BRUSSEL - Dankzij de financiële crisis is de euro razend populair. Oost-Europese en Scandinavische landen van buiten de eurozone overwegen over te stappen op de Europese eenheidsmunt. Zelfs IJsland, dat geen lid is van de EU, denkt daar hard over na.

De reden voor deze populariteit is eenvoudig: kleine nationale valuta verliezen in deze tijden van economische crisis veel eerder hun waarde dan de gezamenlijke, sterke euro. Die is sinds de invoering op 1 januari 2002 een sterke en stabiele munt gebleken die kan concurreren met de dollar. Dat is mede te danken aan het zogeheten stabiliteits- en groeipact, waarin staat dat elk euroland op de middellange termijn streeft naar een begroting die in evenwicht is of een overschot heeft.

Een duidelijk voorbeeld van een land dat naar de gezamenlijke Europese munt lonkt, is niet-EU-land IJsland. De IJslandse kroon verloor sinds januari ongeveer 40 procent van zijn waarde. Volgens een recente opiniepeiling wil ruim twee derde van de IJslanders lid worden van de EU en bijna 73 procent van de bevolking wil de kroon inruilen voor de euro.

In Polen, waar de zloty de afgelopen tijd een duikvlucht maakte ten opzichte van de euro, wil de regering in 2012 overschakelen op de euro. Dat overstappen gaat overigens niet zomaar. Landen die dat willen moeten voldoen aan strenge criteria ten aanzien van inflatie en begrotingstekort.

In Denemarken, waar de kiezers in 2000 de euro in een referendum nog afwezen, gaf premier Anders Fogh Rasmussen toe dat zijn land ,,ziet hoe schadelijk het is om buiten de eurozone te blijven tijdens deze crisis.'' De Deense kroon staat onder druk nu investeerders kiezen voor sterkere valuta als de euro.

Ongeveer de helft van de Denen is inmiddels voor invoering van de euro is.

Donderdag zei Rasmussen dat zijn land voor de euro moet kiezen en noemde hij 2011 als mogelijk jaar voor een nieuw referendum over de invoering ervan.

In Zweden, waar invoering van de euro in een referendum in 2003 nog werd afgewezen, steunt volgens de laatste opiniepeiling 47 procent van de inwoners invoering van de euro. In 2003 gold dat nog slechts voor 42 procent.

Van de Scandinavische landen ziet alleen Noorwegen (geen EU-lid) de koersdaling van hun kroon positief in. Goed voor de export, redeneren de Noren.

In Hongarije zien politici en ondernemers daarentegen de euro meer en meer als de enige oplossing voor de enorme koerswisselingen van de Hongaarse forint. Premier Ferenc Gyurcsany wil nog voor de voor 2010 geplande verkiezingen, stappen zetten op weg naar invoering van de euro.

Tot slot hebben ook Estland, Letland en Litouwen wel oren naar de euro. Deze Baltische landen zullen naar verwachting het eerste voldoen aan de criteria voor invoering. Slowakije wordt over twee maanden het eerste nieuwe euroland.


(c) ANP 2008 alle rechten voorbehouden