedrijven makkelijker om nieuwe krachten in dienst te nemen als de economie aantrekt. Blijft de bescherming voor zittende werknemers hoog, dan trekken bedrijven bij herstel toch weer liever een blik uitzendkrachten open.''

Niet alleen de ontslagbescherming belemmert het herstel van de arbeidsmarkt, ook de deeltijd-WW helpt volgens het CPB niet. Die zou werknemers vasthouden in hun huidige baan, terwijl ze beter op zoek kunnen gaan naar een nieuwe. ,,De populariteit van deeltijd-WW berust op het idee dat er in tijden van crisis geen enkele baan beschikbaar is. Maar dat is een misvatting'', aldus het CPB. ,,De arbeidsmarkt is een voortdurende stoelendans waarin mensen steeds stoelen verlaten om een nieuwe te bezetten.''

Dinsdag waren er toch weer enkele lichtpuntjes te ontwaren op de Nederlandse arbeidsmarkt. Zo bleek de werkloosheid nog altijd het laagst van alle landen in de Europese Unie en meldde de bond van uitzendbureaus dat de vraag naar uitzendkrachten in de vier weken tot 9 augustus voor het eerst in bijna twee jaar niet is gedaald. Volgens Withagen is het echter nog te vroeg voor optimisme. ,,We moeten eerst afwachten hoe het er in september uitziet, dan weten we hoe het gaat met de schoolverlaters op de arbeidsmarkt.''



(c) ANP 2009 alle rechten voorbehouden