AMSTERDAM - Hoe houden we het pensioen betaalbaar en wie draagt de risico's? De discussie daarover woedt al lange tijd en het pensioenakkoord dat werkgevers, kabinet en vakbeweging in juni sloten moet de basis vormen voor een nieuw pensioensysteem. De grootste vakbond, FNV Bondgenoten wijst het akkoord af en noemt het een casinopensioen omdat het de pensioenen te onzeker zou maken. De Nederlandsche Bank inventariseerde hoe de risico's nu zijn verdeeld op basis van de reglementen van de fondsen.

Van de 5,8 miljoen werknemers die zijn aangesloten bij een pensioenfonds, vallen er 5 miljoen onder een bedrijfstakpensioenfonds. Zij hebben vrijwel allemaal een zogeheten uitkeringsovereenkomst. Dat wil zeggen dat het fonds toezeggingen doet over het nominale pensioen dat de deelnemers straks krijgen. Het fonds belooft die toezegging na te komen, maar dat betekent niet dat deelnemers helemaal geen risico lopen. Gaat het slecht, dan kan er in het uiterste geval worden gekort op de uitkering.

Bovendien verbinden de meeste fondsen voorwaarden aan het indexeren van de pensioenen. Dan stijgt het pensioen alleen mee met de inflatie als de financiële situatie van het fonds het toelaat. Zo lopen deelnemers het risico dat zij er wel in koopkracht op achteruit gaan als hun fonds het niet goed doet.

De overige 0,8 miljoen werknemers vallen onder een ondernemingsfonds. Ruim 10 procent van die fondsen heeft een beschikbare premie-overeenkomst, waarbij de hoogte van het toekomstig pensioen niet vaststaat, maar afhankelijk is van het rendement.

Wel ligt de hoogte van de premie vast. Nog eens 16 procent van de ondernemingspensioenfondsen hebben een mengvorm. Tot een bepaald salarisniveau is het pensioen gegarandeerd, daarboven is het afhankelijk van het beleggingsresultaat. In deze gevallen lopen de deelnemers dus rechtstreeks beleggingsrisico's.

De laatste tien jaar is de beschikbare premieregeling in opkomst, constateert DNB.

(c) ANP 2011 alle rechten voorbehouden