ABCOUDE - Uit de ICT Barometer van Ernst & Young zou blijken dat de ICT-branche niet of nauwelijks lijdt onder de kredietcrisis. Ook het meest recente branche rapport over deze sector van ABN-AMRO onderschrijft dat. Toch zijn er ook heel andere geluiden.

Barometer
Op 23 september van dit jaar komt Ernst & Young naar buiten met de ICT Barometer. De ICT Barometer van Ernst &Young is een tweemaandelijks onderzoek onder 600 Nederlandse directeuren, managers en professionals. Uit de Barometer komt naar voren dat de ICT-branche niet of nauwelijks lijdt onder de kredietcrisis. Er wordt het aankomend jaar zelfs een stijging van het ICT-budget verwacht. Hoewel de budgetten wel minder snel stijgen dan voorheen.

Stijgen
De uitkomsten van deze barometer komen overeen met het meest recente brancherapport van ABN-AMRO over de IT dienstverlening. In dat rapport schrijven de samenstellers dat de omzet van de IT-dienstverlening in 2008 zal stijgen. Alleen iets minder dan in 2007.

Dienstverlening
Bedrijven in de branche IT-dienstverlening leveren voor de zakelijke markt diensten aan op het gebied van softwareontwikkeling, applicatiebeheer, werkplekbeheer en IT advisering. De branche bestaat relatief kort (circa 25 jaar) maar is in die korte tijd uitgegroeid tot een onmisbare factor in de huidige economie.

Cijfers
Er werken ongeveer 250 duizend mensen in deze sector. Er zijn 21 duizend bedrijven, waarvan 99% in het mkb. De omzet in de IT dienstverlening bedraagt bijna 9 miljard euro.

De totale omzetgroei lag op 4,9%.

Startkapitaal
De markt van de IT dienstverlening is zeer gefragmenteerd. Kenmerkend is het grote aantal freelance zelfstandigen zonder werknemers. Omdat het startkapitaal relatief laag kan zijn is de toetredingsdrempel laag. Mede daardoor is de aanwas en het verloop van bedrijven in de branche hoog.

Software
In het rapport verwacht ABN-AMRO dat software het snelst groeiende segment binnen de IT-dienstverlening blijft en dat uitbesteding en vooral offshoring opnieuw sterk zal toenemen.

Wereldtop
Naast multinationals als IBM en Capgemini, is er een groot aantal middelgrote en kleine Nederlandse spelers actief in de IT dienstverlening. Nederland kent volgens het World Economic Forum een sterk ontwikkelde IT-markt en de kwaliteit van de aanwezige internetstructuur en IT-consultancy behoren tot de wereldtop.

Zesde
In 2007 stijgt Nederland zes plaatsen op de ICT ranglijst van het Forum naar plaats zes. In 2006 was dit nog een twaalfde plaats. De concurrentie op de Nederlandse markt is hoog door de relatieve openheid voor (buitenlandse) toetreders. Ook bestaat er een continue trend van schaalvergroting door fusies en overnames. Op de markt voor ICT diensten hebben de top-5 spelers ongeveer 50% van de markt in handen.

Personeelstekort
Dit is wel een branche die kampt met een structureel tekort aan geschoolde arbeidskrachten. Dat zal ook problematisch blijven. IT-bedrijven hebben in 2007 al aangegeven omzet mis te lopen door gebrek aan specialisten. De schaarste zorgt voor loonstijgingen, die niet of slechts gedeeltelijk doorberekend kunnen worden.

Probleemloos
Uit de al eerder genoemde ICT Barometer van Ernst & Young komt ook naar voren dat de vraag naar interne en externe ICT’ers - net als voorgaande jaren – blijft toenemen. Volgens Jacob Verschuur van Ernst & Young leek het erop dat de sector de gevolgen van de kredietcrisis redelijk probleemloos weet op te vangen. Maar dat was zes weken geleden.

Terugschroeven
Een maand na de ICT Barometer van Ernst & Young komt de Automatisering Gids met het artikel IT-sector schiet in de kramp (24 oktober 2008). In het artikel worden de eerste tekenen van terugschroeven van ICT-investeringen waargenomen: ‘De mondiale economische crisis heeft zich de afgelopen twee weken duidelijk gemanifesteerd in de Nederlandse IT-industrie’. Vervolgens komen verschillende deskundigen aan het woord.

Pijn
Rogier de Kroon van Sogeti Nederland BV ziet bijvoorbeeld de vraag naar mensen afnemen en de extreme druk op de werving van nieuwe mensen verdwijnen. Marco Gianotten van onderzoeksbureau Giarte merkt dat de ICT-branche de pijn begint te voelen.

Veranderd
Ook Jacob Verschuur van Ernst & Young wordt (weer) gevraagd. Verschuur ziet dat de situatie – in tegenstelling tot wat hij de maand daarvoor zag – wel is veranderd: ‘Sinds half oktober zien wij opeens een verslechtering. Met name in de detachering is de pijn momenteel voelbaar. Vooral kleinere organisaties die moeilijk kunnen schuiven met mensen en klussen, hebben het moeilijk’.

Stilte voor de storm
Arno Pronk van IT-Staffing, een intermediar voor zzp’ers, ziet zelfs de spreekwoordelijke stilte voor de storm: ‘Ik zie bij klanten inhuurstops, kostenbesparingen en heel veel voorzichtigheid. Ook Sylvia Roelofs van branchevereniging Nederland~ICT hoort van diverse kanten dat zzp’ers zelfs in vaste dienst willen treden. Jean-Luc van Hulst van Finalist denkt hardop dat de echte pijn nog komen. Dus kopt de Automatisering Gids op 27 oktober: zzp´ers in IT-sector lijden onder economische crisis.

Afzwakken
Drie dagen later is alles alweer anders. In het artikel IDC: IT-branche blijft groeien, maar wel minder snel van 30 oktober 2008 wordt geschreven dat de verwachte groei in de West-Europese IT-markt in 2009 met 1 tot 3 procent zal afzwakken als gevolg van de financiële crisis. Voor Nederland zou dit een groeiverwachting tussen de 1,3 en 3,3 procent betekenen. Aldus IDC, een wereldwijde aanbieder van marktinformatie, adviserende diensten en evenementen voor de informatietechnologie, telecommunicatie, technologie en de consumentenmarkten.

Ontwikkeling
En hiermee zijn we weer terug bij het brancherapport van ABN-AMRO: de ontwikkeling van de markt is in 2008 met meer onzekerheid omgeven dan in voorgaande jaren. Enerzijds geven bedrijven aan meer te gaan besteden aan IT-investeringen, anderzijds verslechtert de conjunctuur merkbaar, aldus de samenstellers van het rapport.

Opdrachtgevers
Opmerkelijk ook is dat ABN-AMRO in het rapport schrijft dat ‘de kredietcrisis in 2008 een negatieve invloed hebben op de IT-bestedingen van financiële instellingen. En die financiële instellingen zijn voor de IT-dienstverlening één van de belangrijke opdrachtgevers’.

Overgangsjaar
De conclusie uit het rapport luidt dat de concurrentie - ondanks een afkoelende markt – hoog blijft: ABN-AMRO verwacht in 2008 dan ook een overgangsjaar met een lagere omzetgroei en druk op de marges van IT-dienstverleners.

Jacques de Vos | Businesscompleet