DEN HAAG - Moed. Het is een prachtig woord. Voor mij is het bijna synoniem voor ‘vertrouwen’ in deze moeilijke tijden, ‘Moed houden!’

Moed betekent ook durf. Het lef hebben om tegen de stroom in te roeien.

Daarmee vat moed mooi samen wat Nederland nu nodig heeft: vertrouwen en durf! Het zijn niet toevallig ook twee karakteriserende kenmerken van ondernemerschap.

Het zal in mijn ogen dan ook de ondernemer zijn die ons uit het moeras gaat trekken, waaronder ik dan ook de ondernemende CEO’s en ondernemende werknemers versta.

Ja, de crisis slaat onverbiddelijk toe. En ja, dit heeft een impact die we ons tot voor kort nog niet konden voorstellen. Op individueel niveau zijn de gevolgen soms uitermate triest en nauwelijks te overzien. Maar de snelste weg uit een penibele situatie vind je toch nog altijd door actief, creatief en met passie naar de uitweg te zoeken.

Daarbij helpt het niet dat we de krant niet open kunnen slaan of de televisie aan kunnen zetten zonder dat de crisis in volle hevigheid over ons wordt uitgestort en niet op de meest constructieve wijze. Het ‘verbod op nadenken’ lijkt toe te slaan en de simpelheid van ‘korte zinnen’ krijgt ook hier de overhand. Iedereen praat elkaar na en dingen worden maar zelden in hun context of het juiste perspectief geplaatst. Bijvoorbeeld dat een krimp van 3,5 procent ons op het welvaartsniveau van 2006 brengt, en dat dat toch echt een andere werkelijkheid is dan de jaren ‘30 van de vorige eeuw, die ons steeds dreigend wordt voorgespiegeld.

Of dat de crisis ons ook kansen biedt.

Scheidend Rabobanktopman Bert Heemskerk wees er bij de presentatie van de jaarcijfers begin maart toepasselijk op dat het Chinese karakter voor crisis zowel ramp als kans uitdrukt. Het is belangrijk dat meer mensen weer in kansen gaan denken. Nederland moet weer een beetje bij zijn positieven komen.

Want de crisis biedt wel degelijk grote kansen, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie. Nu de immense druk van stakeholders is weggevallen om het belang van de aandeelhouders en dus koersstijging voorop te stellen, ontstaat er de ruimte en zelfs de noodzaak om nieuwe wegen in te slaan. Banken, verzekeraars, met in hun kielzog financiële intermediairs, subleveranciers of bijvoorbeeld ontwikkelaars, allen staan zij voor de schone taak zichzelf opnieuw uit te vinden. De voorsprong te vinden in verandering.

Dit geeft ook ruimte aan al die kleinere, slimme ondernemers in spé die al jaren op zolderkamers en in broedplaatsen zaten te pionieren maar tegen muren aanliepen. Ook voor hen zal ruimte ontstaan. Dit moet gestimuleerd worden. Bijvoorbeeld door bij de door de overheid gesteunde banken speciale leningen voor duurzaam en innovatief ondernemen te verstrekken. “Juist in tijden van crisis moet je laten zien: het milieu doen we voor het echie, om met de onlangs tot meest invloedrijke duurzame Nederlander Pieter Winsemius te spreken.

Slimme duurzame innovaties geven niet alleen een impuls aan het bedrijfsleven, maar leveren ook maatschappelijke resultaten op. En op de lange termijn levert dat Nederland weer een concurrentievoordeel op. Om nog maar te zwijgen over wat de consument in zijn portemonnee zal merken wanneer hij zijn huis en reisgedrag ‘aanpakt’ met de huidige mogelijkheden rond energiebesparing en op die manier overigens ook weer een bijdrage aan innovatie levert.

De overheid moet nu alle seinen op groen zetten en financieringsmogelijkheden creëren voor nieuw ondernemerschap, innovatie en duurzaam ondernemen. Om ondernemende burgers met moed de mogelijkheid te bieden hun kansen te grijpen, met als doel uiteindelijk sterker uit de economische crisis te komen.

Bij de Kamers van Koophandel is dat precies waar we dagelijks mee bezig zijn. Het stimuleren van de regionale economie en het verder helpen van ondernemers.

Durf, vertrouwen, en een positieve grondhouding daar draait het nu om. Bij de overheid, bij opiniemakers, bij ondernemers, en bij u en mij.

Geschreven door Frans van Steenis, Algemeen Directeur Kamer van Koophandel Nederland