AMSTERDAM - Wereldwijd bereikt de crisis begin 2010 pas haar dieptepunt. Het herstel wordt vanaf halverwege 2010 verwacht. Dat zegt Roland Berger Strategy Consultants op basis van onderzoek naar de invloed van de wereldwijde economische crisis, onder 4600 directeuren en managers van bedrijven over de hele wereld. De financiële problemen zijn nog niet voorbij en met name in West-Europa lijken nog meer gedwongen ontslagen te gaan vallen.

Vanaf eind 2008 was de economische crisis over de hele wereld te voelen. Voornamelijk de Verenigde Staten, Europa en Japan zijn hard geraakt. Het ergste moet echter nog komen volgens Roland Berger. Uit onderzoek blijkt dat bestuurders verwachten dat de wereldwijde economie komend jaar nog afneemt met 4%. Wereldwijd verwacht het strategisch adviesbureau dat de crisis begin 2010 haar dieptepunt bereikt en pas halverwege 2010 enige vorm van herstel zal vertonen.

Bestuurders uit Groot-Brittannië en Centraal- en Oost-Europa zijn pessimistischer ingesteld en denken dat het dieptepunt pas halverwege 2010 ligt. Amerikaanse en Aziatische bestuurders zijn iets optimistischer: zij verwachten een economische opleving al tegen het einde van 2009.

Door de crisis komen steeds meer bedrijven in financiële problemen. Uit het onderzoek blijkt dat 45% van de bedrijven problemen heeft met het krijgen van nieuwe leningen. Meer dan 30% wordt gedwongen om tekortkomingen in hun krediet te accepteren en 51% klaagt dat de krediettermijnen steeds slechter worden.

Om dit op te vangen richten de bestuurders zich onder andere op het reduceren van de personeelskosten.

Tot nu toe geeft tussen de 30% en 60% van de bestuurders aan al meer dan 10% in de personeelskosten te hebben gesneden. De verwachtingen zijn dat dit komend jaar verder zal toenemen. Maar liefst 79% van de West-Europese bestuurders is van plan om personeelskosten terug te dringen. Met name gedwongen ontslagen (52%) en werktijdverkorting (45%) moeten hiervoor gaan zorgen.

"Organisaties denken dat ze ingegrepen hebben, echter vaak nog niet ingrijpend genoeg," aldus René Seyger, partner bij Roland Berger Strategy Consultants. Uit onderzoek uit 2005 van Roland Berger blijkt dat het merendeel van de bedrijven pas ingrijpt zodra zich een inkomsten- of liquiditeitscrisis voordoet. Seyger: "Dat is eigenlijk veel te laat. Het is ook opmerkelijk, want conjunctuurbewegingen kunnen eigenlijk nooit een verrassing zijn. Anders gezegd: de crisis is een "reset" knop om de organisatie - alleen nu met een andere omvang - opnieuw in te richten."

Volgens veel bestuurders biedt de crisis echter ook kansen. Zo kunnen bedrijven zich nu meer richten op de kernactiviteit van hun organisatie. Ook ziet tweederde kans om de kostenbasis te verlagen. Daarnaast ziet meer dan de helft van de bestuurders goede kansen voor marktconsolidatie. Voor de algemene economie erkennen de bestuurders de voordelen van hulp vanuit de overheid, maar ze zien dit niet als heel belangrijk voor hun eigen bedrijven. Azië ziet de hulpprogramma's van de overheid als het meest positief.

De financiële dienstverlening, de automotive industrie en de machinebouw zijn de sectoren waar de hardste klappen zijn gevallen. Herstel zal een langdurig proces zijn, voornamelijk voor de auto-industrie. De bestuurders uit het onderzoek geven aan dat zij de farmaceutische industrie en gezondheidssector de beste kansen geven voor herstel.

(c) ANP 2009 alle rechten voorbehouden