AMSTERDAM - Onzekere consumenten en een kwakkelend economisch herstel zetten de financiële resultaten van Nederlandse, internationaal opererende bedrijven onder druk. Vijf multinationals hebben al een winstwaarschuwing afgegeven. Daarmee lijkt de kous nog niet af.

Na KPN, TNT en Philips volgden maandag AkzoNobel en TomTom. Voor elke onderneming is de directe reden voor het verminderd optimisme anders. Maar een trend is zichtbaar. ,,De winstwaarschuwingen passen in het beeld van een economie die wel groeit, maar nog erg kwetsbaar is, zegt Wim Boonstra, hoofdeconoom van de Rabobank.

Het grootste probleem ligt bij de bestedingen. ,,De wereldhandel is op peil gekomen na de recessie, maar zowel de consumentenbestedingen als de investeringen blijven zwak'', aldus Boonstra. ,,In veel landen, onder meer in de VS, zie je bovendien dat de overheden de uitgaven afbouwen.''

Consumenten voelen zich volgens de econoom onzeker. ,,Het politieke klimaat speelt mee. In Europa zijn er nog allerlei onopgeloste zaken. Daardoor blijven mensen voorzichtig om geld te laten rollen.''

Voor Philips is het broze consumentenvertrouwen doorslaggevend. Het concern meldde vorige week dat met name de lichtdivisie en de divisie consumentenelektronica last hebben van een zwakkere vraag. Ook TomTom heeft het al langer moeilijk met de consumenten. De verkoop van losse navigatiekastjes valt flink tegen.

Voor AkzoNobel zijn het vooral de hoge grondstofprijzen die het concern voor problemen stellen. Het bedrijf zegt de prijzen aan de klanten te kunnen doorberekenen, maar met vertraging.

De zwakkere economie maakt het voor AkzoNobel moeilijker om de prijzen rigoureus omhoog te schroeven.

Voor veel bedrijven is daarnaast de aanhoudende zwakte van de dollar een probleem, denkt analist Mark van der Geest van ABN Amro. ,,AkzoNobel haalt een groot deel van de omzet uit de Verenigde Staten. Als de dollar laag staat, is het effect al snel groot.''

Waren bedrijven te optimistisch met de eerder afgegeven verwachtingen? Dat kan je volgens Van der Geest alleen met de kennis van nu zo stellen. ,,Zaken als de crisis rond Griekenland en valuta-ontwikkelingen zijn altijd moeilijk van tevoren in te schatten''. Bovendien leken gevoelige sectoren als de bouwsector en de huizenmarkt aan het begin van het jaar een redelijke start te maken, maar zakte de vraag in het tweede kwartaal toch in, aldus Van der Geest.

Na de winstwaarschuwingen van de vijf concerns uit de Amsterdamse hoofdindex zullen er meer volgen, denkt Van der Geest. ,,De economie zwakt af in meerdere sectoren, en het is wachten op de volgende waarschuwing. In ieder geval zullen de tweedekwartaalcijfers tegenvallen.''

(c) ANP 2011 alle rechten voorbehouden