DEN HAAG - Volgens de eerste, voorlopige raming van het CBS is de Nederlandse economie in het eerste kwartaal van 2009 met 4,5 procent gekrompen ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dit is de grootste krimp van de Nederlandse economie na de Tweede Wereldoorlog.

Vooral de export en de investeringen liepen heel fors terug. Voor het eerst in jaren was ook de consumptie van huishoudens lager. De overheidsbestedingen namen nog wel toe. Het aantal banen was bijna 30 duizend hoger dan een jaar geleden, maar lager dan in het vierde kwartaal.

Kwartaal-op-kwartaalkrimp 2,8 procent
Ten opzichte van een kwartaal eerder kromp de Nederlandse economie in het eerste kwartaal van 2009 met 2,8 procent. Hierbij is rekening gehouden met werkdag- en seizoeneffecten. Een zo grote kwartaal-op-kwartaalkrimp is door het CBS niet eerder gemeten. De teruggang in het eerste kwartaal is ook veel groter dan in de laatste kwartalen van 2008 toen de Nederlandse economie in een recessie raakte.

Zeer grote daling van de uitvoer
In het eerste kwartaal van 2009 was het volume van de uitvoer van goederen en diensten 11,8 procent lager dan in hetzelfde kwartaal van 2008. Zowel de uitvoer van Nederlands product als de wederuitvoer daalde meer dan 10 procent, de uitvoer van diensten nam minder sterk af. De invoer van goederen en diensten was bijna 11 procent lager dan een jaar eerder.

Vooral de invoer van duurzame consumptiegoederen en de invoer van investeringsgoederen liepen terug.

Consumptie huishoudens gedaald
Huishoudens hebben in het eerste kwartaal 2,4 procent minder besteed dan een jaar eerder. Het is voor het eerst in vier jaar dat de bestedingen van consumenten dalen. Vooral de bestedingen aan duurzame consumptiegoederen waren aanzienlijk lager. De grootste daling deed zich voor bij de aanschaf van nieuwe auto’s. Maar ook werd minder besteed aan woninginrichting, consumentenelektronica en kleding. Bij de diensten liepen vooral de uitgaven aan horeca en vliegreizen flink terug. Tenslotte namen ook de bestedingen aan voeding- en genotmiddelen af.
Het volume van de overheidsconsumptie was in het eerste kwartaal 2,8 procent hoger dan een jaar eerder. Daarmee zijn de overheidsbestedingen de enige bestedingscategorie die een groei laat zien. Vooral de reële uitgaven voor de zorg, maar ook die voor het openbaar bestuur namen toe.

Investeringen vallen ver terug
In het eerste kwartaal is 10,1 procent minder geïnvesteerd dan een jaar eerder. De investeringen in machines en bedrijfsauto’s daalden het meest. Ook werden veel minder computers aangeschaft. De scherpe daling van het aantal transacties op de markt van bestaande koopwoningen speelt een belangrijke rol bij de lagere investeringen in woningen. In bedrijfsgebouwen en infrastructurele werken werd wel iets meer geïnvesteerd.

Fors lagere productie industrie, handel, horeca en transport
De terugval in de economie wordt in steeds meer bedrijfstakken zichtbaar. De productie van de industrie was 14 procent lager dan in het eerste kwartaal van 2008. Ook de handel, horeca en transport hadden te kampen met een grote productiedaling. Zelfs de financiële en zakelijke dienstverlening laat nu voor het eerst in bijna zes jaar een krimp van de productie zien, waaronder in de uitzendbranche. De landbouwproductie viel scherp terug. De winning van delfstoffen kromp vanwege minder uitvoer van aardgas ondanks hogere binnenlandse bestedingen vanwege de strengere winter. Daarentegen bleef de bouwproductie redelijk op peil, vooral door het werken aan al eerder gecontracteerde opdrachten. Een meer substantiële groei van de productie was er alleen in de collectieve sector, zowel bij de zorg als bij het openbaar bestuur.

Nog wel iets meer banen dan een jaar geleden
In het eerste kwartaal van 2009 waren er 27 duizend banen van werknemers meer dan in hetzelfde kwartaal van 2008. Deze groei van 0,3 procent was wel veel minder dan de banengroei in de afgelopen jaren. Na correctie voor seizoeninvloeden is het aantal banen in het eerste kwartaal 0,4 procent lager dan in het vierde kwartaal van 2008. Dit is de eerste kwartaal-op-kwartaalkrimp in vier jaar.

Bron: CBS