DEN HAAG - Op 1 april presenteerden de 20 ambtelijke werkgroepen hun bezuinigingsvoorstellen in het kader van de Brede Heroverwegingen. De ambtelijke werkgroepen hadden de taak om op hun werkveld voorstellen te vinden waarmee de overheid tenminste 20% kan besparen. De voorstellen moeten een bijdrage leveren om na de economische crisis het huishoudboekje van de overheid weer op orde te krijgen. Voor de werkgroepen gold: alles is bespreekbaar, er zijn geen taboes of heilige huisjes.

En zo ging het ook: de ambtelijke werkgroepen kwamen met vergaande voorstellen voor bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek, de AOW, gezondheidszorg, werkloosheidsuitkeringen en kinderopvang. Ingrijpende maatregelen die ons allemaal op de een of andere manier in de portemonnee zullen raken. Als burger, als woningbezitter, als ouder of bijvoorbeeld als patiënt.

De bezuinigingsvoorstellen zullen iemand in meer of mindere mate raken, afhankelijk van welke rollen die persoon in het maatschappelijk verkeer inneemt. Ook zelfstandigen kunnen op meerdere vlakken met de bezuinigingsvoorstellen te maken krijgen.

Broertje dood
De voorstellen waarmee de zzp’er als ondernemer te maken krijgt, liggen voornamelijk op het fiscale vlak. En als ik de plannen van de ambtelijke werkgroep ‘Belastingen’ eens goed bekijk, dan zie ik dat er in deze werkgroep sterk is gefocust op een vereenvoudiging van het huidige belastingstelsel. Een loffelijk streven, want veel ondernemers hebben een broertje dood aan de ingewikkelde belastingwetgeving. Zou het dan toch gaan lukken? Én leuker én makkelijker?

De werkgroep heeft naar mijn stellige overtuiging echt out-of-the-box gedacht.

Los nog even van mogelijke inkomenseffecten, zijn de plannen qua achterliggende gedachten sympathiek en het wat mij betreft absoluut waard om verder over na te denken en ook uit te werken.

Eindelijk: zelf kiezen
Het meest vergaande voorstel – maar tegelijk ook het voorstel dat in één klap een heleboel gedoe oplost – is het voorstel waarin de werker (dat wil zeggen de opdrachtnemer of werknemer) en de werkverschaffer (dat wil zeggen de opdrachtgever of werkgever) samen zelf en vóóraf kiezen of de beloning voor de werkzaamheden valt onder de loonheffing of onder de winstbepalingen. Echt een goed voorstel, als je het mij vraagt. Dit sluit namelijk veel meer aan bij de wens van de praktijk. Het betekent het einde van het huidige vermaledijde systeem waarin de Belastingdienst op basis van feiten en omstandigheden achteraf kan bepalen dat de werkzaamheden eigenlijk in loondienst werden verricht.

Hoewel de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) er wel voor gezorgd heeft dat de Belastingdienst niet meer kan naheffen als achteraf blijkt dat iemand feitelijk in loondienst een opdracht deed, is het voorstel van de ambtelijke werkgroep wel precies waar we heen willen. Echte duidelijkheid vooraf. De voorstellen maken daardoor ook de weliswaar handige, maar ook door velen zo verguisde VAR overbodig. Dat geldt dan ook meteen voor alle borrelpraat. Vervelende en onterechte discussies dat je bijvoorbeeld tenminste drie opdrachtgevers zou moeten hebben om ondernemer te kunnen zijn, gaan ook tot het verleden behoren.

Van drie naar twee en van een heleboel naar één
Vergaand is ook het voorstel om in de inkomstenbelasting terug te gaan naar twee categorieën voor inkomen uit arbeid: loon en winst. De onbegrepen categorie ‘resultaat uit overige werkzaamheden’ komt daarmee te vervallen. Ook dat creëert helderheid. Verder stelt de werkgroep voor om de huidige fiscale ondernemersfaciliteiten (zelfstandigenaftrek, etc.) op te laten gaan in één nieuwe faciliteit. Ook dit maakt het stelsel wel een stuk eenvoudiger.

Tevreden?
Als ik de voorstellen voor zzp’ers bekijk, dan ben ik – in ieder geval over de denkrichting – zeer tevreden. Ik heb het gevoel dat de werkgroep ook goed geluisterd heeft naar een aantal zaken die we vanuit PZO hebben ingebracht. Het belangrijkste is dat het allemaal vele malen eenvoudiger gaat worden. Dit neemt niet weg dat er op een aantal punten voor zelfstandigen ook inkomenseffecten zullen zijn. Vanuit PZO gaan we daar nog eens goed naar kijken. Maar vooralsnog lijkt het dat aan de bezuinigingsvoorstellen voor zzp’ers en hun opdrachtgevers toch vooral ook veel positieve elementen zitten.

Geschreven door Esther Raats-Coster, voorzitter van het Platform Zelfstandige Ondernemers (PZO)