DEN HAAG - De Hoge Raad doet vrijdag uitspraak in het juridische gevecht rond de energiebedrijven in ons land. Regering en Tweede Kamer willen dat de netten van stroom en gas in handen blijven van de overheid en dat is vastgelegd in de zogeheten splitsingswet. Het gerechtshof in Den Haag haalde die wet vorig jaar onderuit in een zaak die was aangespannen door energiebedrijven.

Huishoudens kunnen vandaag de dag kiezen uit zo’n 30 leveranciers van stroom en gas. Ze zitten echter letterlijk vast aan de distributiebedrijven. De splitsingswet brengt een strikte scheiding aan tussen het leveren van de energie en het distribueren ervan. Energiebedrijven moeten door de wet worden opgesplitst in een publiek netwerkbedrijf en een commercieel bedrijf dat stroom of gas levert.

Dat moet voorkomen dat energiebedrijven die verlies lijden op de verkoop van energie dit kunnen afwentelen op afnemers die aangesloten zijn op hun leidingen. Ook moet de wet waarborgen dat er voldoende geld wordt gestoken in de netwerken van energie, zodat de levering niet in gevaar komt.

De energiebedrijven hebben zich van meet af aan fel verzet tegen de splitsingswet. In een vrije Europese energiemarkt worden de ondernemingen steeds groter doordat dit economische schaalvoordelen biedt. De Nederlandse energiebedrijven zijn naar verhouding klein en de concurrentie wordt moeilijker door het afstoten van het netwerkbedrijf. In andere Europese landen zijn de energiebedrijven niet verplicht om zich op te splitsen.

De energiebedrijven Eneco, Delta en Essent spanden zaken aan tegen de staat.

Essent, dat werd overgenomen door de Duitse energiereus RWE, heeft het netwerk inmiddels afgesplitst. Eneco en Delta, die beide in handen zijn van regionale overheden, hebben de netwerkbedrijven nog steeds in handen.

Het gerechtshof In Den Haag bepaalde dat de splitsingswet in strijd is met Europees recht omdat inbreuk wordt gemaakt op het vrije verkeer van kapitaal. De energiebedrijven Eneco en Delta waren daar blij mee. Volgens hen is de splitsingswet niet nodig, omdat er al andere wetten zijn die de consumenten beschermen en de zekerheid van het leveren van energie waarborgen. De wet maakt wel de financiering van de kapitaalintensieve bedrijven een stuk duurder, doordat minder vermogen in de onderneming zit in de vorm van distributienetten.

Het is niet duidelijk of de Hoge Raad vrijdag de knoop doorhakt. Uitstel van het vonnis is mogelijk, als de Raad eerst advies wil van het Europese Hof.